Ung thư tuyến giáp không biệt hóa là gì?

Vậy bệnh nguy hiểm đến đâu, có dấu hiệu nhận biết sớm không và cơ hội điều trị như thế nào? Cùng theo dõi ngay những chia sẻ từ chuyên gia Ung bướu NeoMedic trong bài viết sau.

1. Tổng quan về ung thư tuyến giáp không biệt hóa

Ung thư tuyến giáp thể không biệt hóa là một loại ung thư tuyến giáp rất hiếm gặp chiếm từ 2% đến 3% tổng số các trường hợp ung thư tuyến giáp. Loại ung thư này rất nguy hiểm do có khả năng xâm lấn tại chỗ nhanh chóng và di căn xa sớm. Do vậy, thể bệnh này có tỷ lệ gây tử vong cao nhất, chiếm khoảng 50% số ca tử vong trong số các bệnh tuyến giáp ác tính.

2. Nguyên nhân gây ung thư tuyến giáp không biệt hóa

Nguyên nhân gây ra ung thư tuyến giáp thể không biệt hóa vẫn chưa được xác định rõ. Tuy nhiên, có một số yếu tố có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh như sau:

• Tiền sử mắc bệnh tuyến giáp: Nhiều nghiên cứu ghi nhận khoảng 20% - 30% bệnh nhân có tiền sử ung thư tuyến giáp thể biệt hóa hoặc bướu giáp đa nhân mạn tính.
• Độ tuổi: Bệnh thường gặp ở người lớn tuổi với độ tuổi trung bình là 65.
• Giới tính: Bệnh phổ biến hơn ở phụ nữ so với nam giới.

Ung thư tuyến giáp không biệt hóa phát triển nhanh chóng, dễ di căn

3. Triệu chứng ung thư tuyến giáp thể không biệt hóa có gì khác biệt?

Ung thư tuyến giáp thể không biệt hóa phát triển rất nhanh nên hầu như có thể nhận biết rõ với các triệu chứng sau:

• Có khối u ở vùng cổ trước, khối u phát triển nhanh, cứng và gây đau
• Khó nuốt
• Khàn tiếng hoặc thay đổi giọng nói
• Khó thở
• Đau hoặc áp lực ở cổ 
• Ho, có hoặc không có máu
• Dễ bị sặc khi ăn uống hoặc uống thuốc

4. Chẩn đoán ung thư tuyến giáp thể không biệt hóa như thế nào?

Ung thư tuyến giáp không biệt hóa thường được phát hiện ở giai đoạn muộn (giai đoạn IV) và khoảng 50% bệnh nhân đã có di căn tại thời điểm chẩn đoán. Vì vậy, các phương pháp chẩn đoán thể bệnh này thường bao gồm:

• Chụp PET/CT và chụp CT vùng não, cổ, ngực, bụng và khung chậu để đánh giá mức độ xâm lấn của khối u và phát hiện di căn.
• Chụp MRI vùng cổ để làm rõ mức độ xâm lấn tại chỗ và đánh giá mối quan hệ của khối u với khí quản, thực quản, mạch máu lớn và cấu trúc lân cận.
• Sinh thiết dưới hướng dẫn siêu âm, thường là sinh thiết kim nhỏ (FNA) hoặc sinh thiết lõi do hầu hết các trường hợp không thể phẫu thuật cắt bỏ.
• Xét nghiệm phân tử như xét nghiệm đột biến gen BRAF, NTRK, xét nghiệm RET để xác định tính chất khối u và định hướng điều trị.
• Nội soi phế quản nếu nghi ngờ tổn thương đường thở.
• Nội soi thanh quản kèm theo đánh giá dây thanh âm nên được thực hiện ở tất cả bệnh nhân để xác định tổn thương dây thần kinh thanh quản.
• Chụp xạ hình tuyến giáp để đánh giá khả năng hấp thụ iod phóng xạ của khối u. Phần lớn ung thư tuyến giáp không biệt hóa không hấp thụ iod.

Có nhiều phương pháp chẩn đoán ung thư tuyến giáp không biệt hóa

5. Điều trị ung thư tuyến giáp thể không biệt hóa

Ung thư tuyến giáp không biệt hóa là thể ung thư tiến triển nhanh, xâm lấn mạnh và khó kiểm soát. Việc điều trị thường phức tạp do phần lớn bệnh được phát hiện ở giai đoạn muộn và không còn khả năng phẫu thuật triệt để. Các phương pháp được áp dụng chủ yếu hiện nay bao gồm:

• Phẫu thuật: Cắt bỏ toàn bộ khối u trong trường hợp ung thư khu trú hoặc để cải thiện khả năng hô hấp và hỗ trợ ăn uống cho người bệnh.
• Hóa-xạ trị: Được sử dụng như liệu pháp bổ trợ sau phẫu thuật hoặc điều trị chính cho người bệnh di căn.
• Liệu pháp nhắm trúng đích: Điều trị trong các trường hợp có đột biến gen BRAF (Dabrafenib/trametinib), đột biến gen NTRK (Larotrectinib, entrectinib, repotrectinib), khối u có gánh nặng đột biến cao (pembrolizumab và nivolumab),...
• Điều trị hỗ trợ và chăm sóc giảm nhẹ: Mở khí quản khi có nguy cơ tắc nghẽn đường thở; kiểm soát đau và triệu chứng toàn thân; hỗ trợ dinh dưỡng và chăm sóc toàn diện.

6. Tiên lượng ung thư tuyến giáp thể không biệt hóa

Ung thư tuyến giáp không biệt hóa được đánh giá là một trong những thể ung thư tuyến giáp có tiên lượng xấu nhất. Theo thống kê, thời gian sống trung bình của người bệnh chỉ khoảng 2 tháng kể từ khi phát hiện bệnh, đồng thời tỷ lệ sống sót tương đối sau 5 năm khoảng 5%. 

Nhờ sự phát triển của y học hiện đại, nếu được điều trị kịp thời với phương pháp phù hợp, người bệnh có thể có thời gian sống trung bình khoảng 9,5 tháng. Đặc biệt, ở nhóm bệnh nhân có đột biến BRAF và được điều trị bằng liệu pháp nhắm trúng đích, tỷ lệ sống sau 1 năm có thể đạt tới 94%, mở ra hi vọng trong việc điều trị căn bệnh này trong tương lai.

Bên cạnh đó, người bệnh ung thư tuyến giáp không biệt hóa có thể có tiên lượng tốt hơn nếu có các yếu tố:

• Tuổi ≤ 60
• Không có di căn hạch cổ hoặc di căn xa
• Khối u kích thước nhỏ (≤ 5–7 cm)
• Khối u khu trú một bên tuyến giáp
• Không xâm lấn mô lân cận hoặc chưa di căn hạch
• Phát hiện tình cờ ung thư tuyến giáp không biệt hóa trong mẫu bệnh phẩm sau phẫu thuật cắt tuyến giáp.

Những yếu tố này cho thấy việc chẩn đoán sớm và điều trị kịp thời đóng vai trò quan trọng trong cải thiện thời gian sống còn của người bệnh.

Tỷ lệ sống sót của bệnh nhân ung thư tuyến giáp không biệt hoá thấp hơn so với các dạng ung thư tuyến giáp biệt hóa

7. Có phòng ngừa được ung thư tuyến giáp thể không biệt hóa không?

Hiện nay, chưa có biện pháp phòng ngừa đặc hiệu đối với ung thư tuyến giáp không biệt hóa do nguyên nhân gây bệnh vẫn chưa được xác định rõ ràng. Phần lớn trường hợp xuất hiện trên nền bệnh lý tuyến giáp trước đó hoặc tiến triển từ ung thư tuyến giáp biệt hóa.

Tuy nhiên, có thể giảm nguy cơ và phát hiện sớm thông qua các biện pháp sau:

• Theo dõi chặt chẽ bệnh lý tuyến giáp đang mắc phải, tái khám định kỳ theo chỉ định.
• Đi khám ngay nếu xuất hiện dấu hiệu nghi ngờ bệnh tuyến giáp.
• Điều trị triệt để các khối u tuyến giáp có nguy cơ.
• Hạn chế phơi nhiễm tia xạ không cần thiết vùng cổ.

Tóm lại, ung thư tuyến giáp không biệt hóa vẫn là thách thức lớn trong điều trị. Tuy nhiên, sự phát triển của y học hiện đại đang mở ra nhiều cơ hội mới giúp người bệnh cải thiện sức khỏe và kéo dài tuổi thọ. Chủ động tầm soát ung thư định kỳ là cách thiết thực để giảm thiểu rủi ro và tăng cơ hội điều trị hiệu quả.

Với thế mạnh tầm soát và chẩn đoán ung bướu, Trung tâm Y khoa NeoMedic cung cấp các gói tầm soát ung thư toàn diện và cá nhân hóa cho từng người bệnh. Đăng ký tầm soát ung tuyến giáp định kỳ tại NeoMedic ngay!

Nguồn:

1. Gopal Menon; Sarang Kashyap; Phyu Thin Naing; Priyanka M. Mathias; Al O. Giwa, 2024. Anaplastic Thyroid Cancer. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK538179

2. Henry Knipe, 2025. Anaplastic thyroid carcinoma. https://radiopaedia.org/articles/anaplastic-thyroid-carcinoma

3. National cancer institute, 2019. Anaplastic Thyroid Cancer (ATC). https://www.cancer.gov/pediatric-adult-rare-tumor/rare-tumors/rare-endocrine-tumor/anaplastic-thyroid-cancer 

4. Abdul-Mohsen G Alhejaily, Omar AlHuzaim, Yazeed Alwelaie, 2023. Anaplastic thyroid cancer: Pathogenesis, prognostic factors and genetic landscape (Review). https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10666078/