U tuyến giáp lành tính: Dấu hiệu, chẩn đoán và điều trị

U tuyến giáp lành tính là tình trạng thường gặp, có thể được phát hiện tình cờ khi khám sức khỏe hoặc siêu âm vùng cổ. Dù phần lớn nhân tuyến giáp là lành tính, nhiều người vẫn lo lắng về nguy cơ ung thư, sự phát triển của khối u và khả năng phải phẫu thuật. Tuy nhiên, không phải trường hợp nào cũng cần can thiệp. Lựa chọn theo dõi hay điều trị phụ thuộc vào đặc điểm tổn thương, triệu chứng và kết quả đánh giá của bác sĩ. Để tìm hiểu chi tiết, hãy cùng theo dõi trong bài viết dưới đây của Trung tâm Y khoa NeoMedic.

“Phần lớn nhân tuyến giáp là lành tính, không gây triệu chứng và không cần điều trị ngay. Tuy nhiên, một số nhân có thể tăng kích thước, gây chèn ép hoặc sản xuất hormone quá mức. Siêu âm giúp phân tầng nguy cơ, còn chọc hút tế bào (FNA) cung cấp thông tin tế bào học khi có chỉ định. Hướng xử trí cần được lựa chọn theo từng trường hợp.”

Tổng quan về u tuyến giáp lành tính

Tuyến giáp là tuyến nội tiết nằm phía trước cổ, có hình dạng gần giống con bướm. Hormone do tuyến giáp sản xuất tham gia điều hòa chuyển hóa, nhịp tim, thân nhiệt và nhiều hoạt động quan trọng của cơ thể.

U tuyến giáp lành tính là cách gọi phổ biến dành cho các tổn thương dạng khối trong tuyến giáp không có bản chất ác tính. Trong thực hành lâm sàng, bác sĩ thường sử dụng thuật ngữ nhân tuyến giáp để chỉ một tổn thương khu trú có cấu trúc khác biệt với mô tuyến xung quanh.

Tuy nhiên, phát hiện nhân tuyến giáp không đồng nghĩa đã xác nhận nhân lành tính. Để đánh giá, bác sĩ cần xem xét đặc điểm siêu âm, tiền sử, triệu chứng và kết quả xét nghiệm phù hợp.

Theo Hiệp hội Tuyến giáp Hoa Kỳ (ATA), phần lớn nhân tuyến giáp là lành tính. Nhiều người không có triệu chứng và chỉ biết mình có nhân khi thực hiện chẩn đoán hình ảnh vì một lý do khác.

U tuyến giáp lành tính là tuyến nội tiết ở trước cổ

Các loại nhân tuyến giáp lành tính thường gặp

Nhân tuyến giáp có thể được mô tả theo cấu trúc hoặc bản chất tổn thương. Một số dạng thường gặp bao gồm:

• Nhân keo liên quan đến sự tích tụ chất keo bên trong các nang tuyến giáp, thường mang tính chất lành tính.
• Nhân dạng nang có chứa dịch hoàn toàn hoặc phần lớn là dịch. Nang đơn thuần có đặc điểm siêu âm điển hình thường có nguy cơ ác tính rất thấp.
• Nhân đặc có thành phần chủ yếu là mô. Đặc điểm này không tự động đồng nghĩa với ung thư.
• Nhân hỗn hợp đặc - nang bao gồm cả thành phần mô đặc và dịch. Mức độ nghi ngờ phụ thuộc vào những đặc điểm siêu âm cụ thể, đặc biệt là thành phần đặc.
• Nhân tăng sản có thể xuất hiện trong bối cảnh mô tuyến giáp tăng sinh không đồng đều hoặc bướu giáp đa nhân.

Các tên gọi trên không thuộc cùng một hệ thống phân loại mô bệnh học. Vì vậy, không thể kết luận mức độ nguy hiểm chỉ dựa vào việc một nhân được mô tả là đặc, nang hoặc hỗn hợp.

Phân biệt nhân tuyến giáp và bướu giáp

• Nhân tuyến giáp là một tổn thương khu trú bên trong tuyến. Người bệnh có thể có một hoặc nhiều nhân trong khi kích thước tổng thể của tuyến giáp vẫn bình thường.
• Bướu giáp là tình trạng tuyến giáp tăng kích thước. Bướu giáp có thể lan tỏa hoặc kèm theo một hay nhiều nhân, được gọi là bướu giáp nhân hoặc bướu giáp đa nhân.

Như vậy, không phải người có nhân tuyến giáp đều có tuyến giáp phì đại. Ngược lại, tuyến giáp to cũng không nhất thiết đồng nghĩa với sự hiện diện của một khối u riêng biệt.

Việc phân biệt các thuật ngữ này giúp người bệnh hiểu đúng kết quả siêu âm và trao đổi hiệu quả hơn với bác sĩ.

Phân biệt u tuyến giáp lành tính và bướu giáp

U tuyến giáp lành tính có nguy hiểm không?

Phần lớn nhân tuyến giáp đã được đánh giá lành tính có tiên lượng thuận lợi, đặc biệt khi không gây triệu chứng hoặc ảnh hưởng chức năng tuyến giáp.

Tuy nhiên, lành tính không có nghĩa khối u hoàn toàn không thể gây vấn đề sức khỏe. Một số nhân có thể phát triển, gây khó chịu tại cổ hoặc sản xuất hormone quá mức.

Mức độ ảnh hưởng cần được đánh giá theo triệu chứng, vị trí, kích thước, đặc điểm tổn thương và diễn tiến theo thời gian.

Ảnh hưởng đến sinh hoạt và thẩm mỹ

Nhân tuyến giáp nhỏ thường không gây khó chịu, thậm chí người bệnh không thể tự sờ thấy.

Khi khối u lớn hơn, vùng cổ trước có thể xuất hiện khối lồi, ảnh hưởng đến đường nét cổ hoặc khiến người bệnh thiếu tự tin về ngoại hình.

Trong một số trường hợp, nhân gây cảm giác căng tức, nuốt vướng hoặc khó chịu khi nằm ở một số tư thế. Nếu khối u chèn ép đáng kể lên các cấu trúc lân cận, người bệnh có thể gặp khó nuốt hoặc khó thở.

Những biểu hiện này cần được khám để xác định nguyên nhân. Không nên mặc định mọi triệu chứng vùng cổ đều xuất phát từ nhân tuyến giáp.

Ngay cả khi tổn thương đã được xác nhận lành tính, ảnh hưởng đáng kể đến sinh hoạt hoặc thẩm mỹ vẫn có thể là một yếu tố để bác sĩ cân nhắc điều trị.

Thay đổi kích thước và chức năng tuyến giáp

Không phải mọi nhân tuyến giáp đều phát triển liên tục. Một số nhân duy trì kích thước ổn định trong nhiều năm, trong khi những nhân khác có thể tăng hoặc giảm thể tích.

Tăng kích thước không đồng nghĩa với chuyển thành ung thư. Tuy nhiên, bác sĩ cần so sánh các lần siêu âm để xác định mức độ tăng trưởng và phát hiện những đặc điểm hình ảnh mới.

Theo hướng dẫn của Hiệp hội Tuyến giáp châu Âu (ETA) năm 2023, tăng trưởng đáng kể có thể được xác định khi nhân tăng ít nhất 20% ở hai đường kính, với mỗi đường kính tăng tối thiểu 2 mm, hoặc thể tích tăng trên 50%.

Đây là tiêu chí hỗ trợ đánh giá lại, không phải ngưỡng bắt buộc phẫu thuật.

Ngoài thay đổi kích thước, một số nhân có thể tự sản xuất hormone tuyến giáp mà không tuân theo cơ chế điều hòa thông thường. Tình trạng này có thể gây cường giáp và cần được xử trí phù hợp.

Thay đổi kích thước và rối loạn chức năng tuyến giáp

Khả năng tiến triển thành ung thư

Nhân tuyến giáp đã được đánh giá lành tính thường tiếp tục có diễn tiến lành tính. Không nên hiểu rằng tất cả nhân lành tính đều có nguy cơ tiến triển thành ung thư.

Tuy nhiên, quá trình chẩn đoán vẫn có những giới hạn. Chẳng hạn, kết quả chọc hút tế bào lành tính có thể âm tính giả trong một tỷ lệ nhỏ trường hợp.

Nếu nhân có đặc điểm siêu âm nghi ngờ cao nhưng kết quả tế bào học lành tính, bác sĩ có thể cân nhắc đánh giá bổ sung hoặc chọc hút lại.

Vì vậy, việc xác định hướng theo dõi không chỉ dựa vào một kết quả riêng lẻ mà còn cần xem xét sự phù hợp giữa hình ảnh siêu âm, tế bào học và tình trạng lâm sàng.

Người bệnh nên tuân thủ kế hoạch tái khám thay vì tự ngừng theo dõi ngay sau khi nhận kết quả lành tính.

Dấu hiệu u tuyến giáp lành tính

Nhiều nhân tuyến giáp lành tính không gây biểu hiện rõ rệt và được phát hiện tình cờ qua siêu âm.

Khi xuất hiện triệu chứng, chúng thường liên quan đến kích thước, vị trí của tổn thương hoặc hoạt động hormone.

Không thể phân biệt chắc chắn nhân lành tính và ác tính chỉ dựa trên triệu chứng. Việc đánh giá cần kết hợp thăm khám và các xét nghiệm thích hợp.

Khối hoặc vùng lồi phía trước cổ

Một số người nhận thấy vùng cổ trước xuất hiện khối lồi khi soi gương, tắm hoặc sờ cổ.

Khối xuất phát từ tuyến giáp có thể di chuyển theo động tác nuốt. Tuy nhiên, dấu hiệu này không đủ để khẳng định khối đó là nhân tuyến giáp hoặc xác định tính chất lành tính.

Những nhân nhỏ hoặc nằm sâu trong tuyến thường không thể phát hiện bằng mắt thường hay sờ nắn.

Nếu xuất hiện khối cổ mới, tăng kích thước nhanh hoặc kèm hạch bất thường, người bệnh nên đến cơ sở y tế để được đánh giá.

Xuất hiện khối hoặc vùng lồi ra trước cổ

Nuốt vướng và cảm giác chèn ép

Khi nhân tuyến giáp phát triển hoặc nằm ở vị trí ảnh hưởng đến các cấu trúc lân cận, người bệnh có thể gặp những biểu hiện như:

• Nuốt vướng hoặc cảm giác nghẹn khi nuốt.
• Căng tức, khó chịu ở phía trước cổ.
• Cảm giác bị đè ép tại vùng cổ.
• Khó chịu khi nằm hoặc thay đổi tư thế.
• Khàn tiếng hoặc thay đổi giọng nói.

Những triệu chứng trên không đặc hiệu cho u tuyến giáp lành tính. Khàn tiếng kéo dài, khó nuốt tăng dần hoặc triệu chứng chèn ép mới xuất hiện cần được thăm khám để xác định nguyên nhân.

Đặc biệt, khó thở đột ngột hoặc có dấu hiệu tắc nghẽn đường thở là tình huống cần được cấp cứu.

Biểu hiện khi nhân tăng sản xuất hormone

Đa số nhân tuyến giáp không gây rối loạn chức năng tuyến. Tuy nhiên, một số nhân có khả năng tự sản xuất hormone quá mức và gây cường giáp.

Người bệnh có thể gặp:

• Tim đập nhanh, đánh trống ngực.
• Run tay, cảm giác hồi hộp.
• Sụt cân không giải thích được.
• Dễ nóng, ra nhiều mồ hôi.
• Khó ngủ, dễ kích thích.
• Mệt mỏi hoặc giảm khả năng gắng sức.

Các biểu hiện này cũng có thể liên quan đến những bệnh lý khác. Do đó, bác sĩ cần đánh giá chức năng tuyến giáp bằng xét nghiệm thích hợp trước khi xác định nguyên nhân.

Nhân tăng sản xuất hormone

Nguyên nhân và các yếu tố liên quan

Không phải trường hợp nào cũng xác định được nguyên nhân trực tiếp khiến nhân tuyến giáp hình thành. Sự xuất hiện của nhân có thể liên quan đến quá trình tăng sinh, tích tụ chất keo hoặc biến đổi cấu trúc mô tuyến theo thời gian.

Một số yếu tố thường được xem xét gồm:

• Thay đổi cấu trúc mô tuyến: Sự tăng sinh không đồng đều, thoái hóa hoặc hình thành các khoang chứa dịch có thể góp phần tạo nên tổn thương dạng nhân.
• Tình trạng iốt: Thiếu iốt có thể liên quan đến bướu giáp và sự hình thành nhân, nhưng không phải mọi nhân tuyến giáp đều do thiếu iốt.
• Tuổi và giới: Nhân tuyến giáp được phát hiện thường xuyên hơn ở người trưởng thành lớn tuổi và phụ nữ.
• Yếu tố gia đình: Tiền sử gia đình có bệnh tuyến giáp có thể liên quan đến một số tình trạng hình thành nhân.
• Viêm tuyến giáp: Một số bệnh lý viêm có thể làm thay đổi cấu trúc mô hoặc tạo hình ảnh giả nhân trên siêu âm.

Cần phân biệt yếu tố liên quan với nguyên nhân trực tiếp. Chẳng hạn, chỉ vì phát hiện nhân tuyến giáp không có nghĩa người bệnh đang thiếu iốt và cần tự bổ sung vi chất này.

Ngoài ra, tiền sử chiếu xạ vùng đầu cổ hoặc gia đình có người mắc ung thư tuyến giáp là những thông tin cần khai báo với bác sĩ khi đánh giá nguy cơ ác tính.

Tìm hiểu các yếu tố này giúp hoàn thiện đánh giá lâm sàng, nhưng không thể thay thế siêu âm và những xét nghiệm cần thiết.

Chẩn đoán u tuyến giáp lành tính

Mục tiêu chẩn đoán không chỉ là xác định có nhân tuyến giáp mà còn phải đánh giá nguy cơ ác tính, mức độ ảnh hưởng và chức năng tuyến giáp.

Theo ETA 2023, quá trình đánh giá ban đầu thường kết hợp khai thác tiền sử, khám lâm sàng, xét nghiệm hormone và siêu âm vùng cổ. Chọc hút tế bào chỉ được thực hiện khi có chỉ định phù hợp.

Khám lâm sàng và khai thác bệnh sử

Bác sĩ có thể hỏi về thời điểm phát hiện khối u, triệu chứng vùng cổ, sự thay đổi kích thước và các bệnh tuyến giáp từng mắc.

Những thông tin như tiền sử chiếu xạ vùng đầu cổ, ung thư tuyến giáp trong gia đình, kết quả siêu âm hoặc FNA trước đây cũng có ý nghĩa quan trọng.

Khám lâm sàng giúp đánh giá kích thước tuyến giáp, khối có thể sờ thấy và tình trạng hạch cổ.

Tuy nhiên, khám bằng tay không thể xác định chắc chắn bản chất lành hay ác của một nhân, đặc biệt khi tổn thương nhỏ hoặc nằm sâu.

Khám lâm sàng vùng cổ

Siêu âm và phân tầng nguy cơ TI-RADS

Siêu âm là phương pháp quan trọng để mô tả nhân tuyến giáp, bao gồm vị trí, kích thước, thành phần đặc hoặc nang, độ hồi âm, hình dạng, bờ và các đặc điểm khác.

Hệ thống TI-RADS giúp chuẩn hóa việc mô tả và phân tầng nguy cơ ác tính dựa trên các đặc điểm siêu âm.

Ví dụ, ACR TI-RADS sử dụng những yếu tố như thành phần, độ hồi âm, hình dạng, bờ và các điểm tăng âm để xác định nhóm nguy cơ.

Cần hiểu rõ rằng TI-RADS là công cụ phân tầng nguy cơ trên hình ảnh, không phải kết quả xác nhận tế bào học lành tính.

ACR TI-RADS và EU-TIRADS là hai hệ thống khác nhau. Vì vậy, khi tham khảo các khuyến nghị về kích thước hoặc chỉ định FNA, phải xác định đúng hệ thống được sử dụng.

Một nhân có nguy cơ thấp trên siêu âm không nhất thiết phải chọc hút, trong khi những nhân có đặc điểm nghi ngờ hoặc yếu tố nguy cơ liên quan có thể cần đánh giá thêm.

Xét nghiệm chức năng tuyến giáp

TSH thường là xét nghiệm ban đầu được bác sĩ sử dụng để đánh giá chức năng tuyến giáp.

Khi TSH bất thường, những xét nghiệm bổ sung như FT4 hoặc FT3 có thể được chỉ định tùy trường hợp.

Nếu TSH thấp, bác sĩ có thể cân nhắc xạ hình tuyến giáp để xác định nhân có tăng chức năng hay không. Thông tin này giúp định hướng chẩn đoán và lựa chọn phương pháp điều trị.

Tuy nhiên, kết quả hormone bình thường không đủ để khẳng định nhân lành tính. Đánh giá chức năng và đánh giá nguy cơ ung thư là hai nhiệm vụ khác nhau.

Xét nghiệm chức năng tuyến giáp

Chọc hút tế bào và đánh giá bổ sung

Chọc hút tế bào bằng kim nhỏ (Fine-Needle Aspiration - FNA) là thủ thuật lấy tế bào từ nhân tuyến giáp để phân tích. Phương pháp thường được thực hiện dưới hướng dẫn siêu âm.

Kết quả tế bào học có thể được báo cáo theo hệ thống Bethesda, trong đó Bethesda II là nhóm kết quả tế bào học lành tính.

FNA có giá trị quan trọng nhưng vẫn tồn tại giới hạn, chẳng hạn mẫu không đủ tế bào hoặc kết quả âm tính giả.

Khi kết quả tế bào học không phù hợp với đặc điểm siêu âm, nhân tăng trưởng đáng kể hoặc xuất hiện yếu tố lâm sàng đáng chú ý, bác sĩ có thể cân nhắc chọc hút lại hoặc đánh giá bổ sung.

Người bệnh nên mang đầy đủ kết quả đến bác sĩ để được giải thích trong cùng một bối cảnh lâm sàng, thay vì tự kết luận dựa trên một chỉ số riêng lẻ.

Điều trị u tuyến giáp lành tính

Quyết định điều trị phụ thuộc vào mức độ chắc chắn của chẩn đoán, cấu trúc nhân, triệu chứng, chức năng tuyến giáp, nguy cơ của từng phương pháp và mong muốn của người bệnh.

Mục tiêu không phải loại bỏ mọi nhân tuyến giáp, mà là lựa chọn hướng quản lý mang lại lợi ích phù hợp và hạn chế can thiệp không cần thiết.

Theo dõi định kỳ

Theo dõi thường được cân nhắc khi nhân đã được đánh giá phù hợp, không gây triệu chứng đáng kể và chưa có yếu tố cần can thiệp.

Phương án này có thể bao gồm khám lại, đánh giá triệu chứng và siêu âm khi cần thiết.

Lợi ích chính là tránh các thủ thuật không cần thiết, đồng thời vẫn có cơ hội phát hiện những thay đổi quan trọng.

Tuy nhiên, theo dõi không đồng nghĩa với bỏ mặc tổn thương. Người bệnh cần thực hiện đúng kế hoạch bác sĩ đã chỉ định và thông báo khi có triệu chứng mới.

Theo dõi định kỳ tuyến giáp

Điều trị nhân tăng chức năng tuyến giáp

Một số nhân có khả năng tự sản xuất hormone quá mức, khiến người bệnh xuất hiện cường giáp.

Trong tình huống này, hướng điều trị không chỉ dựa vào kích thước mà còn phụ thuộc mức độ tăng hormone, triệu chứng, nguy cơ tim mạch và các yếu tố cá nhân.

Bác sĩ có thể cân nhắc thuốc kiểm soát cường giáp, điều trị bằng iốt phóng xạ hoặc phẫu thuật trong trường hợp phù hợp.

Theo ETA 2023, iốt phóng xạ là một trong những lựa chọn điều trị đối với nhân tuyến giáp đơn độc tăng chức năng.

Thuốc kháng giáp có thể giúp kiểm soát tình trạng tăng hormone nhưng không phải lúc nào cũng giải quyết được nguyên nhân lâu dài.

Các phương pháp trên cần được lựa chọn dựa trên đánh giá chuyên khoa, không nên tự điều trị bằng thuốc hoặc chế phẩm chứa iốt.

Đốt sóng cao tần RFA

Đốt sóng cao tần (Radiofrequency Ablation - RFA) sử dụng năng lượng nhiệt tác động vào mô nhân, nhằm làm giảm thể tích tổn thương theo thời gian.

Phương pháp này có thể được cân nhắc đối với một số nhân đặc được xác nhận lành tính, gây triệu chứng vùng cổ hoặc ảnh hưởng thẩm mỹ, sau khi đã đánh giá đầy đủ điều kiện thực hiện.

RFA có ưu điểm là không cần phẫu thuật mở trong những trường hợp phù hợp và có thể bảo tồn phần lớn mô tuyến giáp xung quanh.

Tuy nhiên, phương pháp vẫn có nguy cơ biến chứng, cần theo dõi sau can thiệp và đôi khi phải thực hiện điều trị bổ sung.

Không phải mọi nhân tuyến giáp lành tính đều phù hợp với RFA. Trước khi can thiệp, bác sĩ cần đánh giá tính chất tổn thương, kết quả tế bào học, vị trí nhân và các yếu tố liên quan đến an toàn thủ thuật.

Người bệnh có thể tìm hiểu thêm trong bài Chỉ định đốt sóng cao tần nhân tuyến giáp (RFA) và rủi ro, bao gồm điều kiện lựa chọn, lợi ích và những lưu ý trước - sau điều trị.

Đốt sóng cao tần u tuyến giáp lành tính

Tiêm ethanol

Tiêm ethanol là phương pháp can thiệp ít xâm lấn, thường được cân nhắc đối với tổn thương tuyến giáp dạng nang hoặc có thành phần nang chiếm ưu thế.

Trong quá trình thực hiện, bác sĩ sử dụng ethanol để tác động lên tổn thương, nhằm giảm khả năng tích tụ dịch trở lại và làm nhỏ thể tích nang.

Hướng dẫn ETA 2023 xem tiêm ethanol là lựa chọn có thể ưu tiên đối với một số tổn thương dạng nang phù hợp.

Tuy nhiên, phương pháp này không được áp dụng tương tự cho mọi nhân đặc. Tổn thương cũng có thể tái tích tụ dịch hoặc đáp ứng chưa đạt yêu cầu, dẫn đến nhu cầu đánh giá và điều trị bổ sung.

Phẫu thuật

Phẫu thuật có thể được cân nhắc khi nhân lành tính gây chèn ép đáng kể, ảnh hưởng nhiều đến sinh hoạt hoặc thẩm mỹ, hoặc khi có những yếu tố khác khiến bác sĩ đánh giá phẫu thuật là hướng xử trí thích hợp.

Một số trường hợp nhân lớn, không phù hợp với can thiệp ít xâm lấn hoặc kết quả chẩn đoán chưa tương xứng cũng cần được xem xét kỹ.

Tùy bệnh cảnh, bác sĩ có thể chỉ định cắt một thùy tuyến giáp hoặc phạm vi phẫu thuật khác.

Phẫu thuật có thể giải quyết trực tiếp tổn thương nhưng vẫn có nguy cơ như chảy máu, thay đổi giọng nói do tổn thương thần kinh thanh quản, suy giáp sau mổ hoặc các biến chứng khác tùy phạm vi can thiệp.

Vì vậy, quyết định phẫu thuật cần dựa trên cân nhắc lợi ích, nguy cơ và những phương án thay thế.

Phẫu thuật tuyến giáp

Theo dõi và chăm sóc lâu dài

Đối với những trường hợp chưa cần điều trị, kế hoạch theo dõi giúp bác sĩ đánh giá diễn tiến và phát hiện những thay đổi có ý nghĩa.

Bên cạnh việc tái khám, người bệnh nên chủ động lưu giữ hồ sơ, sử dụng thuốc đúng chỉ định và duy trì thói quen sinh hoạt phù hợp.

Tái khám và lưu giữ hồ sơ

Người bệnh nên giữ lại kết quả siêu âm, xét nghiệm hormone, báo cáo FNA và các giấy tờ liên quan.

Những tài liệu này giúp bác sĩ so sánh kích thước, hình thái và đặc điểm nhân giữa các lần khám, thay vì chỉ dựa vào một kết quả tại một thời điểm.

Theo ETA 2023, khoảng thời gian đánh giá lại thay đổi tùy theo phân tầng nguy cơ, kích thước, triệu chứng và kết quả tế bào học. Một số nhân nguy cơ thấp có thể không cần kiểm tra thường xuyên, trong khi những nhân có dấu hiệu nghi ngờ cần theo dõi chặt chẽ hơn.

Khi tái khám, người bệnh nên trao đổi với bác sĩ về ba vấn đề: đặc điểm nào đang được theo dõi, khi nào cần kiểm tra lại và triệu chứng nào cần đi khám trước lịch hẹn.

Dinh dưỡng và sử dụng thuốc hợp lý

Người có nhân tuyến giáp lành tính thường không cần áp dụng chế độ ăn kiêng đặc biệt nếu không có chỉ định y khoa riêng.

Chế độ ăn nên đa dạng, cân đối và phù hợp với các bệnh lý đi kèm.

Iốt là vi chất cần thiết để sản xuất hormone tuyến giáp, nhưng việc bổ sung quá mức không phải phương pháp điều trị nhân giáp.

ETA 2023 không khuyến nghị bổ sung iốt hoặc selenium cho người không có tình trạng thiếu hụt. Việc sử dụng hormone tuyến giáp nhằm làm nhỏ nhân ở người có chức năng giáp bình thường cũng không được khuyến nghị thường quy.

Người bệnh cần tránh tự ý dùng thuốc, sản phẩm được quảng cáo là làm tan u hoặc thay đổi liều điều trị khi chưa trao đổi với bác sĩ.

Hiện không có cơ sở để khẳng định một loại thực phẩm cụ thể có thể làm biến mất mọi nhân tuyến giáp lành tính.

Chế độ dinh dưỡng tốt cho người bị u tuyến giáp

Dấu hiệu cần thăm khám sớm

Trong quá trình theo dõi, người bệnh nên đến cơ sở y tế khi xuất hiện những biểu hiện đáng chú ý như:

• Khối vùng cổ lớn nhanh hoặc thay đổi rõ rệt.
• Nuốt vướng, khó nuốt hoặc cảm giác chèn ép tăng lên.
• Khàn tiếng kéo dài không rõ nguyên nhân.
• Xuất hiện hạch bất thường vùng cổ.
• Tim đập nhanh, run tay, sụt cân không giải thích được hoặc các triệu chứng nghi ngờ cường giáp.

Những dấu hiệu này không có nghĩa nhân đã trở thành ung thư, nhưng có thể cho thấy cần đánh giá lại hoặc tìm nguyên nhân khác.

Nếu xảy ra khó thở cấp tính, người bệnh cần được cấp cứu kịp thời.

Câu hỏi thường gặp về u tuyến giáp lành tính

U tuyến giáp lành tính có tự hết không?

Không phải mọi nhân tuyến giáp lành tính đều tự biến mất. Một số tổn thương dạng nang có thể thay đổi hoặc giảm kích thước, trong khi nhiều nhân đặc tồn tại ổn định lâu dài.

Điều quan trọng là xác định tổn thương có gây triệu chứng, thay đổi đáng chú ý hoặc cần điều trị hay không, thay vì chỉ tập trung vào việc làm khối u biến mất hoàn toàn.

U tuyến giáp lành tính 2 cm có cần mổ không?

Nhân tuyến giáp lành tính kích thước 2 cm không đồng nghĩa bắt buộc phải phẫu thuật.

Bác sĩ cần xem xét đặc điểm siêu âm, kết quả FNA nếu có, triệu chứng chèn ép, chức năng tuyến giáp và những yếu tố khác.

Một nhân 2 cm đã được đánh giá lành tính, không có triệu chứng đáng kể có thể phù hợp với theo dõi. Ngược lại, nhân gây ảnh hưởng sức khỏe hoặc có đặc điểm cần đánh giá thêm có thể được xử trí khác.

Kết quả FNA lành tính có cần theo dõi tiếp không?

Có thể vẫn cần theo dõi, tùy đặc điểm tổn thương và kết quả đánh giá tổng thể.

Kết quả FNA lành tính, thường thuộc nhóm Bethesda II, giúp giảm đáng kể lo ngại về ung thư nhưng không bảo đảm độ chính xác tuyệt đối.

Bác sĩ có thể đề xuất đánh giá lại nếu nhân có hình ảnh siêu âm nghi ngờ cao, tăng trưởng đáng kể hoặc xuất hiện triệu chứng mới.

Một số trường hợp nguy cơ thấp, ổn định có thể không cần siêu âm thường xuyên hoặc tiếp tục theo dõi kéo dài.

Kết quả FNA lành tính vẫn cần theo dõi thêm

U tuyến giáp lành tính thường có tiên lượng thuận lợi và nhiều trường hợp chỉ cần theo dõi thay vì can thiệp ngay. Tuy nhiên, người bệnh cần hiểu đúng kết quả siêu âm, xét nghiệm và chọc hút tế bào để tránh chủ quan hoặc điều trị không cần thiết. Khi phát hiện bất thường vùng cổ như khó nuốt, xuất hiện khối bất thường,... hãy liên hệ Trung tâm Y khoa NeoMedic để được tư vấn và thăm khám, điều trị sớm.

Tài liệu tham khảo:

1. European Thyroid Association (2023). 2023 European Thyroid Association Clinical Practice Guidelines for Thyroid Nodule Management. European Thyroid Journal. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10448590/
2. American Thyroid Association. Thyroid Nodules. https://www.thyroid.org/thyroid-nodules/
3. American Thyroid Association. Fine Needle Aspiration Biopsy of Thyroid Nodules. https://www.thyroid.org/fna-thyroid-nodules/
4. American College of Radiology. ACR Thyroid Imaging Reporting and Data System (TI-RADS). https://www.acr.org/Clinical-Resources/Clinical-Tools-and-Reference/Reporting-and-Data-Systems/TI-RADS

Nội dung cung cấp kiến thức sức khỏe tổng quát cho người trưởng thành, không thay thế việc khám, chẩn đoán hoặc điều trị theo chỉ định của bác sĩ.