5 dấu hiệu nhận biết bệnh trĩ và các phương pháp điều trị

Bệnh trĩ là một trong những bệnh lý tại hậu môn - trực tràng, chảy máu khi đại tiện, ngứa hoặc đau. Tìm hiểu dấu hiệu nhận biết và phương pháp điều trị.

Bệnh trĩ là một trong những bệnh lý xảy ra ở hậu môn - trực tràng thường gặp. Các biểu hiện thường gặp như chảy máu khi đại tiện, sa búi trĩ, ngứa ngáy, khó chịu hoặc đau vùng hậu môn,... nhưng chỉ dựa vào triệu chứng thôi chưa đủ để xác định một người có mắc trĩ hay không.

Trong bài viết được tham vấn y khoa bởi Ths. bác sĩ Trần Đức Cảnh đến từ khoa Ngoại tiêu hóa, Trung tâm Y khoa NeoMedic sẽ giải đáp 5 dấu hiệu nhận biết bệnh trĩ thường gặp, cách phân biệt trĩ nội, trĩ ngoại và thời điểm cần đi khám.

Bệnh trĩ có thể biểu hiện bằng chảy máu khi đại tiện, sa búi trĩ, ngứa hoặc kích ứng, khó chịu và đau vùng hậu môn. Tuy nhiên, 5 dấu hiệu này chỉ giúp nhận biết khả năng có vấn đề, không đủ để tự xác nhận chẩn đoán bệnh trĩ. Tùy bệnh cảnh, điều trị có thể bắt đầu từ thay đổi chế độ ăn và thói quen đại tiện, sau đó cân nhắc thuốc hỗ trợ, thủ thuật hoặc phẫu thuật khi phù hợp.

Bệnh trĩ là gì?

Bệnh trĩ liên quan đến các cấu trúc đệm mạch máu bình thường nằm trong và quanh ống hậu môn. Các cấu trúc này góp phần vào chức năng đóng kín hậu môn. Khi mô trĩ trở nên to lên, dịch chuyển, sa xuống hoặc xuất hiện các thay đổi gây triệu chứng như chảy máu, ngứa, khó chịu hay đau, người bệnh có thể được xác định mắc bệnh trĩ.

Vì vậy, bệnh trĩ không chỉ là giãn tĩnh mạch hậu môn. Có 2 nhóm bệnh trĩ, phân loại dựa vào vị trí giải phẫu:

  • Trĩ nội: Xuất phát ở phần bên trong ống hậu môn, phía trên đường lược. Trĩ nội có thể gây chảy máu, sa hoặc cảm giác khó chịu. Trĩ nội không biến chứng thường không gây đau đáng kể.
  • Trĩ ngoại: Nằm phía dưới đường lược, dưới lớp da quanh hậu môn. Khu vực này có nhiều thần kinh cảm giác nên trĩ ngoại, đặc biệt khi xuất hiện huyết khối cấp, có thể gây đau rõ rệt.

Một người cũng có thể đồng thời có thành phần trĩ nội và trĩ ngoại. Do đặc điểm giải phẫu và biểu hiện khác nhau, cách bác sĩ đánh giá và lựa chọn phương pháp điều trị cho hai nhóm này không hoàn toàn giống nhau.

benh-tri

Bệnh trĩ gây ngứa ngáy hoặc đau vùng hậu môn

5 dấu hiệu nhận biết bệnh trĩ thường gặp

Các triệu chứng của bệnh trĩ phụ thuộc vào vị trí, mức độ thay đổi của mô trĩ và tình trạng cụ thể của từng người. Một số biểu hiện tương đối dễ nhận biết nhưng cũng có thể xuất hiện trong các bệnh lý hậu môn - trực tràng khác.

Các dấu hiệu có thể gặp ở người mắc bệnh trĩ nhưng không đủ để tự chẩn đoán. Vì vậy, người bệnh cần thăm khám chuyên khoa để được bác sĩ chẩn đoán.

1. Chảy máu khi đại tiện

Chảy máu trực tràng là một trong những biểu hiện có thể gặp ở trĩ nội. Người bệnh thường nhận thấy máu liên quan đến lúc đại tiện. Tuy nhiên, đặc điểm chảy máu cần được đánh giá trong toàn bộ bệnh cảnh thay vì chỉ dựa vào màu sắc hoặc lượng máu để tự kết luận nguyên nhân.

Một số biểu hiện có thể nhận thấy:

  • Máu xuất hiện khi đại tiện có thể được phát hiện trên giấy vệ sinh, trên bề mặt phân hoặc trong bồn cầu.
  • Chảy máu có thể tái diễn, xuất hiện nhiều lần, đặc biệt khi tình trạng gây kích thích hoặc sang chấn mô trĩ vẫn còn.
  • Có thể không kèm đau, chảy máu từ trĩ nội không biến chứng có thể xảy ra mà không có đau đáng kể.

Chảy máu trực tràng không đồng nghĩa với bệnh trĩ. Nứt hậu môn, viêm đại tràng, bệnh túi thừa, polyp và ung thư đại - trực tràng là một số nguyên nhân khác có thể gây xuất huyết đường tiêu hóa dưới.

Vì vậy, không nên mặc định đi ngoài ra máu là do trĩ, nhất là khi chảy máu chưa rõ nguyên nhân, kéo dài, tái diễn hoặc đi kèm những triệu chứng bất thường khác.

benh-tri-chay-mau-hau-mon

Chảy máu khi đại tiện

2. Sa búi trĩ

Sa búi trĩ xảy ra khi mô trĩ nội dịch chuyển xuống dưới và nhô ra ngoài lỗ hậu môn. Người bệnh có thể cảm thấy có một khối hoặc phần mô lồi ra khi đại tiện. Mức độ sa không giống nhau giữa các trường hợp.

Các biểu hiện có thể gồm:

  • Khối mô xuất hiện ở hậu môn, thường được chú ý trong hoặc sau khi đại tiện.
  • Sa có thể chỉ xuất hiện trong một số thời điểm, không phải người bệnh nào cũng luôn nhìn thấy hoặc cảm nhận được khối sa.
  • Có thể kèm triệu chứng khác như chảy máu, tiết dịch, kích ứng hoặc cảm giác khó chịu có thể cùng xuất hiện tùy bệnh cảnh.
  • Sa kéo dài cần được đánh giá, bác sĩ có thể xác định đặc điểm của mô sa và phân biệt với những tình trạng hậu môn - trực tràng khác.

Phân độ trĩ nội có thể được sử dụng trong thực hành lâm sàng để mô tả mức độ sa. Tuy nhiên, người bệnh không nên tự xác định phân độ trĩ chỉ dựa trên hình ảnh hoặc cảm giác tại nhà, bởi lựa chọn điều trị còn phụ thuộc triệu chứng, khám lâm sàng và các đặc điểm khác.

benh-tri-sa-bui-tri

Sa búi trĩ

3. Ngứa hoặc kích ứng vùng hậu môn

Ngứa quanh hậu môn có thể xuất hiện ở người mắc bệnh trĩ, nhất là khi vùng da quanh hậu môn bị kích thích. Dịch nhầy, tình trạng ẩm hoặc khó vệ sinh khi có mô sa có thể góp phần gây cảm giác khó chịu ở một số trường hợp.

Biểu hiện có thể gồm:

  • Ngứa quanh hậu môn, có thể xuất hiện từng lúc hoặc kéo dài.
  • Cảm giác kích ứng da, đặc biệt ở vùng da có thể khó chịu, nóng rát hoặc nhạy cảm hơn.
  • Khó giữ vùng hậu môn sạch và khô, đặc biệt khi có mô sa hoặc tiết dịch.
  • Ngứa không xác nhận bệnh trĩ, đây là triệu chứng không đặc hiệu và có thể liên quan đến nhiều nguyên nhân khác.

Nếu ngứa hậu môn kéo dài, tái phát nhiều lần hoặc kèm tổn thương da, tiết dịch, chảy máu hay các biểu hiện bất thường khác, chỉ tự sử dụng sản phẩm trị trĩ có thể khiến nguyên nhân thực sự chưa được nhận diện.

benh-tri-ngua-ngay

Ngứa ngáy, kích ứng hậu môn

4. Cảm giác khó chịu ở vùng hậu môn

Không phải mọi người mắc bệnh trĩ đều có cảm giác khó chịu, ngứa ngáy và đau ở hậu môn. Một số người chỉ cảm thấy vướng, nặng, kích thích hoặc khó chịu ở khu vực hậu môn, nhất là khi có mô trĩ sa hoặc các mô xung quanh bị kích ứng.

Người bệnh có thể gặp:

  • Cảm giác vướng hoặc có khối, rõ hơn sau khi đại tiện.
  • Cảm giác kích thích vùng hậu môn có thể trở nên khó chịu khi ngồi, vận động hoặc vệ sinh.
  • Khó chịu đi kèm ngứa hoặc sa, nhiều triệu chứng có thể xuất hiện đồng thời.
  • Mức độ thay đổi giữa từng người, cảm giác khó chịu không phản ánh chính xác mức độ bệnh nếu không có đánh giá lâm sàng.

Cũng như ngứa hậu môn, cảm giác khó chịu là biểu hiện tương đối không đặc hiệu. Triệu chứng này cần được xem xét cùng chảy máu, sa, đau và những thay đổi khác thay vì dùng riêng lẻ để kết luận mắc bệnh trĩ.

benh-tri-cam-giac-kho-chiu

Cảm giác khó chịu vùng hậu môn

5. Đau vùng hậu môn

Đau hậu môn cần được diễn giải thận trọng. Đau đáng kể không phải biểu hiện điển hình của trĩ nội không biến chứng. Theo hướng dẫn thực hành của AGA, bệnh trĩ thường liên quan đến chảy máu, ngứa, khó chịu hoặc sa; đau đáng kể đặc biệt được ghi nhận khi có tình trạng huyết khối cấp.

Một số điểm cần chú ý:

  • Trĩ ngoại có huyết khối có thể rất đau, cơn đau có thể xuất hiện cấp tính và rõ rệt.
  • Trĩ nội không biến chứng thường không gây đau đáng kể. Vì vậy, không nên mặc định mọi cơn đau hậu môn là do trĩ nội.
  • Đau khi đại tiện có thể do nguyên nhân khác như nứt hậu môn cũng có thể gây đau và chảy máu.
  • Đau dữ dội cần được đánh giá, đặc biệt khi đi kèm chảy máu, sốt, đau bụng hoặc tiêu chảy.

Mức độ đau không nên được dùng như một tiêu chí đơn độc để xác định loại trĩ hoặc tự lựa chọn phương pháp điều trị.

benh-tri-dau-hau-mon

Đau vùng hậu môn

 Chảy máu, sa mô, ngứa, khó chịu hoặc đau vùng hậu môn chỉ là những dấu hiệu gợi ý và không thể thay thế chẩn đoán. Một số bệnh hậu môn – trực tràng và đường tiêu hóa khác có biểu hiện tương tự. Đặc biệt, chảy máu trực tràng chưa rõ nguyên nhân không nên tự quy cho bệnh trĩ.

Khi triệu chứng kéo dài, tái diễn, không cải thiện hoặc xuất hiện dấu hiệu cảnh báo, người bệnh nên được bác sĩ đánh giá.

Phân biệt trĩ nội và trĩ ngoại

Trĩ nội và trĩ ngoại được phân biệt chủ yếu dựa trên vị trí giải phẫu so với đường lược. Khác biệt về vị trí cũng góp phần tạo nên sự khác nhau về triệu chứng, đặc biệt là cảm giác đau.

Tiêu chí

Trĩ nội

Trĩ ngoại

Vị tríPhía trên đường lược, trong ống hậu mônPhía dưới đường lược, dưới da quanh hậu môn
Biểu hiện thường gặpChảy máu, sa, ngứa hoặc khó chịuKhối/sưng quanh hậu môn, khó chịu; có thể đau rõ khi huyết khối
SaCó thể sa qua lỗ hậu mônKhông sử dụng khái niệm sa theo hệ thống phân độ trĩ nội
Đau/khó chịuTrĩ nội không biến chứng thường không gây đau đáng kểCó thể đau, đặc biệt trong huyết khối trĩ ngoại cấp
Phân độ I - IVCó thể áp dụng cho trĩ nội dựa trên mức độ saKhông áp dụng
Hướng điều trịPhụ thuộc triệu chứng, mức độ sa, giải phẫu và đánh giá lâm sàngPhụ thuộc triệu chứng, đặc điểm tổn thương và đánh giá lâm sàng

Dấu hiệu người bệnh cần đi khám

Các triệu chứng hậu môn - trực tràng không chỉ xuất hiện ở bệnh trĩ. Chảy máu, đau, ngứa hoặc xuất hiện khối đều có thể liên quan đến nhiều nguyên nhân. Vì vậy, người bệnh không nên kéo dài việc tự điều trị bằng thuốc hoặc sản phẩm trị trĩ khi chẩn đoán chưa rõ, đặc biệt nếu triệu chứng kéo dài hoặc diễn tiến khác thường.

Bạn nên trao đổi với bác sĩ khi gặp các tình huống như:

  • Chảy máu trực tràng chưa rõ nguyên nhân, đặc biệt khi đây là triệu chứng mới xuất hiện và chưa từng được đánh giá.
  • Chảy máu kéo dài hoặc tái diễn nhiều lần.
  • Chảy máu kèm thay đổi thói quen đại tiện như tần suất, thời gian,....
  • Chảy máu đi kèm triệu chứng ở bụng
  • Đau hậu môn đáng kể, đặc biệt khi đau xuất hiện đột ngột, tăng lên hoặc không phù hợp với biểu hiện thông thường của trĩ nội.
  • Triệu chứng kéo dài hoặc không cải thiện khi các biện pháp chăm sóc ban đầu phù hợp không giúp triệu chứng thuyên giảm, cần xem lại chẩn đoán và hướng xử trí.

Người bệnh cần cấp cứu nếu xuất hiện tình trạng:

  • Chảy máu nhiều kèm chóng mặt, ngất, khó thở hoặc biểu hiện gợi ý mất máu đáng kể.
  • Đau hậu môn dữ dội kèm chảy máu trực tràng, đặc biệt khi đồng thời có đau bụng, tiêu chảy hoặc sốt.

Khi thăm khám, bác sĩ thường bắt đầu bằng khai thác bệnh sử, đặc điểm triệu chứng và khám vùng hậu môn. Tùy trường hợp, quá trình đánh giá có thể bao gồm thăm trực tràng bằng ngón tay (digital rectal examination - DRE), soi hậu môn (anoscopy) hoặc những kiểm tra khác.

Không phải tất cả người mắc bệnh trĩ đều cần nội soi tiêu hóa. Việc có cần đánh giá đại tràng hay không phụ thuộc bệnh cảnh, đặc điểm chảy máu, các triệu chứng liên quan, tiền sử và những yếu tố lâm sàng khác.

Hướng dẫn ASCRS 2024 cũng nhấn mạnh rằng một số người có triệu chứng trĩ kèm chảy máu trực tràng cần được đánh giá toàn bộ đại tràng trong những trường hợp chọn lọc, thay vì mặc định chảy máu là do trĩ.

benh-tri-noi-soi

Nội soi đại tràng - hậu môn theo chỉ định của bác sĩ

Phương pháp điều trị bệnh trĩ

Không có phương pháp điều trị bệnh trĩ nào có thể áp dụng cho tất cả người bệnh. Lựa chọn phụ thuộc vào loại trĩ, triệu chứng, đặc điểm giải phẫu, mức độ ảnh hưởng, đáp ứng với điều trị trước đó và đánh giá lâm sàng.

Theo ASCRS 2024 và AGA 2026, điều chỉnh chế độ ăn và thói quen đại tiện là nền tảng điều trị ban đầu ở nhiều trường hợp có triệu chứng trước khi cân nhắc các can thiệp khác.

Điều chỉnh chế độ ăn và thói quen đại tiện

Các biện pháp bảo tồn tập trung vào việc tạo phân mềm, dễ đi và hạn chế tình trạng rặn hoặc ngồi lâu trên bồn cầu. Đây là những yếu tố có thể làm tăng áp lực và góp phần khiến triệu chứng trĩ trở nên khó kiểm soát hơn.

Những thay đổi thường được khuyến nghị gồm:

  • Tăng chất xơ trong chế độ ăn, thực phẩm giàu chất xơ giúp phân mềm và dễ đi hơn.
  • Bổ sung chất xơ khi phù hợp, có thể được cân nhắc khi lượng chất xơ từ chế độ ăn chưa đáp ứng nhu cầu.
  • Uống đủ dịch theo nhu cầu cá nhân, lượng dịch phù hợp phụ thuộc sức khỏe, hoạt động và các yếu tố khác của từng người.
  • Hạn chế rặn vì rặn kéo dài khi đại tiện có thể làm triệu chứng trĩ trở nên khó kiểm soát.
  • Không ngồi trên bồn cầu quá lâu. AGA và ASCRS đều nhấn mạnh hạn chế thời gian kéo dài trên toilet.
  • Xây dựng thói quen đại tiện phù hợp, tránh cố rặn khi chưa có nhu cầu đại tiện.

Bằng chứng về chất xơ tương đối nhất quán hơn một số biện pháp bảo tồn khác. Tổng quan Cochrane ghi nhận bổ sung chất xơ có lợi đối với triệu chứng chung và chảy máu ở người mắc bệnh trĩ có triệu chứng, dù bằng chứng đối với một số biểu hiện riêng như sa, đau hoặc ngứa chưa rõ ràng.

Mục tiêu của thay đổi chế độ ăn và thói quen đại tiện là cải thiện đặc điểm phân, hạn chế rặn và hỗ trợ kiểm soát triệu chứng. Không nên mô tả những biện pháp này theo hướng làm teo búi trĩ hoặc bảo đảm loại bỏ bệnh.

benh-tri-tao-bon

Điều chỉnh chế độ ăn và thói quen đại tiện

Thuốc hỗ trợ giảm triệu chứng

Thuốc và các sản phẩm dùng tại chỗ có thể được cân nhắc để hỗ trợ giảm một số triệu chứng như đau nhẹ, ngứa hoặc sưng ở những trường hợp phù hợp. Tuy nhiên, kiểm soát triệu chứng không đồng nghĩa với giải quyết tất cả thay đổi giải phẫu của bệnh trĩ.

AGA 2026 lưu ý dữ liệu chứng minh hiệu quả của nhiều phương pháp điều trị tại chỗ còn hạn chế. Vì vậy, không nên coi các sản phẩm không kê đơn là giải pháp mặc định cho mọi triệu chứng hậu môn.

Tùy trường hợp, bác sĩ hoặc dược sĩ có thể cân nhắc:

  • Sản phẩm dùng tại chỗ, một số chế phẩm có mục tiêu hỗ trợ giảm ngứa, kích ứng hoặc khó chịu trong thời gian ngắn.
  • Thuốc giảm đau khi phù hợp với tình trạng sức khỏe của người bệnh.
  • Chất bổ sung chất xơ hoặc hỗ trợ làm mềm phân, giảm táo bón và hạn chế rặn khi có chỉ định phù hợp.
  • Một số nhóm thuốc đường uống được bác sĩ chỉ định.

Người bệnh không nên tự kéo dài việc sử dụng thuốc bôi hoặc thuốc đặt nếu không được bác sĩ chỉ định. Nếu triệu chứng không cải thiện, tái diễn hoặc xuất hiện chảy máu chưa rõ nguyên nhân, chẩn đoán cần được đánh giá lại.

thuoc-boi-benh-tri

Sử dụng thuốc uống và bôi theo chỉ định

Thủ thuật điều trị bệnh trĩ

Khi triệu chứng trĩ nội không được kiểm soát đầy đủ bằng điều trị bảo tồn, bác sĩ có thể cân nhắc các thủ thuật thực hiện tại phòng khám hoặc cơ sở ngoại trú. Lựa chọn cụ thể phụ thuộc loại trĩ và đặc điểm của từng trường hợp.

Một số thủ thuật được sử dụng gồm:

  • Thắt búi trĩ bằng vòng cao su (rubber band ligation - RBL): Một vòng cao su chuyên dụng được đặt tại phần thích hợp của búi trĩ nội nhằm làm giảm nguồn máu đến mô được thắt. Đây là thủ thuật dành cho trĩ nội phù hợp, không phải phương pháp điều trị trĩ ngoại.
  • Chích xơ (sclerotherapy): Một chất được đưa vào mô trĩ nội nhằm tạo phản ứng tại chỗ và làm giảm mô trĩ.
  • Đông hồng ngoại (infrared coagulation): Sử dụng năng lượng hồng ngoại tác động lên mô trĩ nội để tạo hiệu ứng điều trị.
  • Một số thủ thuật tại phòng khám khác: Có thể được cân nhắc tùy đặc điểm bệnh, nguồn lực và đánh giá của bác sĩ.

Theo ASCRS 2024, nhiều người có trĩ nội có triệu chứng nhưng không đáp ứng với điều trị bảo tồn có thể được điều trị hiệu quả bằng các thủ thuật tại phòng khám trong những trường hợp phù hợp. Trong số các phương pháp office-based được guideline đánh giá, RBL được xem là một lựa chọn hiệu quả cho nhóm bệnh nhân phù hợp.

benh-tri-that-vong-cao-su

Thắt búi trĩ bằng vòng cao su

Phẫu thuật bệnh trĩ

Không phải tất cả người mắc bệnh trĩ đều cần phẫu thuật. Phẫu thuật thường được cân nhắc cho những bệnh cảnh chọn lọc, chẳng hạn khi triệu chứng đáng kể, có đặc điểm giải phẫu phù hợp, bệnh không đáp ứng với các phương pháp ít xâm lấn hơn hoặc có thành phần trĩ ngoại/trĩ hỗn hợp cần xử trí theo đánh giá chuyên môn.

Các phương pháp có thể được bác sĩ cân nhắc gồm:

  • Cắt trĩ (excisional hemorrhoidectomy): Loại bỏ mô trĩ bằng phẫu thuật, có thể được lựa chọn cho một số trường hợp trĩ ngoại hoặc trĩ nội - ngoại có triệu chứng.
  • Các kỹ thuật phẫu thuật khác: Có thể được lựa chọn tùy loại trĩ, giải phẫu, triệu chứng, lợi ích và nguy cơ của từng kỹ thuật.
  • Xử trí huyết khối trĩ ngoại: Một số trường hợp huyết khối cấp có triệu chứng nặng có thể được cân nhắc can thiệp ngoại khoa sớm sau khi bác sĩ đánh giá.

Quyết định phẫu thuật không nên chỉ dựa vào một con số phân độ. Chẳng hạn, cùng một mức độ sa nhưng mức độ triệu chứng, thành phần trĩ ngoại, đáp ứng với điều trị trước đó và mong muốn của người bệnh có thể khác nhau.

cat-benh-tri

Phẫu thuật cắt trĩ

Câu hỏi thường gặp về bệnh trĩ

Bệnh trĩ có tự khỏi không?

Một số triệu chứng bệnh trĩ có thể cải thiện với thay đổi chế độ ăn, tăng chất xơ và điều chỉnh thói quen đại tiện, nhưng không nên hiểu điều này là mọi trường hợp bệnh trĩ đều sẽ tự khỏi hoàn toàn.

Khả năng cải thiện phụ thuộc loại trĩ, triệu chứng, đặc điểm giải phẫu và các yếu tố liên quan. Ở những trường hợp triệu chứng nhẹ, giảm táo bón, hạn chế rặn và không ngồi lâu trên bồn cầu có thể giúp kiểm soát triệu chứng. Một số trường hợp sa hoặc chảy máu kéo dài vẫn có thể cần thủ thuật hoặc phương pháp điều trị khác.

Nếu triệu chứng không cải thiện hoặc tái diễn nhiều lần, người bệnh nên được đánh giá để xác nhận nguyên nhân và xem có cần thay đổi hướng điều trị hay không.

Bệnh trĩ có nguy hiểm không?

Mức độ ảnh hưởng của bệnh trĩ khác nhau giữa từng người.

Nhiều trường hợp có thể được kiểm soát bằng các biện pháp bảo tồn, nhưng bệnh trĩ vẫn có thể gây chảy máu, sa, khó chịu, huyết khối hoặc các vấn đề cần điều trị.

Điều quan trọng hơn là không sử dụng nhãn bệnh trĩ thường không nguy hiểm để bỏ qua các dấu hiệu cảnh báo. Chảy máu trực tràng có thể xuất phát từ bệnh trĩ nhưng cũng có thể liên quan đến những nguyên nhân khác ở đường tiêu hóa.

Nếu chưa xác định nguyên nhân chảy máu, triệu chứng kéo dài hoặc có những biểu hiện bất thường đi kèm, người bệnh nên được bác sĩ đánh giá.

Bệnh trĩ có nhất thiết phải phẫu thuật không?

Không. Phần lớn quyết định điều trị bệnh trĩ không bắt đầu bằng phẫu thuật.

Chế độ ăn giàu chất xơ, hạn chế rặn và tránh ngồi toilet kéo dài là các biện pháp đầu tay đối với nhiều trường hợp có triệu chứng. Thuốc hỗ trợ hoặc thủ thuật tại phòng khám có thể được cân nhắc tiếp theo khi phù hợp.

Phẫu thuật được dành cho những bệnh cảnh chọn lọc dựa trên triệu chứng, loại trĩ, đặc điểm giải phẫu, đáp ứng với điều trị trước đó và đánh giá của bác sĩ.

Do đó, việc phát hiện một búi trĩ hoặc được xác định có trĩ nội không đồng nghĩa người bệnh chắc chắn phải phẫu thuật.

benh-tri-cau-hoi

Không phải mọi trường hợp bệnh trĩ đều cần phẫu thuật

Bệnh trĩ điều trị rồi có tái phát không?

Có thể. Điều trị bệnh trĩ không đồng nghĩa với việc triệu chứng sẽ không bao giờ xuất hiện trở lại.

Khả năng tái phát phụ thuộc vào phương pháp điều trị, đặc điểm bệnh, thói quen đại tiện và nhiều yếu tố cá nhân khác. Duy trì lượng chất xơ phù hợp, hạn chế táo bón và rặn, đồng thời tránh ngồi quá lâu trên bồn cầu vẫn có ý nghĩa sau điều trị.

Nếu triệu chứng quay lại, đặc biệt là chảy máu, không nên tự kết luận đây chỉ là trĩ tái phát. Một đợt triệu chứng mới vẫn cần được xem xét theo hoàn cảnh cụ thể, nhất là khi biểu hiện khác với trước đây.

Đi ngoài ra máu có phải bị bệnh trĩ không?

Không nhất thiết. Bệnh trĩ là một nguyên nhân có thể gây chảy máu trực tràng, nhưng không phải nguyên nhân duy nhất.

Nứt hậu môn, viêm đại tràng, bệnh túi thừa, polyp, ung thư đại – trực tràng và một số bệnh lý đường tiêu hóa khác cũng có thể gây chảy máu. Do đó, chỉ dựa vào hiện tượng có máu khi đại tiện không đủ để xác định bệnh trĩ.

Đặc điểm chảy máu, triệu chứng đi kèm, tiền sử và kết quả thăm khám đều có thể ảnh hưởng đến đánh giá nguyên nhân.

Nếu chảy máu chưa rõ nguyên nhân, kéo dài, tái diễn hoặc kèm thay đổi thói quen đại tiện, đau bụng hay những dấu hiệu bất thường khác, người bệnh nên đi khám thay vì tiếp tục tự điều trị trĩ.

Trên đây là những dấu hiệu nhận biết bệnh trĩ. Tuy nhiên, người bệnh không nên tự chẩn đoán mà cần thăm khám và chỉ định của bác sĩ chuyên khoa. Nếu gặp tình trạng chảy máu, sa, đau hay ngứa ngáy, khó chịu vùng hậu môn, người bệnh hãy liên hệ tới Trung tâm Y khoa NeoMedic để được thăm khám và tư vấn cùng bác sĩ.

Tài liệu tham khảo:

  1. Hawkins AT, Davis BR, Bhama AR, et al. The American Society of Colon and Rectal Surgeons Clinical Practice Guidelines for the Management of Hemorrhoids. Diseases of the Colon & Rectum. 2024;67(5):614–623.
  2. Qureshi W, Hoang S, Frye J, Rao SSC. AGA Clinical Practice Update on Diagnosis and Treatment of Hemorrhoids: Expert Review. Clinical Gastroenterology and Hepatology. 2026. DOI: 10.1016/j.cgh.2026.04.008.
  3. National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases (NIDDK). Hemorrhoids: Definition & Facts; Symptoms & Causes; Diagnosis; Treatment; Eating, Diet, & Nutrition. National Institutes of Health.
  4. Alonso-Coello P, Guyatt GH, Heels-Ansdell D, et al. Laxatives for the treatment of hemorrhoids. Cochrane Database of Systematic Reviews. 2005;(4).
  5. Perera N, Liolitsa D, Iype S, et al. Phlebotonics for haemorrhoids. Cochrane Database of Systematic Reviews. 2022;(4).
  6. American College of Gastroenterology (ACG). Clinical guidance relevant to lower gastrointestinal and anorectal bleeding.