Hướng dẫn về hóa trị trong điều trị ung thư vú

Là một phương pháp điều trị ung thư vú, hóa trị có ba mục đích chính:

1. Để ngăn ngừa ung thư tái phát sau phẫu thuật và xạ trị. Khi hóa trị được sử dụng theo cách này, phương pháp được gọi là liệu pháp bổ trợ.

2. Để thu nhỏ khối u trước khi phẫu thuật để dễ dàng cắt bỏ hơn. Đây được gọi là liệu pháp tân bổ trợ.

3. Để tiêu diệt các tế bào ung thư đã lan sang các bộ phận khác của cơ thể.

Bác sĩ và bạn sẽ phối hợp quyết định khi nào bắt đầu hóa trị, sử dụng loại thuốc nào và lịch trình điều trị. Trao đổi về những tác dụng phụ bạn có thể gặp phải từ quá trình sử dụng thuốc.

1. Thuốc hóa trị thông thường cho bệnh ung thư vú

Những loại thuốc hóa trị được sử dụng để điều trị ung thư vú giai đoạn sớm bao gồm:

• Anthracyclines: Nhóm thuốc này bao gồm doxorubicin (Adriamycin) và epirubicin (Ellence).
• Taxanes: Nhóm thuốc này bao gồm docetaxel (Taxotere) và paclitaxel (Taxol).

Những loại thuốc này thường được sử dụng cùng với các loại thuốc khác như carboplatin (Paraplatin), cyclophosphamide (Cytoxan) và fluorouracil (5-FU).

Những loại thuốc dùng để điều trị ung thư vú tiến triển bao gồm:

• Paclitaxel gắn albumin (nab-paclitaxel hoặc Abraxane)
• Thuốc liên hợp kháng thể, bao gồm:
• Ado-trastuzumab emtansine (Kadcyla)
• Fam-trastuzumab deruxtecan (Enhertu)
• Sacituzumab govitecan (Trodelvy)
• Capecitabine (Xeloda)
• Eribulin (Halaven)
• Gemcitabine (Gemzar)
• Ixabepilone (Ixempra)
• Liposomal doxorubicin (Doxil)
• Mitoxantron
• Platinum (carboplatin, cisplatin)
• Vinorelbine (Navelbine)

2. Lựa chọn kết hợp hóa trị

Bác sĩ có thể sẽ nói chuyện với bạn về việc kết hợp thuốc hóa trị. Bác sĩ có thể gọi chúng bằng cách viết tắt tên của thuốc. Một số loại thuốc phổ biến nhất bao gồm:

• AC: Adriamycin và Cytoxan
• AT: Adriamycin và Taxotere
• CMF: Cytoxan, Methotrexate và Fluorouracil
• FAC: Fluorouracil, Adriamycin và Cytoxan
• CAF: Cytoxan, Adriamycin và Fluorouracil

FAC và CAF sử dụng cùng loại thuốc nhưng với liều lượng và tần suất khác nhau.

3. Làm thế nào để bạn nhận được hóa trị cho bệnh ung thư vú?

Bạn được hóa trị dưới dạng thuốc viên hoặc qua tĩnh mạch hàng ngày, hàng tuần hoặc 2-4 tuần một lần. Hóa trị diễn ra theo chu kỳ, sau đó là những ngày nghỉ ngơi. Những chu kỳ và số chu kỳ có độ dài khác nhau tùy thuộc vào phương pháp hóa trị được sử dụng. Bạn có thể nhận được một loại thuốc hoặc sự kết hợp của các loại thuốc. Kế hoạch điều trị được thiết kế tùy theo cho tình trạng bệnh lý cụ thể.

Bạn có thể đặt ống thông vào tĩnh mạch trung tâm lớn. Những thiết bị này được bác sĩ phẫu thuật hoặc bác sĩ chẩn đoán hình ảnh đưa vào và có lỗ mở trên da hoặc buồng truyền dưới da, cho phép truyền thuốc hóa trị. Buồng truyền cũng có thể được sử dụng để cung cấp chất lỏng hoặc lấy mẫu máu. Sau khi hóa trị kết thúc, ống thông sẽ được lấy bỏ.

4. Theo dõi việc điều trị 

Bác sĩ sẽ kiểm tra thường xuyên để đánh giá xem cơ thể bạn xử lý hóa trị như thế nào. Bác sĩ sẽ chỉ định làm xét nghiệm máu thường xuyên để đếm số lượng tế bào máu bạn có. Nếu bạn có quá ít tế bào hồng cầu, bạn có thể phải truyền máu. Nếu bạn có quá ít tế bào bạch cầu, bạn có thể tiêm thuốc để làm tăng số lượng bạch cầu và giúp cơ thể chống lại nhiễm trùng. Nếu bạn có quá ít tiểu cầu gây đông máu, bạn có thể cần truyền tiểu cầu. Hóa trị có thể bị hoãn lại cho đến khi các tế bào máu hoặc tiểu cầu phục hồi.

Bạn cũng có thể được chỉ định các xét nghiệm chẩn đoán hình ảnh để xem hóa trị liệu hoạt động tốt như thế nào.

5. Tác dụng phụ ngắn hạn của hóa trị ung thư vú

Hóa trị tiêu diệt tế bào ung thư. Nhưng hóa trị cũng tiêu diệt một số tế bào khỏe mạnh, gây ra tác dụng phụ. Thuốc hỗ trợ điều trị có thể giúp bạn cảm thấy tốt hơn. Điều quan trọng là bạn cần phải trao đổi với bác sĩ nếu bạn có bất kỳ tác dụng phụ nào, chẳng hạn như:

• Buồn nôn và ói mửa
• Ăn mất ngon
• Mệt mỏi
• Đau miệng
• Rụng tóc
• Tăng cân
• Táo bón hoặc tiêu chảy
• Thay đổi da và móng
• Tổn thương thần kinh (bác sĩ có thể gọi đây là bệnh thần kinh)
• Khó chú ý và ghi nhớ mọi thứ
• Lo lắng hoặc cảm thấy cô đơn
• Nguy cơ bị nhiễm trùng cao hơn do có ít tế bào bạch cầu hơn
• Mãn kinh sớm. Nếu bạn đang có kế hoạch sinh con, hãy nói với bác sĩ trước khi bắt đầu hóa trị.
• Tăng nguy cơ chảy máu. Nếu số lượng tiểu cầu rất thấp, những đốm đỏ nhỏ có thể xuất hiện trên cơ thể bạn. Bạn có thể dễ bị bầm tím hoặc chảy máu.

>>> Xem thêm: Tác dụng phụ ngắn hạn phổ biến của hóa trị ung thư vú

6. Tác dụng phụ lâu dài của hóa trị ung thư vú

Những vấn đề về tim, bao gồm:

• Suy tim sung huyết
• Bệnh động mạch vành
• Rối loạn nhịp tim, hoặc nhịp tim không đều

Tổn thương phổi, chẳng hạn như:

• Phổi không hoạt động tốt.
• Niêm mạc phổi dày lên.
• Phổi bị viêm.
• Khó thở.

Những vấn đề về hormone, như:

• Nóng bừng
• Giảm ham muốn
• Thay đổi tâm trạng
• Vấn đề kiểm soát bàng quang
• Ít hơn hoặc không có kinh nguyệt
• Mãn kinh sớm hơn

Tổn thương xương, khớp và mô mềm, có thể bao gồm:

• Loãng xương
• Đau khớp

Những vấn đề về não và hệ thần kinh, như:

• Mất thính lực
• Tổn thương não, tủy sống và dây thần kinh ngoại biên

Những vấn đề về sinh sản, như:

• Vô sinh
• Mãn kinh sớm

Những vấn đề về tư duy, có thể liên quan đến:

• Khó khăn trong quá trình học tập, nhận thức
• Vấn đề về trí nhớ
• Khó tập trung chú ý

Những vấn đề về sức khỏe răng miệng:

• Bạn có thể bị tổn thương men răng.
• Rối loạn tiêu hóa
• Bạn cũng có thể không tiêu hóa được thức ăn.

Ung thư thứ phát: 

• Hóa trị có thể làm hỏng các tế bào gốc tủy xương, từ đó có thể dẫn đến các bệnh ung thư như bệnh bạch cầu cấp tính hoặc bệnh loạn sản tủy.

7. Nên chuẩn bị như thế nào cho hóa trị

Hóa trị tiêu diệt tế bào ung thư cũng như tế bào khỏe mạnh, vì vậy bạn nên đảm bảo rằng cơ thể bạn đã sẵn sàng khi bắt đầu. Bác sĩ có thể sẽ yêu cầu bạn:

• Nên tích cực nghỉ ngơi
• Đảm bảo tập thể dục đều đặn 
• Ăn thực phẩm lành mạnh - kết hợp trái cây, rau và ngũ cốc nguyên hạt.
• Giữ mức độ căng thẳng ở mức thấp.
• Ngăn ngừa nhiễm trùng như cảm lạnh thông thường.
• Hãy đến gặp nha sĩ và kiểm tra xem răng và nướu của bạn có bị nhiễm trùng hay không.
• Thực hiện xét nghiệm máu để đảm bảo tim, gan và thận đang hoạt động bình thường.

8. Điều gì mong đợi trong quá trình điều trị

Bạn thường được điều trị hóa trị tại trung tâm ngoại trú tại bệnh viện hoặc phòng khám. Nếu bạn bị ung thư vú giai đoạn đầu, bạn có thể phải điều trị từ 3 đến 6 tháng. Liệu trình điều trị có thể kéo dài lâu hơn đối với bệnh ung thư vú tiến triển. Bạn sẽ được điều trị theo chu kỳ, có thể chỉ một lần một tuần hoặc thường xuyên là ba lần một tuần. Nếu bạn được chỉ định đồng thời xạ trị và hóa trị, bạn sẽ nhận được xạ trị sau khi điều trị bằng hóa trị. Bạn có thể muốn nhờ ai đó chở bạn về nhà trong vài lần đầu tiên cho đến khi bạn biết việc điều trị ảnh hưởng đến bản thân như thế nào.

Vào ngày thực hiện hóa trị:

• Kỹ thuật viên sẽ lấy máu để xét nghiệm.
• Bác sĩ sẽ xem xét kết quả xét nghiệm máu và trao đổi về tình trạng sức khỏe tổng thể của bạn.
• Bác sĩ sẽ đưa ra chỉ định điều trị
• Bạn sẽ gặp điều dưỡng truyền hóa chất cho bạn.
• Điều dưỡng sẽ kiểm tra nhiệt độ, mạch và huyết áp. (Điều dưỡng sẽ gọi đây là những dấu hiệu sinh tồn.)
• Họ sẽ đặt đường truyền vào tĩnh mạch của bạn.
• Bạn sẽ được cung cấp các loại thuốc để chống buồn nôn, an thần và chống viêm trong quá trình hóa trị.
• Khi quá trình điều trị hoàn tất, điều dưỡng sẽ rút truyền và kiểm tra lại các dấu hiệu sinh tồn.
• Bạn sẽ nhận được đơn thuốc cho các loại thuốc bạn có thể sử dụng ở nhà để giúp giải quyết các tác dụng phụ.
• Bác sĩ sẽ tư vấn cho bạn những lưu ý về dinh dưỡng trong quá trình hóa trị

9. Nên làm việc như thế nào trong quá trình hóa trị

Hầu hết mọi người có thể tiếp tục làm việc khi được điều trị bằng hóa trị. Hãy trao đổi với bác sĩ để có thể sắp xếp lịch điều trị muộn hơn trong ngày hoặc ngay trước cuối tuần để không ảnh hưởng đến lịch trình làm việc. Bạn có thể phải điều chỉnh thời gian làm việc của mình, đặc biệt nếu bạn phải làm việc phụ.

10. Điều gì mong đợi sau hóa trị

Khi về nhà, bạn cần chăm sóc bản thân và thực hiện các bước để xử lý các tác dụng phụ hóa trị. Những yếu tố này bao gồm:

• Sử dụng thuốc bác sĩ đơn để điều trị bổ trợ.
• Tránh xa bất cứ ai bị cảm lạnh hoặc nhiễm trùng. Hóa trị sẽ làm cho cơ thể khó chống lại sự tấn công của vi trùng hơn.
• Uống nhiều nước trong 8 giờ đầu để thuốc di chuyển khắp cơ thể.
• Quản lý dịch cơ thể và chất thải có thể có dấu vết hóa trị. Thông thường, điều này có nghĩa là bạn nên xả bồn cầu hai lần.

Bạn sẽ gặp bác sĩ trong 4 đến 6 tháng một lần và trong 5 năm tiếp theo sau khi kết thúc điều trị.

11. Những cách nhận biết trường hợp khẩn cấp về ung thư

Bác sĩ và điều dưỡng thực hiện hóa trị cho bạn sẽ hướng dẫn về những vấn đề nào được coi là trường hợp khẩn cấp. Nhưng nếu bạn có bất kỳ dấu hiệu cảnh báo nào sau đây, hãy báo ngay cho bác sĩ.

• Nhiệt độ lớn hơn 38 độ C
• Bất cứ khi nào cảm thấy sốt và ớn lạnh. Nếu bạn không thể liên lạc được với bác sĩ, hãy đến phòng cấp cứu.
• Vết loét miệng mới hoặc, lưỡi sưng tấy hoặc chảy máu nướu răng
• Cổ họng sưng lên, bị xây xước, khô, cảm giác bỏng rát
• Ho có đờm
• Cần đi tiểu nhiều hơn, nóng rát khi đi tiểu hoặc có máu trong nước tiểu
• Cơn nóng, buồn nôn, nôn, táo bón hoặc tiêu chảy kéo dài hơn 2 hoặc 3 ngày
• Có máu trong phân

Nguồn: https://www.webmd.com/breast-cancer/treatment-chemotherapy