Điều trị ung thư gan hiện nay gồm những phương pháp nào?

Điều trị ung thư gan là quá trình lâu dài, đòi hỏi sự phối hợp giữa bác sĩ chuyên khoa, người bệnh và gia đình. Tùy vào kích thước khối u, mức độ di căn cũng như chức năng gan, bác sĩ sẽ chỉ định phương pháp điều trị phù hợp nhằm kiểm soát bệnh và cải thiện chất lượng sống cho người bệnh. Cùng tìm hiểu những biện pháp điều trị ung thư gan trong bài viết sau!

1. Các yếu tố ảnh hưởng đến điều trị ung thư gan

Hiệu quả điều trị ung thư gan phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác nhau:

• Giai đoạn ung thư gan: Ung thư phát hiện càng sớm thì khả năng điều trị khỏi càng cao.
• Kích thước và số lượng khối u: Khối u lớn, số lượng khối u nhiều có thể khiến quá trình điều trị phức tạp và kéo dài hơn.
• Tình trạng chức năng gan: Người bệnh có bị xơ gan hay không và chức năng gan còn hoạt động tốt không cũng cần được đánh giá kỹ bởi chức năng gan ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng đáp ứng điều trị của người bệnh.
• Thể trạng bệnh nhân: Thể trạng, tuổi tác và khả năng đáp ứng điều trị của từng bệnh nhân sẽ quyết định tiên lượng và thời gian sống sau điều trị ung thư gan.

Các yếu tố ảnh hưởng đến điều trị ung thư gan

2. Các phương pháp điều trị ung thư gan chính hiện nay

Có nhiều phương pháp điều trị ung thư gan khác nhau. Một số phương pháp đã được chuẩn hóa và sử dụng rộng rãi, trong khi một số khác vẫn đang trong giai đoạn thử nghiệm lâm sàng. Các phương pháp điều trị ung thư gan bao gồm:

2.1. Theo dõi chủ động

Theo dõi chủ động là việc quan sát chặt chẽ tình trạng bệnh của bệnh nhân mà chưa tiến hành điều trị ngay, trừ khi kết quả xét nghiệm cho thấy bệnh có dấu hiệu ung thư gan tiến triển xấu đi. Phương pháp này thường được áp dụng khi phát hiện tổn thương nhỏ hơn 1 cm trong quá trình sàng lọc. Việc theo dõi thường được thực hiện định kỳ 3 tháng/lần. Trong quá trình theo dõi, bệnh nhân sẽ được thực hiện các xét nghiệm và chẩn đoán hình ảnh định kỳ.

2.2. Phẫu thuật

Phương pháp này loại bỏ phần gan chứa khối u ung thư. Tùy thuộc vào tình trạng bệnh, bác sĩ có thể cắt bỏ một phần mô, một thùy gan hoặc một phần lớn của gan cùng với một phần mô lành xung quanh. Phần gan còn lại sẽ đảm nhận chức năng của gan và có khả năng tự tái tạo.

2.3. Cấy ghép gan

Trong phương pháp này, toàn bộ lá gan bị bệnh sẽ được cắt bỏ và thay thế bằng một lá gan khỏe mạnh từ người hiến tặng. Ghép gan thường được chỉ định khi ung thư chỉ khu trú tại gan và có nguồn gan hiến phù hợp. Trong thời gian chờ đợi gan hiến, bệnh nhân có thể được áp dụng các phương pháp điều trị hỗ trợ khác nếu cần thiết.

2.4. Liệu pháp phá huỷ

Đây là phương pháp sử dụng các kỹ thuật khác nhau để phá hủy hoặc loại bỏ mô ung thư:

• Đốt bằng sóng cao tần: Một loại kim đặc biệt được đưa vào khối u qua da hoặc vết rạch nhỏ ở bụng. Sóng cao tần sẽ làm nóng kim và tiêu diệt tế bào ung thư.
• Liệu pháp vi sóng: Sử dụng nhiệt độ cao do vi sóng tạo ra để tiêu diệt tế bào ung thư hoặc làm tăng độ nhạy của chúng với xạ trị hoặc hóa trị.
• Tiêm ethanol qua da: Cồn nguyên chất được tiêm trực tiếp vào khối u bằng kim nhỏ. Bệnh nhân có thể cần tiêm nhiều lần. Thông thường, bác sĩ sẽ gây tê tại chỗ cho bệnh nhân. Tuy nhiên, trong trường hợp có nhiều khối u ở gan, bác sĩ có thể chỉ định gây mê toàn thân.
• Liệu pháp áp lạnh: Sử dụng thiết bị làm lạnh để tiêu diệt tế bào ung thư. Bác sĩ có thể dùng siêu âm để hướng dẫn thực hiện.
• Liệu pháp điện di: Sử dụng các xung điện truyền qua điện cực đặt trong khối u để tiêu diệt tế bào ung thư. Phương pháp này hiện đang được nghiên cứu trong các thử nghiệm lâm sàng.

2.5. Liệu pháp thuyên tắc mạch

Liệu pháp này được áp dụng cho những bệnh nhân không thể phẫu thuật hoặc điều trị bằng phương pháp phá hủy khối u và khối u chưa lan ra ngoài gan. Mục đích của liệu pháp là làm tắc nghẽn hoặc giảm lưu lượng máu từ động mạch gan đến khối u. Khối u không nhận đủ oxy và dưỡng chất sẽ ngừng phát triển.

Gan nhận máu từ hai nguồn: tĩnh mạch cửa và động mạch gan. Thông thường, máu từ tĩnh mạch cửa nuôi dưỡng mô gan khỏe mạnh, trong khi máu từ động mạch gan chủ yếu cung cấp cho khối u. Do đó, khi động mạch gan bị tắc nghẽn, mô gan khỏe mạnh vẫn được nuôi dưỡng từ tĩnh mạch cửa.

Liệu pháp thuyên tắc mạch có hai dạng chính:

• Thuyên tắc động mạch (TAE): Một vết rạch nhỏ được thực hiện ở mặt trong đùi, sau đó một ống thông (ống mỏng, mềm) được đưa vào và luồn đến động mạch gan. Sau khi ống thông vào đúng vị trí, bác sĩ sẽ tiêm một chất gây tắc nghẽn động mạch gan vào để ngăn chặn dòng máu chảy đến khối u.
• Thuyên tắc hóa chất xuyên động mạch (TACE): Thủ thuật này giống như thủ thuật thuyên tắc động mạch gan, tuy nhiên, thủ thuật này sử dụng thêm thuốc chống ung thư. Thuốc được gắn vào các hạt nhỏ và tiêm vào động mạch gan, hoặc được tiêm trực tiếp qua ống thông vào động mạch gan, sau đó tiêm chất gây tắc nghẽn động mạch. Hầu hết thuốc chống ung thư sẽ được giữ lại gần khối u, chỉ một lượng nhỏ thuốc đi đến các bộ phận khác của cơ thể.

2.6. Liệu pháp nhắm trúng đích

Liệu pháp nhắm mục tiêu là một loại điều trị sử dụng thuốc hoặc các chất khác để xác định và tấn công các tế bào ung thư cụ thể. Các liệu pháp nhắm mục tiêu được sử dụng để điều trị ung thư gan tiến triển bao gồm:

• Bevacizumab
• Cabozantinib
• Lenvatinib
• Ramucirumab
• Regorafenib
• Sorafenib

2.7. Liệu pháp miễn dịch

Liệu pháp miễn dịch là phương pháp điều trị tác động lên hệ thống miễn dịch của người bệnh để chống lại ung thư. Các chất do cơ thể tạo ra hoặc được tổng hợp trong phòng thí nghiệm sẽ được sử dụng để tăng cường, định hướng hoặc khôi phục khả năng phòng vệ tự nhiên của cơ thể chống lại ung thư.

Thuốc ức chế điểm kiểm soát miễn dịch là một loại liệu pháp miễn dịch. Thuốc ức chế điểm kiểm soát miễn dịch được sử dụng để điều trị ung thư gan bao gồm:

• Atezolizumab kết hợp với thuốc nhắm trúng đích Bevacizumab hoặc Cabozantinib
• Durvalumab kết hợp Tremelimumab
• Nivolumab kết hợp Ipilimumab
• Pembrolizumab

2.8. Xạ trị

Xạ trị ngoài sử dụng máy móc bên ngoài cơ thể để chiếu tia X năng lượng cao hoặc các loại bức xạ khác vào vùng cơ thể có khối u ung thư. Quá trình điều trị được thực hiện theo nhiều đợt để các tế bào khỏe mạnh có thời gian phục hồi và tăng hiệu quả của bức xạ. Số lần điều trị phụ thuộc vào nhiều yếu tố liên quan đến ung thư như kích thước và vị trí khối u. Một số phương pháp xạ trị ngoài có thể giúp hạn chế tổn thương đến mô lành xung quanh:

• Xạ trị 3D theo hình dạng khối u: Sử dụng máy tính để tạo hình ảnh 3D của khối u và định hình chùm tia bức xạ theo hình dạng của khối u, cho phép tập trung liều xạ cao vào khối u mà ít ảnh hưởng đến mô lành xung quanh.
• Xạ trị tia X năng lượng cao: Sử dụng thiết bị chuyên dụng để giữ người bệnh ở cùng một tư thế trong mỗi lần điều trị. Trong vài ngày liên tiếp, máy chiếu tia bức xạ liều cao hơn bình thường trực tiếp vào khối u. Việc giữ cố định tư thế giúp giảm tổn thương mô lành lân cận.
• Xạ trị proton: Là hình thức xạ trị ngoài sử dụng các dòng proton (hạt mang điện tích dương) có năng lượng cao để tiêu diệt tế bào ung thư. Phương pháp này giúp giảm tổn thương mô lành gần khối u.

Các phương pháp điều trị ung thư gan chính hiện nay

3. Điều trị ung thư theo từng giai đoạn

Mỗi giai đoạn ung thư gan cũng có những cách điều trị khác nhau như sau:

3.1. Điều trị ung thư gan giai đoạn sớm

Ở giai đoạn sớm, mục tiêu điều trị chủ yếu là loại bỏ hoàn toàn khối u và hạn chế nguy cơ tái phát. Do vậy, điều trị ung thư gan thường bao gồm theo dõi định kỳ, phẫu thuật hoặc ghép gan:

• Theo dõi định kỳ (với tổn thương nhỏ hơn 1cm): Nếu tổn thương gan nhỏ dưới 1cm, bác sĩ có thể chỉ định theo dõi định kỳ bằng siêu âm, chụp cắt lớp hoặc xét nghiệm dấu ấn ung thư để đánh giá sự phát triển của khối u.
• Phẫu thuật cắt bỏ một phần gan: Áp dụng trong trường hợp khối u khu trú và chức năng gan còn tốt, Tuy nhiên, không phải tất cả người bệnh đều đủ điều kiện phẫu thuật.
• Ghép gan: Là phương pháp điều trị hiệu quả cho những trường hợp ung thư gan giai đoạn đầu nhưng phần gan còn lại không đủ khỏe để phẫu thuật cắt gan. Việc thay thế toàn bộ lá gan bệnh bằng gan hiến tặng có thể giúp giảm nguy cơ xuất hiện khối u mới. Tuy nhiên, nguồn gan hiến còn hạn chế nên người bệnh thường phải chờ đợi trong thời gian dài.

Ngoài phẫu thuật và ghép gan, nhiều phương pháp điều trị tại chỗ cũng được áp dụng nhằm tiêu diệt tế bào ung thư như:

• Đốt u bằng sóng cao tần (RFA)
• Đốt u bằng vi sóng (MWA)
• Tiêm ethanol qua da
• Liệu pháp đông lạnh
• Xạ trị định vị toàn thân (SBRT)

Các phương pháp này thường được chỉ định cho khối u nhỏ hoặc trường hợp không đủ điều kiện phẫu thuật. Trong một số trường hợp, điều trị có thể giúp thu nhỏ khối u để người bệnh có cơ hội phẫu thuật sau đó.

Nếu ung thư không thể phẫu thuật do khối u quá lớn, nằm gần mạch máu lớn hoặc có nhiều khối u trong gan, bác sĩ có thể kết hợp nhiều phương pháp khác nhau như đốt u, thuyên tắc mạch, xạ trị, liệu pháp miễn dịch hoặc thuốc nhắm trúng đích nhằm kiểm soát bệnh và kéo dài thời gian sống.

3.2. Điều trị ung thư gan tiến triển tại chỗ hoặc di căn

Khi ung thư gan đã lan rộng ra ngoài gan hoặc di căn đến hạch bạch huyết, phổi, xương hay các cơ quan khác, việc điều trị chủ yếu nhằm kiểm soát tiến triển bệnh và giảm triệu chứng cho người bệnh, bao gồm các biện pháp:

• Thuyên tắc động mạch gan hoặc thuyên tắc hóa chất xuyên động mạch: Làm giảm lượng máu nuôi khối u, từ đó hạn chế sự phát triển của tế bào ung thư.
• Các thuốc nhắm trúng đích: Bevacizumab, Cabozantinib, Lenvatinib, Ramucirumab, Regorafenib hoặc Sorafenib
• Liệu pháp miễn dịch kết hợp như: Atezolizumab với Bevacizumab hoặc Cabozantinib; Durvalumab với Tremelimumab; Nivolumab với Ipilimumab; Pembrolizumab
• Xạ trị hoặc hóa trị: Giảm đau, kiểm soát triệu chứng và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người bệnh.

3.3. Điều trị ung thư gan tái phát

Ung thư gan tái phát là tình trạng bệnh xuất hiện trở lại sau điều trị. Tùy vị trí tái phát và chức năng gan hiện tại, bác sĩ sẽ lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp.

Nếu khối u tái phát còn khu trú tại gan và người bệnh đủ điều kiện sức khỏe, bác sĩ có thể cân nhắc:

• Cắt bỏ một phần gan
• Ghép gan
• Đốt u bằng sóng cao tần
• Thuyên tắc hóa chất xuyên động mạch

Trong trường hợp ung thư đã lan rộng hoặc không còn khả năng phẫu thuật, người bệnh có thể được điều trị bằng thuốc nhắm trúng đích, liệu pháp miễn dịch hoặc hóa trị nhằm giảm triệu chứng và kéo dài thời gian sống. Một số trường hợp được kết hợp thuyên tắc hóa chất xuyên động mạch với Sorafenib như liệu pháp giảm nhẹ để cải thiện chất lượng sống cho người bệnh.

Điều trị ung thư theo từng giai đoạn

4. Ung thư gan có chữa khỏi được không?

Ung thư gan vẫn có khả năng chữa khỏi nếu được phát hiện ở giai đoạn sớm và điều trị đúng phương pháp. Những trường hợp được phẫu thuật cắt bỏ khối u hoặc ghép gan thường có tiên lượng sống cao hơn. Đặc biệt, người bệnh ung thư gan giai đoạn đầu được ghép gan có tỷ lệ sống sau 5 năm khoảng 60% – 70%. Tuy nhiên, nhìn chung tỷ lệ sống sót sau 5 năm của ung thư gan vẫn còn thấp, trung bình khoảng 22% do phần lớn bệnh được phát hiện muộn.

5. Tác dụng phụ thường gặp khi điều trị ung thư gan

Trong quá trình điều trị ung thư gan, người bệnh có thể gặp nhiều tác dụng phụ khác nhau do ảnh hưởng của thuốc, phẫu thuật hoặc các phương pháp can thiệp lên cơ thể.

• Mệt mỏi
• Buồn nôn, nôn mửa
• Rụng tóc
• Chán ăn
• Suy giảm miễn dịch
• Tổn thương gan
• Tăng huyết áp

Mức độ tác dụng phụ ở mỗi người không giống nhau và phụ thuộc vào thể trạng, chức năng gan cũng như phương pháp điều trị được áp dụng.

6. Những lưu ý giúp tăng hiệu quả điều trị ung thư gan

Hiệu quả điều trị ung thư gan không chỉ phụ thuộc vào phương pháp điều trị mà còn liên quan chặt chẽ đến việc chăm sóc sức khỏe và tuân thủ hướng dẫn y tế trong suốt quá trình điều trị. Người bệnh cần lưu ý:

• Tái khám đúng lịch: Người bệnh cần tái khám đúng lịch để bác sĩ theo dõi đáp ứng điều trị, đánh giá chức năng gan cũng như phát hiện sớm nguy cơ tái phát hoặc biến chứng.
• Không tự ý dùng thuốc nam: Một số sản phẩm không rõ nguồn gốc có thể làm tổn thương gan nặng hơn, tương tác với thuốc điều trị hoặc khiến bệnh tiến triển nhanh hơn.
• Giữ tinh thần ổn định: Người bệnh nên nghỉ ngơi hợp lý, duy trì tinh thần tích cực và nhận sự hỗ trợ từ gia đình, bác sĩ hoặc chuyên gia tâm lý khi cần thiết.
• Không bỏ giữa liệu trình: Việc ngưng thuốc hoặc trì hoãn điều trị có thể khiến tế bào ung thư phát triển nhanh hơn và làm giảm cơ hội kiểm soát bệnh.

Những lưu ý giúp tăng hiệu quả điều trị ung thư gan

7. Câu hỏi thường gặp về điều trị ung thư gan (FAQ)

Chuyên gia NeoMedic giải đáp câu hỏi thường gặp về điều trị ung thư gan:

7.1. Điều trị ung thư gan hết bao nhiêu tiền?

Chi phí điều trị ung thư gan có thể dao động từ vài chục triệu đến hàng tỷ đồng tùy theo giai đoạn bệnh, phương pháp điều trị và cơ sở y tế lựa chọn. Những phương pháp hiện đại như ghép gan, liệu pháp miễn dịch hoặc thuốc nhắm trúng đích thường có chi phí cao hơn. Nếu người bệnh có Bảo hiểm Y tế đúng tuyến, phần lớn chi phí điều trị có thể được hỗ trợ đáng kể.

7.2. Điều trị ung thư gan mất bao lâu?

Thời gian điều trị ung thư gan phụ thuộc vào mức độ tiến triển của bệnh và khả năng đáp ứng điều trị của từng người. Với ung thư gan giai đoạn sớm, các phương pháp điều trị triệt để như phẫu thuật hoặc đốt sóng cao tần có thể hoàn thành trong vài tuần. Tuy nhiên, ở giai đoạn tiến triển hoặc di căn, người bệnh thường phải điều trị kéo dài nhằm kiểm soát bệnh và duy trì chất lượng sống.

7.3. Có nên dùng thuốc nam chữa ung thư gan?

Theo các chuyên gia y tế, người bệnh không nên dùng thuốc nam để thay thế hoàn toàn các phương pháp điều trị ung thư gan hiện đại. Việc tự ý bỏ điều trị tại bệnh viện để sử dụng thuốc nam có thể khiến khối u phát triển nhanh, di căn và làm mất cơ hội điều trị hiệu quả.

Ngoài ra, nhiều loại thuốc nam không rõ nguồn gốc có thể gây độc cho gan, khiến chức năng gan suy giảm nghiêm trọng hơn. Hiện nay chưa có bằng chứng khoa học đáng tin cậy nào khẳng định thuốc nam có thể chữa khỏi hoàn toàn ung thư gan.

Trong một số trường hợp, thuốc nam có thể được sử dụng hỗ trợ nhằm giảm tác dụng phụ, cải thiện sức khỏe hoặc nâng cao chất lượng sống. Tuy nhiên, người bệnh cần tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng để tránh ảnh hưởng đến quá trình điều trị chính.

Nguồn:

1. American Cancer Society, 2025. Potentially resectable (removable) liver cancer. https://www.cancer.org/cancer/types/liver-cancer/treating/by-stage.html

2. National Cancer Institute, 2025. Liver Cancer Treatment. https://www.cancer.gov/types/liver/what-is-liver-cancer/treatment.