10 chất gây ung thư phổ biến bạn nên biết
Khám phá 10 chất gây ung thư phổ biến trong cuộc sống hàng ngày, từ thuốc lá, amiăng, khí thải động cơ cho đến tia UV. Tìm hiểu cách bảo vệ sức khỏe khỏi các yếu tố tiềm ẩn gây hại.
Bạn có thể đã nghe từ "chất gây ung thư" trong các bản tin và thắc mắc nó có ý nghĩa gì đối với cuộc sống hằng ngày. Chất gây ung thư là những thứ có thể làm bạn mắc bệnh ung thư. Nguyên nhân có thể đến từ không khí, sản phẩm hàng ngày, hoặc các thành phần hóa học trong đồ ăn và thức uống.
Dù vậy, việc tiếp xúc với các chất có khả năng gây ung thư không nhất thiết dẫn đến việc bạn sẽ mắc bệnh này. Nguy cơ mắc bệnh phụ thuộc vào nhiều yếu tố. Một trong số đó là mức độ bạn đã tiếp xúc với chất này. Ngoài ra, yếu tố di truyền của bạn cũng có ảnh hưởng.
Các nhà nghiên cứu sử dụng nhiều cách khác nhau để xác định xem một thứ có phải là chất gây ung thư hay không. Để biết một chất có gây ung thư hay không, người ta thường cho động vật tiếp xúc với chất đó và theo dõi. Ngoài ra, các nhà khoa học cũng xem xét kết quả từ nhiều nghiên cứu khác nhau.
1. Thuốc lá

Thuốc lá là 1 trong 10 chất gây ung thư nguy hiểm
Dù bạn có hút thuốc hay chỉ hít phải khói thuốc của người khác, thuốc lá vẫn gây hại. Mỗi điếu thuốc bạn hút là bạn đang đưa vào cơ thể mình hơn 70 chất hóa học gây ung thư, chúng tấn công và phá hủy cấu trúc DNA, gây ra những tổn thương nghiêm trọng.
Thuốc lá không khói có thể trông an toàn hơn, nhưng nó cũng có thể gây ung thư. Dù chỉ hút thuốc với số lượng ít, nguy cơ mắc bệnh vẫn gia tăng. Bác sĩ sẽ cung cấp cho bạn những lời khuyên hữu ích, những loại thuốc hỗ trợ và theo dõi quá trình cai thuốc lá của bạn.
2. Radon
Radon là một loại khí tồn tại với lượng nhỏ trong tự nhiên và thường vô hại. Tuy nhiên, nếu nó tích tụ trong nhà và bạn hít phải, radon có thể làm tổn thương niêm mạc phổi.
Khí radon chính là "thủ phạm" gây ung thư phổi cho những người không hút thuốc. Bạn không thể nhìn thấy hay ngửi được khí radon, nhưng có thể kiểm tra mức độ radon trong nhà bằng thiết bị đặc biệt. Một số cơ quan chính phủ đang có chương trình cung cấp bộ xét nghiệm miễn phí cho cộng đồng.
3. Amiăng
Amiăng, với những sợi nhỏ và cứng cáp, được sử dụng để tăng cường độ bền cho nhiều sản phẩm, bao gồm ngói lợp, vật liệu trần nhà, và các bộ phận trong ô tô. Tuy nhiên, nếu các sợi này bị phát tán và bạn hít phải, chúng có thể mắc kẹt trong phổi.
Nhiều nghiên cứu trên người và động vật đã chứng minh amiăng là chất gây ung thư. Trong trường hợp công việc của bạn đòi hỏi phải tiếp xúc với amiăng, việc sử dụng các thiết bị bảo hộ cá nhân là điều cần thiết và nên được thực hiện một cách nghiêm túc. Nếu nhà bạn có amiăng và cần loại bỏ, hãy thuê chuyên gia để xử lý an toàn.
4. Thực phẩm chiên, nướng giòn

Thực phẩm chiên, nướng giòn là một trong những chất gây ung thư
Rau củ như khoai tây khi nấu ở nhiệt độ cao sẽ tạo ra một chất gọi là acrylamide. Nghiên cứu cho thấy chuột uống nước có chứa acrylamide đã bị ung thư, vì vậy các nhà khoa học lo ngại con người cũng có thể gặp nguy cơ tương tự.
Bạn có thể giảm lượng acrylamide bằng cách nướng, rang, chiên thực phẩm cho đến khi chúng có màu vàng nhạt thay vì màu vàng sậm hoặc nâu đậm. Không chỉ có trong thức ăn, acrylamide còn xuất hiện ở nhiều sản phẩm công nghiệp và cả trong khói thuốc lá.
5. Formaldehyde
Formaldehyde được sử dụng trong nhiều sản phẩm gia đình, từ gỗ ép đến một số loại vải. Nghiên cứu trên chuột thí nghiệm và những người tiếp xúc với formaldehyde trong công việc cho thấy chất này có thể gây ung thư.
Trước khi mua đồ gỗ hoặc nội thất, hãy tìm hiểu xem chúng có chứa formaldehyde hay không. Để không khí trong nhà luôn sạch sẽ, bạn nên mở cửa thông gió mỗi ngày và dùng máy hút ẩm.
6. Tia cực tím (UV)
Tia UV từ ánh nắng mặt trời hoặc máy tắm nắng có thể xâm nhập vào da, làm tổn thương tế bào và gây ra ung thư da. Ô nhiễm và biến đổi khí hậu làm tia UV mạnh hơn. Để bảo vệ da, hãy dùng kem chống nắng, đội mũ, đeo kính râm và tránh đến các tiệm tắm nắng.
7. Rượu
Càng uống nhiều rượu, nguy cơ mắc các loại ung thư sau càng cao, bao gồm:
- Vùng đầu và cổ
- Thực quản
- Vú
- Gan
- Đại trực tràng
Quá trình lên men trong sản xuất các loại đồ uống có cồn có thể tạo ra các hợp chất phụ phẩm, trong đó có một số chất được xác định là chất gây ung thư. Các chuyên gia khuyên rằng phụ nữ không nên uống quá một ly mỗi ngày và nam giới không nên uống quá hai ly.
8. Thịt chế biến sẵn
Việc tiêu thụ thường xuyên các loại thịt chế biến sẵn như xúc xích, thịt xông khói có thể dẫn đến ung thư đại tràng. Các chuyên gia đã đưa ra kết luận này sau khi xem xét hơn 800 nghiên cứu.
Ăn xúc xích với mức độ vừa phải, nhưng tốt nhất nên xây dựng chế độ ăn uống cân bằng với nhiều rau củ quả. Tránh những thực phẩm được ướp muối, lên men, hun khói hoặc ngâm chua càng nhiều càng tốt.
9. Khí thải động cơ
Xe tải, xe buýt, tàu hỏa và một số xe ô tô sử dụng nhiên liệu diesel. Khí và bụi từ động cơ diesel được cho là có thể gây ung thư phổi và một số loại ung thư khác.
Hãy tránh kẹt xe hoặc đứng cạnh các phương tiện chạy bằng diesel nếu có thể. Để bảo vệ sức khỏe, những người làm việc với khí thải phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định an toàn.
10. Ô nhiễm không khí
Bên cạnh khí thải, các hạt bụi mịn, kim loại nặng và dung môi trong không khí ô nhiễm là những "thủ phạm" tiềm ẩn gây ra nhiều căn bệnh nguy hiểm, trong đó có ung thư. Qua phân tích dữ liệu của hơn 1,2 triệu người Mỹ, các chuyên gia đã đưa ra phát hiện đáng chú ý này.
Dù không thể tránh hoàn toàn ô nhiễm, bạn có thể góp phần giảm thiểu nó bằng cách đi bộ hoặc đi xe đạp thay vì lái xe. Để bảo vệ sức khỏe bản thân và gia đình, hãy ở trong nhà khi có cảnh báo về chất lượng không khí kém.