Lấy sinh thiết có nguy hiểm không? Mức độ an toàn và rủi ro cần biết

Thực tế, sinh thiết là phương pháp chẩn đoán phổ biến và tương đối an toàn. Tuy nhiên, mức độ rủi ro có thể khác nhau tùy theo kỹ thuật và vị trí lấy mẫu. Đọc ngay giải đáp lấy sinh thiết có nguy hiểm không từ chuyên gia NeoMedic trong bài viết sau!

1. Lấy sinh thiết có nguy hiểm không?

Trên thực tế, làm sinh thiết không nguy hiểm. Trái lại, thủ thuật này lại tương đối an toàn và  rất hiếm khi gây ra biến chứng nghiêm trọng. Sinh thiết chỉ là quá trình lấy một mẫu mô nhỏ từ cơ thể để xét nghiệm, thường được tiến hành bằng kim hoặc qua nội soi nên mức độ xâm lấn không lớn. Đa số người bệnh chỉ cảm thấy đau nhẹ hoặc khó chịu trong thời gian ngắn và có thể hồi phục nhanh chóng. Do đó, người bệnh không nên quá lo lắng lấy sinh thiết có nguy hiểm không khi được chỉ định thủ thuật này.

Sinh thiết tương đối an toàn và rất hiếm khi gây ra biến chứng nghiêm trọng

2. Nguy cơ có thể gặp phải khi làm sinh thiết

Sinh thiết được đánh giá là thủ thuật an toàn, tuy nhiên người bệnh vẫn có thể gặp một số rủi ro nhất định. Tuy nhiên, phần lớn các biến chứng đều ở mức nhẹ, hiếm khi ảnh hưởng nghiêm trọng nếu sinh thiết được thực hiện đúng quy trình và theo dõi hậu phẫu cẩn thận.

2.1. Phản ứng quá mẫn với thuốc gây tê/mê

Trong quá trình sinh thiết, bác sĩ thường sử dụng thuốc gây tê hoặc gây mê để người bệnh không có cảm giác đau. Tuy nhiên, một tỷ lệ nhỏ người bệnh có cơ địa dị ứng với các loại thuốc này có thể gặp phản ứng như ngứa, nổi mề đay, chóng mặt hoặc thậm chí sốc phản vệ.

Ngoài ra, nếu việc gây tê hoặc gây mê chưa đủ liều hoặc chưa đúng vị trí, người bệnh có thể cảm thấy đau hoặc khó chịu trong quá trình sinh thiết. Tuy nhiên, tình trạng này thường được bác sĩ xử lý ngay khi phát hiện.

2.2. Chảy máu

Chảy máu là một trong những triệu chứng phổ biến nhất sau khi làm sinh thiết. Tình trạng chảy máu thường nhẹ và có thể kiểm soát được. Đối với sinh thiết ở tử cung hoặc cổ tử cung, người bệnh có thể bị đau bụng kèm chảy máu âm đạo nhẹ trong vài ngày.

Để hạn chế tình trạng này, bác sĩ sẽ cầm máu kỹ trong quá trình phẫu thuật và băng ép phù hợp. Trong trường hợp chảy máu kéo dài, có thể cần can thiệp thêm như khâu vết thương hoặc đốt điện cầm máu.

Tuy nhiên, trong một số trường hợp người bệnh có rối loạn đông máu hoặc đang sử dụng thuốc chống đông máu, nguy cơ chảy máu có thể cao hơn và cần được theo dõi sát.

2.3. Bầm tím

Bầm tím tại vị trí sinh thiết thường xảy ra khi có hiện tượng tụ máu dưới da do chảy máu chưa được kiểm soát hoàn toàn. Dấu hiệu bao gồm:

• Vùng da đổi màu (tím, xanh)
• Sưng nhẹ tại vị trí lấy mẫu

Tình trạng bầm tím sẽ tự cải thiện sau một thời gian mà không cần can thiệp y tế. Tuy nhiên người bệnh có thể cải thiện triệu chứng này bằng cách băng ép phù hợp, chườm lạnh và tránh vận động mạnh trong vài ngày sau sinh thiết.

2.4. Nhiễm trùng

Nhiễm trùng sau sinh thiết là biến chứng hiếm gặp và hầu như có thể phòng tránh hoàn toàn nếu tuân thủ đúng hướng dẫn của bác sĩ. Các yếu tố làm tăng nguy cơ nhiễm trùng vết thương gồm:

• Cách chăm sóc vết thương của người bệnh
• Tình trạng suy giảm miễn dịch
• Bệnh lý nền như tiểu đường
• Sử dụng dụng cụ sinh thiết hoặc chỉ khâu không vô trùng
• Không sử dụng hoặc sử dụng kháng sinh không đầy đủ sau thủ thuật

Để hạn chế nguy cơ nhiễm trùng, người bệnh cần:

• Vệ sinh vết thương sạch sẽ mỗi ngày
• Thay băng đúng cách và đúng thời gian
• Tránh để vết thương ẩm hoặc tiếp xúc môi trường bẩn
• Tuân thủ dùng thuốc sau sinh thiết theo chỉ định của bác sĩ.

2.5. Tổn thương thần kinh

Đây là biến chứng rất hiếm gặp nhưng vẫn có thể xảy ra nếu sinh thiết được thực hiện gần các dây thần kinh cảm giác hoặc vận động. Nguy cơ này phụ thuộc nhiều vào vị trí sinh thiết và tay nghề bác sĩ.

2.6. Tràn khí màng phổi

Tràn khí màng phổi là biến chứng có thể gặp khi thực hiện sinh thiết lõi xuyên lồng ngực tỷ lệ xảy ra khá cao, dao động khoảng 15 - 25%. Tuy nhiên, tình trạng này thường được chẩn đoán và can thiệp sớm sau thủ thuật sinh thiết.

Phần lớn các biến chứng của sinh thiết đều ở mức nhẹ, hiếm khi ảnh hưởng nghiêm trọng

3. Sinh thiết có làm ung thư lan rộng không?

Về mặt lý thuyết, sinh thiết có thể khiến ung thư lan rộng nhưng trên thực tế xảy ra cực kỳ hiếm (dưới 1%) và hầu như không ảnh hưởng đáng kể đến tiên lượng bệnh.

Cụ thể, khi kim sinh thiết đi qua khối u và làm bong ra một số tế bào, các tế bào này có thể ám dọc theo đường đi của kim sinh thiết và phát triển tại vị trí đó hoặc xâm nhập vào hệ tuần hoàn/bạch huyết để tới các cơ quan khác trong cơ thể. Tuy nhiên, nhiều nghiên cứu lâm sàng đã cho thấy:

• Sinh thiết không làm tăng khả năng di căn ung thư sang cơ quan khác
• Sinh thiết không làm tăng nguy cơ tái phát ung thư
• Không ảnh hưởng đáng kể đến tỷ lệ sống còn của người bệnh

Hơn nữa hiện nay, nhiều kỹ thuật đã được áp dụng để giảm thiểu tối đa nguy cơ lây lan tế bào ung thư như sử dụng kim sinh thiết nhỏ, ít xâm lấn, phát triển sinh thiết dịch thể, thực hiện sinh thiết dưới hướng dẫn hình ảnh, phẫu thuật nội soi hoặc xâm lấn tối thiểu,... Do đó, trong y khoa hiện đại, sinh thiết vẫn được xem là tiêu chuẩn vàng để chẩn đoán ung thư và lợi ích chẩn đoán luôn vượt xa nguy cơ tiềm ẩn này.

Sinh thiết có thể khiến ung thư lan rộng về mặt lý thuyết nhưng thực tế rất hiếm khi xảy ra

4. Làm thế nào để giảm rủi ro khi đi làm sinh thiết?

Để giảm thiểu rủi ro khi sinh thiết, người bệnh cần lưu ý:

• Thông báo cho bác sĩ đầy đủ về tiền sử bệnh lý, các loại thuốc đang sử dụng và tiền sử dị ứng.
• Lựa chọn cơ sở y tế uy tín, có bác sĩ giàu kinh nghiệm trong lĩnh vực ung bướu và giải phẫu bệnh cũng như có hệ thống máy móc hiện đại.
• Nghỉ ngơi và chăm sóc đúng cách sau thủ thuật như giữ vệ sinh vết thương, tuân thủ hướng dẫn dùng thuốc và hạn chế vận động mạnh.
• Tái khám đúng lịch để được kiểm tra sức khỏe kịp thời và phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường.

Người bệnh cần tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ trước và sau khi sinh thiết

5. Khi nào cần đi gặp bác sĩ?

Nếu xuất hiện những dấu hiệu bất thường dưới đây, người bệnh nên đi khám ngay để được xử lý kịp thời:

• Đau kéo dài hoặc tăng dần, cơn đau không giảm dù đã dùng thuốc giảm đau.
• Sốt cao.
• Chảy máu hoặc rỉ dịch tại vị trí làm sinh thiết.
• Vùng da sinh thiết sưng, đỏ.
• Khó thở, tức ngực.
• Chóng mặt, choáng váng.

Tóm lại, lấy sinh thiết có nguy hiểm không thực tế không phải là vấn đề đáng lo ngại nếu được thực hiện tại cơ sở y tế uy tín và tuân thủ đúng hướng dẫn của bác sĩ. Thay vì lo lắng, bạn nên chủ động tìm hiểu thông tin và thực hiện theo chỉ định của bác sĩ để đảm bảo kết quả chẩn đoán chính xác và kịp thời.

Nguồn:

1. Cassandra j. Beard; Subitchan Ponnarasu; Miguel B. Sequeira Campos; George J. Schmieder, 2025. Excisional Biopsy. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK534835/.

2. Kumar Abhishek , Niti Khunger, 2015. Complications of skin biopsy. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4728909/.

3. American Cancer Society, 2024. Can Getting a Biopsy Make Cancer Spread?. https://www.cancer.org/cancer/latest-news/can-getting-a-biopsy-make-cancer-spread.html.

4. Renda Soylemez Wiener, Daniel C Wiener, Michael K Gould, 2013. Risks of Transthoracic Needle Biopsy: How High?. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3601755/.