Sinh thiết vú dưới hướng dẫn siêu âm có đau không?

Nhiều chị em lo lắng không biết sinh thiết vú dưới hướng dẫn siêu âm có đau không khi được bác sĩ chỉ định thực hiện thủ thuật này. Sinh thiết vú dưới hướng dẫn siêu âm nghe có vẻ phức tạp nhưng lại đóng vai trò quan trọng trong việc chẩn đoán sớm các bệnh lý tuyến vú.

1. Sinh thiết vú dưới hướng dẫn siêu âm là gì?

Sinh thiết vú dưới hướng dẫn siêu âm là một phương pháp y học được sử dụng để thu thập các mẫu mô từ khu vực bất thường trong vú nhằm mục đích kiểm tra dưới kính hiển vi. Phương pháp này kết hợp công nghệ siêu âm để định vị chính xác vùng cần sinh thiết, đặc biệt hữu ích khi các khối bất thường này quá nhỏ hoặc nằm sâu trong mô vú, khó phát hiện qua thăm khám bằng tay. Dưới hướng dẫn của siêu âm, bác sĩ có thể theo dõi vị trí kim sinh thiết đi vào vùng tổn thương, giúp lấy mẫu mô chính xác và giảm thiểu tổn thương không cần thiết đến mô xung quanh.

Thông qua siêu âm có thể thực hiện các thủ thuật sinh thiết vú sau đây:

• Chọc hút tế bào kim nhỏ (Fine Needle Aspiration - FNA): Phương pháp này sử dụng một kim rất nhỏ để hút dịch hoặc tế bào từ vùng nghi ngờ. Đây là thủ thuật xâm lấn tối thiểu, phù hợp để lấy mẫu từ khối u nhỏ hoặc u nang và thường ít gây đau đớn cho bệnh nhân.
• Sinh thiết kim lõi (Core Needle Biopsy - CNB): Thủ thuật này sử dụng kim có đường kính lớn hơn để lấy ra một mẫu mô hoàn chỉnh, giúp bác sĩ có thể đánh giá cấu trúc tế bào và chẩn đoán chính xác hơn. Phương pháp này thường áp dụng khi cần thu thập mẫu mô lớn hơn hoặc khi FNA không đủ thông tin chẩn đoán.
• Định vị bằng dây móc (Wire Localization): Đây là thủ thuật đặc biệt trong đó một sợi dây nhỏ (hoặc kim khí) được đặt vào khu vực nghi ngờ dưới hướng dẫn siêu âm để giúp bác sĩ xác định chính xác vị trí tổn thương trước khi thực hiện sinh thiết phẫu thuật. Phương pháp này thường được áp dụng khi chuẩn bị phẫu thuật để cắt bỏ hoàn toàn một tổn thương cụ thể.

Sinh thiết vú dưới hướng dẫn siêu âm ít gây khó chịu hơn và phù hợp với những tổn thương mềm, chưa có/không có vi vôi hóa hơn sinh thiết thông qua chụp vú Mammography - một kỹ thuật sinh thiết vú phổ biến khác.

Sinh thiết vú dưới hướng dẫn siêu âm giúp giảm thiểu rủi ro và không gây tổn thương lớn cho các mô xung quanh

2. Khi nào cần thực hiện sinh thiết vú dưới hướng dẫn siêu âm?

Sinh thiết vú dưới hướng dẫn siêu âm được chỉ định khi các phương tiện chẩn đoán hình ảnh (như siêu âm tuyến vú, chụp vú - Mammography) hoặc khám lâm sàng phát hiện dấu hiệu bất thường trong mô vú nhưng chưa xác định được tính chất lành tính hay ác tính. Cụ thể:

• Phát hiện khối u đặc nghi ngờ: Nếu siêu âm hoặc chụp vú (Mammography) phát hiện một khối u đặc không rõ tính chất lành tính hay ác tính, bác sĩ thường chỉ định sinh thiết dưới hướng dẫn siêu âm để phân tích tế bào và đưa ra chẩn đoán chính xác.
• Rối loạn cấu trúc mô tuyến vú: Bất kỳ sự thay đổi hoặc biến dạng nào trong cấu trúc của mô tuyến vú, đặc biệt ở những khu vực có sự gia tăng mật độ, có thể là dấu hiệu cảnh báo của ung thư vú. Sinh thiết giúp xác định nguyên nhân của các thay đổi này.
• Vùng mô tuyến có sự biến đổi bất thường: Những vùng mô tuyến biến đổi không đồng nhất hoặc xuất hiện các đốm nghi ngờ có thể là dấu hiệu của tân sinh ác tính. Sinh thiết dưới hướng dẫn siêu âm cho phép lấy mẫu từ chính xác các vùng này để phân tích chi tiết.
• Kết quả BIRADS 4 và BIRADS 5: Trong phân loại BIRADS, các tổn thương được xếp vào nhóm BIRADS 4 hoặc BIRADS 5 có nguy cơ cao là ác tính và cần được kiểm tra thêm qua sinh thiết để xác minh.
• Tổn thương nghi ngờ tái phát hoặc di căn hạch nách: Trong những trường hợp bệnh nhân đã từng có tiền sử u vú hoặc ung thư vú, sự xuất hiện trở lại của các tổn thương hoặc hạch nách là dấu hiệu đáng lưu ý, cần được sinh thiết để kiểm tra nguy cơ tái phát.
• Cần hút dịch từ các tổn thương trước khi sinh thiết: Trong trường hợp cần kiểm tra dịch từ các nang hoặc u chứa dịch trước khi thực hiện sinh thiết, phương pháp chọc hút dưới hướng dẫn siêu âm giúp lấy dịch một cách chính xác và an toàn.

Sinh thiết vú dưới siêu âm giúp bác sĩ đưa ra kết luận chính xác để có phương án điều trị phù hợp

3. Quy trình sinh thiết vú dưới hướng dẫn siêu âm

Quy trình sinh thiết vú dưới hướng dẫn của siêu âm được thực hiện như sau:

3.1. Chuẩn bị trước khi thực hiện sinh thiết

Trước khi thực hiện sinh thiết, bệnh nhân cần chuẩn bị như sau:

• Hoàn thành thủ tục và tư vấn: Bệnh nhân điền vào Bảng câu hỏi y tế và Phiếu chấp thuận trước khi thực hiện thủ thuật. Thông tin này giúp bác sĩ nắm rõ tình trạng sức khỏe hiện tại của bệnh nhân.
• Thông báo tiền sử dị ứng và dùng thuốc: Trước khi sinh thiết, bệnh nhân cần thông báo các loại thuốc đang sử dụng, bao gồm cả thuốc bổ sung và thảo dược. Đặc biệt, nếu bệnh nhân có dị ứng với thuốc gây tê hoặc đang sử dụng thuốc chống đông máu, cần ngưng sử dụng từ 3-5 ngày trước khi thủ thuật diễn ra để giảm nguy cơ chảy máu.
• Chuẩn bị cá nhân: Bệnh nhân nên mặc quần áo rộng rãi, thoải mái và gỡ bỏ đồ trang sức ở khu vực ngực. Nên có người thân đi cùng để hỗ trợ đưa bệnh nhân về sau khi hoàn thành quy trình.

3.2. Quy trình sinh thiết

Các bước sinh thiết cụ thể như sau:

• Bước 1 - Định vị tổn thương: Bệnh nhân nằm ngửa, ngay ngắn hoặc có thể nằm nghiêng 1 bên. Bác sĩ sử dụng đầu dò siêu âm để quét vùng vú và xác định chính xác vị trí tổn thương. Hình ảnh siêu âm hiển thị trên màn hình gần đó cho phép bác sĩ theo dõi toàn bộ quá trình.
• Bước 2 - Gây tê và chuẩn bị khu vực sinh thiết: Bác sĩ tiêm thuốc gây tê vào vùng da và mô quanh vị trí sinh thiết. Với một số trường hợp chọc hút bằng kim nhỏ, thuốc gây tê có thể không cần thiết. Bác sĩ sẽ sát trùng vùng da để đảm bảo vô trùng.
• Bước 3 - Đưa kim vào vị trí tổn thương dưới hướng dẫn siêu âm: Bác sĩ sẽ thực hiện một vết rạch nhỏ trên da để đưa kim vào. Dưới hướng dẫn của siêu âm, kim sinh thiết sẽ được đâm qua da và đi đến vùng tổn thương một cách chính xác. Đối với sinh thiết lõi hoặc các thủ thuật có sử dụng thiết bị hỗ trợ chân không, bác sĩ sẽ thu thập mẫu mô thông qua từng lần đâm kim.
• Bước 4 - Thu thập mẫu mô: Số lần thu thập tùy thuộc vào đánh giá của bác sĩ và kỹ thuật sinh thiết được áp dụng.
• Bước 5 - Xử lý sau khi sinh thiết: Sau khi hoàn thành thu thập mẫu mô, bác sĩ rút kim ra và đặt dấu hiệu tại vị trí sinh thiết để có thể xác định lại nếu cần. Vùng da sẽ được đè nhẹ để ngăn ngừa chảy máu và băng lại bằng băng dán y tế.
• Bước 6 - Chăm sóc sau thủ thuật: Quy trình sinh thiết thường kéo dài không quá một giờ. Bệnh nhân sẽ được bác sĩ hướng dẫn cách chăm sóc tại nhà, bao gồm việc tránh các hoạt động mạnh để vùng sinh thiết nhanh chóng hồi phục.

Lưu ý: Bệnh nhân cần giữ bất động trong suốt quá trình sinh thiết để đảm bảo độ chính xác, tuy có thể cảm thấy hơi khó chịu khi duy trì tư thế trong thời gian ngắn.

Quy trình này là một phương pháp an toàn và chính xác giúp chẩn đoán các vấn đề về vú, đặc biệt là ung thư vú

4. Sinh thiết vú dưới hướng dẫn siêu âm có đau không?

Trên thực tế, sinh thiết vú là thủ thuật ít xâm lấn. Cùng với kỹ thuật gây tê cục bộ, cơn đau khi sinh thiết được kiểm soát hiệu quả. Hầu hết các bệnh nhân chỉ cảm thấy khó chịu nhẹ hoặc đau vừa phải sau khi sinh thiết.

Ngoài ra, bệnh nhân có thể gặp một số triệu chứng như sưng và bầm tím nhẹ, kéo dài trong vài ngày do chảy máu dưới da. Trong trường hợp này, bệnh nhân có thể sử dụng thuốc giảm đau thông thường để giảm bớt cảm giác khó chịu. Nếu vùng sinh thiết sưng to, chảy máu, hoặc có dấu hiệu nhiễm trùng như ửng đỏ, nóng hoặc tiết dịch kéo dài, bệnh nhân cần thông báo cho bác sĩ để được hướng dẫn cách xử trí.

Sinh thiết vú dưới hướng dẫn siêu âm thường không gây đau đớn nghiêm trọng vì quy trình này được thực hiện với sự hỗ trợ của thuốc tê

5. Lợi ích và hạn chế của sinh thiết vú dưới hướng dẫn siêu âm

Sinh thiết vú dưới hướng dẫn siêu âm mang lại nhiều lợi ích nổi bật trong việc xác định và thu thập mẫu từ các khu vực bất thường mà thăm khám thông thường khó phát hiện, giúp giảm thiểu rủi ro và tăng độ chính xác trong chẩn đoán bệnh lý vú. Tuy nhiên, kỹ thuật này cũng tồn tại một số hạn chế nhất định.

Ưu điểm của sinh thiết vú dưới hướng dẫn siêu âm:

• Ít xâm lấn: Phương pháp này chỉ cần một vết rạch nhỏ, hạn chế tối đa việc tổn thương mô lành, giảm thiểu đau đớn và hầu như không để lại sẹo.
• Độ chính xác cao: Siêu âm cho phép bác sĩ định vị chính xác tổn thương, ngay cả các khối u khó nhận biết bằng tay hoặc hình ảnh khác, giúp lấy mẫu mô đúng vị trí cần chẩn đoán.
• Thời gian thực hiện và hồi phục ngắn: Quy trình nhanh chóng, thường hoàn thành trong vòng 1 giờ, và bệnh nhân có thể nhanh chóng trở lại sinh hoạt bình thường.
• Chi phí hợp lý: Thủ thuật này có chi phí thấp hơn so với sinh thiết định vị ba chiều dưới X-quang, giúp tiết kiệm chi phí cho người bệnh.
• Ứng dụng rộng rãi: Áp dụng được trên người bệnh có mô vú đặc và có thể sử dụng để theo dõi sự tiến triển của các tổn thương ung thư.

Nhược điểm của sinh thiết vú dưới hướng dẫn siêu âm:

• Hạn chế trong đánh giá vi vôi hóa: Phương pháp siêu âm không hiển thị rõ các cụm vi vôi hóa như chụp vú (Mammography), làm hạn chế trong chẩn đoán một số loại tổn thương.
• Giới hạn trong phát hiện tổn thương nhỏ: Những tổn thương rất nhỏ hoặc nằm sâu có thể khó tiếp cận và không được lấy mẫu đủ lớn để chẩn đoán chính xác.
• Khả năng bỏ sót tổn thương: Đôi khi, kết quả sinh thiết không phản ánh đầy đủ mức độ lan rộng của khối u, đặc biệt trong các trường hợp tổn thương nhỏ hoặc khó phát hiện.
• Yêu cầu sử dụng thiết bị khác: Trong trường hợp tổn thương chỉ thấy rõ trên X-quang, cần thực hiện sinh thiết dưới hướng dẫn X-quang để đảm bảo độ chính xác.

Sinh thiết vú dưới hướng dẫn siêu âm tuy có nhiều ưu điểm nhưng cũng đòi hỏi đánh giá kỹ lưỡng từ bác sĩ để lựa chọn hướng tiếp cận phù hợp nhất với từng loại tổn thương và mục đích chẩn đoán.

Sinh thiết vú dưới hướng dẫn siêu âm là một phương pháp an toàn và chính xác, nhưng vẫn có một số hạn chế mà bác sĩ sẽ xem xét kỹ lưỡng trước khi quyết định thực hiện

Sinh thiết vú dưới hướng dẫn siêu âm là một thủ thuật an toàn và hiệu quả, giúp phát hiện sớm ung thư vú và tăng khả năng điều trị thành công. Đừng ngần ngại đặt câu hỏi và chia sẻ những lo lắng của mình với bác sĩ. Hãy chủ động chăm sóc sức khỏe và đi khám định kỳ để phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường.

Trung tâm Y khoa NeoMedic với đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm và trang thiết bị hiện đại sẵn sàng đồng hành cùng bạn trong hành trình chăm sóc sức khỏe. Liên hệ ngay hotline 024 73 036 630 - 0968 636 630 để đặt lịch hẹn khám.