Siêu âm vùng cổ có tác dụng gì? Khi nào nên thực hiện?

Siêu âm vùng cổ là phương pháp chẩn đoán hình ảnh hiện đại, hỗ trợ bác sĩ phát hiện sớm nhiều bệnh lý nguy hiểm quanh khu vực đầu cổ. Vậy cụ thể siêu âm vùng cổ có tác dụng gì? Theo dõi ngay bài viết sau đây để khám phá những lợi ích của siêu âm vùng cổ và lưu ý trong chăm sóc sức khỏe bạn nhé!

Tóm tắt nội dung chính trong bài viết:

• Siêu âm vùng cổ là phương pháp chẩn đoán hình ảnh không xâm lấn, an toàn và giúp khảo sát chi tiết các cơ quan như tuyến giáp, hạch bạch huyết, mạch máu và mô mềm vùng cổ.
• Phương pháp này có vai trò quan trọng trong việc phát hiện sớm các bệnh lý như u tuyến giáp, hạch bất thường, bệnh lý mạch máu, tuyến nước bọt và hỗ trợ định hướng chẩn đoán ung thư vùng đầu cổ.
• Siêu âm vùng cổ đặc biệt hữu ích trong đánh giá lưu lượng máu qua động mạch cảnh, từ đó giúp phát hiện nguy cơ đột quỵ và hỗ trợ bác sĩ đưa ra hướng điều trị phù hợp.
• Người bệnh nên thực hiện siêu âm vùng cổ khi xuất hiện các dấu hiệu như nổi hạch, sưng đau vùng cổ, khó nuốt, khàn tiếng hoặc có tiền sử bệnh lý liên quan đến tuyến giáp và tai mũi họng.

1. Sơ lược về siêu âm vùng cổ

Siêu âm vùng cổ là kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh không xâm lấn, sử dụng sóng âm tần số cao để khảo sát cấu trúc và chức năng của các cơ quan trong vùng cổ. Hình ảnh siêu âm cung cấp một cách rõ ràng các thông tin về cấu trúc của các mô, cơ quan và mạch máu ở vùng cổ. 

Khi siêu âm, bác sĩ sẽ thoa một lớp gel chuyên dụng lên vùng cổ để cải thiện độ tiếp xúc giữa đầu dò và da. Sau đó, đầu dò được di chuyển nhẹ nhàng trên da, phát ra sóng âm xuyên qua các mô. Sóng âm phản xạ trở lại khi gặp các cấu trúc bên trong, từ đó tạo ra hình ảnh chi tiết giúp bác sĩ chẩn đoán chính xác các tổn thương hoặc bất thường đang hiện hữu trong cơ thể.

Nhờ tính an toàn cao, không sử dụng bức xạ ion hóa, siêu âm vùng cổ đã trở thành công cụ hỗ trợ đắc lực trong việc chẩn đoán và theo dõi các bệnh lý tuyến giáp, tuyến nước bọt, hạch bạch huyết, hệ mạch máu và các mô mềm liên quan khác. Bên cạnh đó, một lần siêu âm vùng cổ thường không quá đắt (dao động từ 450.000 – 700.000 đồng, tùy vào cơ sở y tế và các yếu tố như trình độ bác sĩ, trang thiết bị và chất lượng dịch vụ), giúp nhiều người bệnh bớt lo lắng về vấn đề chi phí.

Hiện nay, siêu âm vùng cổ được thực hiện với sự hỗ trợ của nhiều công nghệ siêu âm tiên tiến như:

• Siêu âm Doppler: Cho phép đo và đánh giá lưu lượng máu chảy qua các mạch máu trong vùng cổ, đặc biệt là hệ động - tĩnh mạch cảnh, từ đó phát hiện các vấn đề như hẹp, tắc hoặc phình mạch,...
• Siêu âm 3D, 4D: Tạo hình ảnh ba chiều (3D) hoặc hình ảnh động bốn chiều (4D), cho phép quan sát các cơ quan một cách trực quan và toàn diện, giúp đánh giá chi tiết cấu trúc bất thường hoặc theo dõi sự phát triển của các khối u.
• Siêu âm đàn hồi mô: Đánh giá độ cứng của các mô, hỗ trợ chẩn đoán các bệnh lý như ung thư tuyến giáp.
• Đánh giá độ đàn hồi của mô bằng cách đo sự biến dạng dưới tác động của sóng âm. Công nghệ này rất hữu ích trong việc phân biệt khối u lành tính và ác tính, nhất là trong chẩn đoán ung thư tuyến giáp.

Siêu âm vùng cổ khảo sát cấu trúc và chức năng của các cơ quan trong vùng cổ.

2. Siêu âm vùng cổ có tác dụng gì?

Siêu âm vùng cổ là phương pháp chẩn đoán hình ảnh không xâm lấn, mang lại nhiều lợi ích trong việc phát hiện và theo dõi các bệnh lý tiềm ẩn khu vực đầu cổ. Vậy, siêu âm vùng cổ có tác dụng gì cụ thể? Sau đây là những vai trò nổi bật của siêu âm vùng cổ trong chẩn đoán y khoa:

2.1. Chẩn đoán các bệnh lý tuyến giáp

Siêu âm có thể cung cấp các thông tin chi tiết về hình thái và cấu trúc tuyến giáp, giúp bác sĩ phát hiện tổn thương và các dấu hiệu bệnh lý ở cơ quan này hiệu quả hơn. Cụ thể:

• Phát hiện tổn thương, khối u hoặc nang bất thường ở tuyến giáp.
• Hỗ trợ sinh thiết tuyến giáp theo phương pháp chọc hút kim nhỏ dưới sự hướng dẫn của siêu âm.
• Giám sát sự tiến triển của của khối u và các bệnh lý tuyến giáp; hỗ trợ theo dõi hiệu quả điều trị.

Tuy nhiên, siêu âm không thể đánh giá được chức năng tuyến giáp và ít có hiệu quả trong các trường hợp suy giáp hay cường giáp. Trong những trường hợp này, bác sĩ có thể sẽ chỉ định bệnh nhân làm xét nghiệm máu hoặc các phương pháp chẩn đoán khác để xác định chính xác nguyên nhân gây bệnh bên cạnh làm siêu âm tuyến giáp.

Siêu âm có thể cung cấp các thông tin chi tiết về hình thái và cấu trúc tuyến giáp.

2.2. Phát hiện các hạch bạch huyết bất thường

Hạch bạch huyết là cơ quan đóng vai trò quan trọng trong hệ miễn dịch, giúp cơ thể nhận diện và chống lại tác nhân gây bệnh. Bởi vậy, tình trạng hạch bạch huyết có thể phản ánh rõ tình trạng sức khỏe hiện tại.

 Với độ chính xác cao và khả năng không xâm lấn, siêu âm vùng cổ đóng vai trò thiết yếu trong việc phát hiện và quản lý các bất thường liên quan đến hạch bạch huyết. Cụ thể:

• Xác định hạch bạch huyết phì đại hoặc nhiễm trùng
• Phát hiện hạch nghi ngờ ung thư hạch bạch huyết (u lympho)
• Đánh giá giai đoạn bệnh, mức độ lan rộng của bệnh lý ác tính và theo dõi đáp ứng của cơ thể với phác đồ điều trị, từ đó hỗ trợ bác sĩ điều chỉnh liệu trình phù hợp.
• Theo dõi phòng ngừa u lympho tái phát sau điều trị.
• Hỗ trợ bác sĩ thực hiện chọc hút kim nhỏ để kiểm tra mô bệnh học.

Hiện nay siêu âm là phương pháp chẩn đoán hình ảnh hữu ích và đáng tin cậy trong việc đánh giá hạch cổ ác tính ở bệnh nhân ung thư cũng như đánh giá đáp ứng điều trị. Tuy nhiên, siêu âm không thể đánh giá chi tiết các hạch bạch huyết nằm ở vị trí sau hầu họng - vị trí di căn phổ biến ở một số bệnh ung thư đầu - cổ như ung thư biểu mô vòm họng. Trong trường hợp này, các biện pháp chẩn đoán hình ảnh khác như chụp cắt lớp vi tính CT hoặc chụp cộng hưởng từ MRI thường cho kết quả chính xác hơn siêu âm.

Siêu âm vùng cổ đóng vai trò thiết yếu trong việc phát hiện và quản lý các bất thường liên quan đến hạch bạch huyết.

2.3. Chẩn đoán bệnh lý tuyến cận giáp

Tuyến cận giáp có kích thước nhỏ, đồng thời nằm rất sâu trong các mô phía sau tuyến giáp. Do đó, siêu âm vùng cổ thường không đánh giá được tình trạng cụ thể của tuyến cận giáp mà cần phải phối hợp cùng các biện pháp chẩn đoán hình ảnh khác như chụp CT,...

Tuy nhiên, siêu âm vẫn có thể hỗ trợ quan sát hoặc theo dõi cơ quan này trong một số trường hợp như u tuyến cận giáp, tăng sản tuyến cận giáp và ung thư tuyến cận giáp. Siêu âm Doppler màu thường được lựa chọn khi nghi ngờ các tình trạng u tuyến cận giáp nhờ khả năng phát hiện động mạch nuôi của u tuyến.

Siêu âm có thể hỗ trợ quan sát hoặc theo dõi tuyến cận giáp.

2.4. Đánh giá hệ thống mạch máu vùng cổ

Siêu âm Doppler màu là công nghệ tiên tiến hỗ trợ kiểm tra tình trạng lưu thông máu trong các mạch máu vùng cổ, hỗ trợ đánh giá tình trạng hẹp hay tắc động mạch:

• Phát hiện nguy cơ đột quỵ: Động mạch cảnh bị hẹp hoặc tắc là dấu hiệu cảnh báo nguy cơ đột quỵ cao. Siêu âm giúp xác định mức độ hẹp động mạch cảnh, vị trí cục máu đông, các vấn đề khác ở động mạch cảnh có thể gây cản trở máu lưu thông hoặc dự đoán bệnh động mạch vành bằng cách đo độ dày của động mạch cảnh và đánh giá đặc điểm của mảng xơ vữa, từ đó hỗ trợ bác sĩ đưa ra can thiệp sớm cho người bệnh.
• Hỗ trợ xác định phương pháp điều trị: Thông qua kết quả siêu âm, bác sĩ có thể đưa ra quyết định về các biện pháp phòng ngừa và điều trị phù hợp nhằm giảm thiểu nguy cơ đột quỵ trong tương lai như đánh giá lưu lượng máu qua động mạch sau phẫu thuật để loại bỏ mảng xơ vữa ở nội mạch động mạch cảnh; đánh giá vị trí và hiệu quả khi đặt stent; theo dõi lưu lượng máu động mạch cảnh trong quá trình phẫu thuật van tim động mạch chủ.

Siêu âm Doppler màu là công nghệ tiên tiến hỗ trợ kiểm tra tình trạng lưu thông máu trong các mạch máu vùng cổ.

2.5. Chẩn đoán bệnh lý vùng hầu họng và tuyến nước bọt

Siêu âm vùng cổ cũng đóng vai trò quan trọng trong việc phát hiện sớm các bệnh lý liên quan đến tuyến nước bọt và các bệnh lý hầu họng:

• Phát hiện bệnh lý tuyến nước bọt: viêm, nhiễm trùng, sỏi tuyến nước bọt hoặc khối u ở tuyến nước bọt.
• Đánh giá cấu trúc cơ và mô mềm vùng cổ.
• Hỗ trợ phát hiện ung thư vòm họng, quan sát sự thay đổi bất thường của hạch cổ và tổ chức phần mềm xung quanh, từ đó định hướng thực hiện các xét nghiệm chuyên sâu như nội soi, sinh thiết hoặc chụp cắt lớp để chẩn đoán chính xác.

Siêu âm vùng cổ giúp phát hiện sớm các bệnh lý liên quan đến tuyến nước bọt và các bệnh lý hầu họng.

3. Khi nào nên thực hiện siêu âm vùng cổ?

Bác sĩ thường chỉ định siêu âm vùng cổ trong các trường hợp nghi ngờ vấn đề liên quan đến động mạch cảnh, hạch bạch huyết hoặc tuyến giáp. Tuy nhiên, không phải lúc nào những vấn đề này cũng gây ra triệu chứng hay ảnh hưởng đáng kể cho người bệnh.

Người bệnh chỉ nên đi siêu âm vùng cổ khi gặp những dấu hiệu sau đây:

• Nổi hạch, xuất hiện khối u hoặc sưng tấy ở vùng cổ
• Vùng cổ đau dai dẳng, khó chịu kéo dài
• Vùng cổ to lên bất thường
• Đau khi nuốt nước bọt, khi nói chuyện hoặc thay đổi giọng nói
• Bị rối hoạn hoạt động tai mũi họng: Khàn giọng, mất tiếng, không thể nói lớn; ù tai, nghe kém, thường xuyên bị vọng âm, sưng đau họng liên tục, khó nuốt,...
• Người mệt mỏi, giảm sức lực

Ngoài ra, siêu âm vùng cổ còn được khuyến nghị ở những người bệnh có các bệnh lý về cổ họng, tuyến giáp, tuyến nước bọt hay các vấn đề liên quan đến hệ hô hấp hoặc có tiền sử hút thuốc, tăng huyết áp. Vì vậy, nếu bạn có bất kỳ triệu chứng nào trong những trường hợp trên, đừng ngần ngại đến cơ sở y tế để được khám và thực hiện siêu âm vùng cổ cùng các kỹ thuật chẩn đoán khác.

Bác sĩ thường chỉ định siêu âm vùng cổ trong các trường hợp nghi ngờ.

4. Lưu ý khi siêu âm vùng cổ

Siêu âm vùng cổ là thủ thuật đơn giản và không cần chuẩn bị đặc biệt. Người bệnh cũng có thể ăn uống bình thường trước khi đi siêu âm. Tuy nhiên, người bệnh cũng cần lưu ý một số điều sau đây để đảm bảo quá trình siêu âm diễn ra thuận lợi:

• Mặc quần áo rộng rãi, dễ dàng cởi ra quanh vùng cổ. Tránh mặc áo len cổ lọ hoặc cà vạt.
• Tháo bỏ tất cả đồ trang sức, đặc biệt là vòng cổ và khuyên tai.
• Đối với nam giới: Nên cạo hoặc tỉa bớt râu trước khi đến siêu âm.
• Hạn chế trang điểm khi đi siêu âm.

5. Nên siêu âm vùng cổ ở đâu?

Để đảm bảo nhận được kết quả chính xác, người bệnh nên siêu âm vùng cổ tại những cơ sở y tế uy tín, có trang thiết bị hiện đại và đội ngũ bác sĩ chuyên môn cao.

NeoMedic là Trung tâm Y khoa chuyên sâu, cung cấp dịch vụ tư vấn, tầm soát, khám phát hiện sớm - điều trị ung thư và các dịch vụ khám chữa bệnh nhiều chuyên khoa với đội ngũ chuyên gia, bác sĩ đầu ngành tại Việt Nam.

Tại sao nên chọn Trung tâm Y khoa NeoMedic để siêu âm vùng cổ?

• Trang thiết bị hiện đại: NeoMedic sở hữu hệ thống máy siêu âm thế hệ mới, được nhập khẩu từ các nước phát triển, đảm bảo chẩn đoán hình ảnh với độ chính xác cao.
• Đội ngũ bác sĩ chuyên môn cao: Đội ngũ bác sĩ tại NeoMedic đều là những chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực ung bướu và chẩn đoán hình ảnh, có nhiều năm công tác tại các bệnh viện tuyến đầu.
• Dịch vụ toàn diện, cá nha hóa: Ngoài việc thực hiện siêu âm, NeoMedic còn cung cấp các dịch vụ tư vấn, theo dõi sau siêu âm, giúp người bệnh có cái nhìn toàn diện về tình trạng sức khỏe và biết cách chăm sóc cơ thể chuẩn khoa học.
• Môi trường khám chữa bệnh chuyên nghiệp: Với không gian hiện đại, thân thiện, cùng thái độ phục vụ tận tình, chu đáo, NeoMedic mang đến cho bệnh nhân cảm giác thoải mái và yên tâm.

Trong thời gian hoạt động và phát triển, Trung Tâm Y khoa NeoMedic luôn được đánh giá cao bởi chất lượng dịch vụ chuyên nghiệp, tận tâm. Đội ngũ y bác sĩ và nhân viên tại trung tâm luôn đặt lợi ích của bệnh nhân lên hàng đầu, sẵn sàng lắng nghe, hỗ trợ và tạo ra một môi trường ấm áp và thân thiện, giúp họ và gia đình giữ vững tâm lý, bền bỉ trong hành trình chiến đấu chống lại bệnh tật. Liên hệ với NeoMedic qua hotline 0968 636 630 để được tư vấn và hỗ trợ đặt lịch khám ngay hôm nay!

Trung Tâm Y khoa NeoMedic luôn được đánh giá cao bởi chất lượng dịch vụ chuyên nghiệp, tận tâm.

6. Câu hỏi thường gặp về siêu âm vùng cổ (FAQ)

Giải đáp câu hỏi thường gặp về siêu âm vùng cổ từ chuyên gia NeoMedic:

6.1. Siêu âm cổ họng giá bao nhiêu?

Chi phí siêu âm vùng cổ hiện nay dao động phổ biến từ 200.000 - 700.000 VNĐ/lần. Giá tiền phụ thuộc vào loại siêu âm (thông thường hay Doppler màu), cơ sở y tế (công hay tư), và phạm vi thăm khám.

6.2. Siêu âm vùng cổ có phát hiện ung thư vòm họng không?

Siêu âm vùng cổ có thể phát hiện các dấu hiệu gián tiếp của ung thư vòm họng, chủ yếu thông qua việc nhận diện hạch cổ bất thường (hạch cứng, lâu tan) với độ chính xác cao. Tuy nhiên, chỉ dựa vào kết quả siêu âm không thể kết luận ung thư mà phải thực hiện nhiều phương pháp kiểm tra khác như nội soi, sinh thiết hoặc chụp CT/MRI.

Trên đây là những thông tin giải đáp cho thắc mắc của người bệnh về việc siêu âm vùng cổ có tác dụng gì. Siêu âm vùng cổ là một phương pháp chẩn đoán hình ảnh an toàn, hiệu quả, giúp phát hiện sớm nhiều bệnh lý về tuyến giáp, hạch bạch huyết và các cơ quan khác ở cổ. Nếu bạn đang gặp các triệu chứng bất thường ở vùng cổ, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ để được tư vấn và chỉ định siêu âm để bảo vệ sức khỏe ngay hôm nay!

Tham khảo:

1. Stefan Meng, 2023. Ultrasound of the neck. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36881109/.

2. Chih-Hsien Liu, Su-Yi Hsu, Cheng-Ping Wang, 2019. Ultrasound Examinations of the Head and Neck – From the Beginning to Now. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7194424/.