Có thể phát hiện ung thư mà không cần sinh thiết không?

Sinh thiết là gì?

Sinh thiết là quá trình lấy mẫu mô từ cơ thể để kiểm tra nguy cơ mắc ung thư và các bệnh lý khác. Quy trình này giúp bác sĩ hiểu rõ hơn về loại bệnh cũng như xây dựng cách điều trị phù hợp.

Một số loại ung thư có thể được phát hiện mà không cần sinh thiết, tùy thuộc vào loại ung thư và mức độ phát triển.

Bạn có thể có một số triệu chứng nhất định: Nếu bị ung thư phổi, bạn có thể bị ho kéo dài; nếu mắc ung thư bàng quang, có thể thấy máu trong nước tiểu. Bác sĩ cũng có thể phát hiện khối u ở ngực, bụng, hoặc tuyến tiền liệt qua thăm khám.

Ngoài sinh thiết, bác sĩ còn có hai phương pháp phổ biến khác để phát hiện ung thư:

• Dấu ấn sinh học: Đó là những phân tử, gen hoặc protein đặc biệt sản xuất ra bởi các tế bào ung thư hoặc bởi cơ thể để đáp ứng với sự hiện diện của ung thư. Chúng có thể được tìm thấy trong máu, nước tiểu, mô sinh thiết hoặc các dịch cơ thể khác. Dấu ấn sinh học có thể giúp phát hiện ung thư ở giai đoạn sớm, khi các triệu chứng chưa xuất hiện, tăng cơ hội điều trị thành công.
• Chẩn đoán hình ảnh: Các kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh giúp xác định xem ung thư đã di căn đến các bộ phận khác của cơ thể hay chưa. Chẩn đoán hình ảnh là một công cụ vô cùng quan trọng trong việc phát hiện và đánh giá ung thư. Nhiều loại ung thư có thể được phát hiện ở giai đoạn sớm khi chưa có triệu chứng, tăng khả năng điều trị thành công.

Dấu ấn sinh học ung thư

Dấu ấn sinh học ung thư là các chất xuất hiện trong máu, liên quan đến nhiều loại ung thư khác nhau. Đây có thể là những chất mà tế bào ung thư tạo ra hoặc cơ thể phản ứng lại với bệnh.

Dấu ấn sinh học ung thư có thể chỉ đơn giản là mức tăng của một số protein nhất định hoặc sự thay đổi trong vật chất di truyền. Một số dấu ấn chỉ liên quan đến một loại ung thư, trong khi một số khác có thể liên quan đến nhiều loại.

Dấu ấn sinh học giúp cung cấp thông tin về sự hiện diện, mức độ và loại ung thư trong cơ thể, cũng như giúp theo dõi sự tiến triển của bệnh hoặc hiệu quả điều trị

Chẳng hạn, ung thư tuyến tiền liệt có một dấu ấn gọi là PSA. Nồng độ PSA cao trong máu (trên 4,0 ng/mL) có thể là dấu hiệu của bệnh, nhưng không phải cứ PSA cao là ung thư. Viêm tuyến tiền liệt hoặc phì đại tuyến tiền liệt lành tính cũng có thể làm tăng PSA.

Để xác định chắc chắn có ung thư tuyến tiền liệt hay không, bác sĩ cần lấy mẫu tế bào từ tuyến tiền liệt và kiểm tra dưới kính hiển vi. Nếu khẳng định đây là ung thư, việc kiểm tra này sẽ cung cấp thông tin quan trọng như:

• Mức độ phát triển của ung thư (tế bào ung thư khác tế bào bình thường như thế nào)
• Tốc độ phát triển của khối u
• Phương pháp điều trị phù hợp nhất

Phương pháp chẩn đoán hình ảnh để phát hiện ung thư

Bác sĩ có thể dùng các phương pháp chẩn đoán hình ảnh để phát hiện khối u bất thường trong cơ thể có thể là ung thư. Các phương pháp bao gồm:

• X-quang: Chụp X-quang là một trong những kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh phổ biến và lâu đời nhất. Chụp X-quang giúp phát hiện các khối u ở giai đoạn sớm, khi chúng còn nhỏ và chưa có triệu chứng rõ ràng. Hình ảnh X-quang cung cấp thông tin chi tiết về kích thước, vị trí và hình dạng của khối u, giúp bác sĩ lên kế hoạch điều trị phù hợp.
• CT Scan: CT Scan cung cấp hình ảnh chi tiết hơn nhiều so với chụp X-quang thông thường, giúp bác sĩ dễ dàng phát hiện các khối u nhỏ, thậm chí cả những khối u nằm sâu bên trong cơ thể. CT Scan có thể được sử dụng để chụp hầu hết các bộ phận của cơ thể, từ đầu đến chân, giúp phát hiện ung thư ở nhiều vị trí khác nhau.
• Siêu âm: Siêu âm là một kỹ thuật hình ảnh y khoa sử dụng sóng âm tần số cao để tạo ra hình ảnh của các cơ quan bên trong cơ thể. Phương pháp này không xâm lấn, an toàn và được sử dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực y tế, bao gồm cả việc tầm soát và chẩn đoán ung thư.
• MRI: Chụp cộng hưởng từ (MRI) là một kỹ thuật hình ảnh không xâm lấn, sử dụng sóng vô tuyến và từ trường mạnh để tạo ra những hình ảnh chi tiết về các cơ quan và mô bên trong cơ thể. Phương pháp này đã trở thành một công cụ vô cùng quan trọng trong việc phát hiện sớm và chẩn đoán chính xác nhiều loại ung thư.
• PET scan: PET scan (Positron Emission Tomography) là một kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh hiện đại, sử dụng các chất phóng xạ để tạo ra hình ảnh chi tiết về hoạt động của các cơ quan và mô trong cơ thể. Đặc biệt, PET scan rất hữu ích trong việc phát hiện và đánh giá các khối u ung thư.

Tuy nhiên, hình ảnh chỉ gợi ý một phần. Bạn có thể thấy khối u, và một số đặc điểm có thể gợi ý khối u là ung thư. Nhưng cũng có nhiều khối u lành tính trông giống khối u ác tính. Vì vậy, nếu bác sĩ nghi ngờ ung thư qua phương tiện chẩn đoán hình ảnh, họ thường sẽ yêu cầu thêm sinh thiết để kiểm tra chắc chắn.

Công nghệ mới trong chẩn đoán ung thư

Mặc dù sinh thiết vẫn là cách tốt nhất để có thông tin chính xác về một khối u nghi ngờ là ung thư, các nhà khoa học đang tìm kiếm những phương pháp mới để chẩn đoán ung thư sớm và chính xác hơn.

Proteomics là nghiên cứu về cấu trúc và chức năng của các protein. Proteogenomics tập trung vào gene tạo ra các protein đó. Các nhà khoa học hy vọng sẽ hiểu rõ hơn về các loại protein xuất hiện trong máu với các loại ung thư khác nhau, và cách cơ thể phản ứng với các phương pháp điều trị ung thư.

Một công nghệ mới gọi là sinh thiết lỏng cũng đang thu hút sự chú ý. Thay vì lấy mẫu mô, sinh thiết lỏng phân tích các dịch cơ thể như máu và nước tiểu để tìm các dấu vết nhỏ của khối u, như phân tử, tế bào, hoặc DNA.

Tuy nhiên, công nghệ này vẫn đang ở giai đoạn phát triển. Mặc dù sinh thiết lỏng có thể cung cấp thêm manh mối về ung thư, bác sĩ vẫn thường cần sinh thiết truyền thống để xác nhận chẩn đoán.

Nếu bạn có nguy cơ mắc ung thư hoặc gia đình có tiền sử mắc ung thư, hãy nói với bác sĩ. Bác sĩ có thể tư vấn và cùng bạn quyết định có nên xét nghiệm dấu ấn sinh học hoặc các xét nghiệm khác để kiểm tra ung thư hay không.

Nguồn: https://www.webmd.com/cancer/detect-cancer-without-biopsy