Khàn tiếng kéo dài bao lâu thì cần nội soi thanh quản?

Khàn tiếng sau cảm lạnh, viêm đường hô hấp hoặc nói nhiều thường có thể cải thiện khi nguyên nhân được giải quyết. Tuy nhiên, nếu giọng nói vẫn khàn sau nhiều tuần, người bệnh cần được kiểm tra để tránh bỏ sót những bất thường ở dây thanh và thanh quản. Vậy khàn tiếng kéo dài bao lâu thì cần nội soi, và những dấu hiệu nào cho thấy không nên tiếp tục chờ đợi? Hãy theo dõi trong bài viết dưới đây của Trung tâm Y khoa NeoMedic để tìm được câu trả lời nhé!

Theo hướng dẫn AAO-HNS năm 2018, nếu khàn tiếng không hết hoặc không cải thiện trong vòng 4 tuần, người bệnh cần được nội soi thanh quản hoặc chuyển đến bác sĩ có khả năng thực hiện. Tuy nhiên, nếu nghi ngờ nguyên nhân nghiêm trọng, cần đánh giá sớm hơn mà không phải chờ đủ 4 tuần.

Khi nào cần nội soi nếu bị khàn tiếng kéo dài?

Khàn tiếng là tình trạng giọng nói thay đổi, trở nên rè, thô, yếu hoặc khó phát âm như bình thường. Triệu chứng có thể xảy ra khi dây thanh bị viêm, kích thích, tổn thương hoặc vận động bất thường.

Thời điểm cần nội soi phụ thuộc vào diễn tiến triệu chứng, khả năng hồi phục và những dấu hiệu đi kèm.

Khàn tiếng dưới 2 tuần

Khàn tiếng mới xuất hiện thường liên quan đến viêm thanh quản cấp, nhiễm virus đường hô hấp trên hoặc sử dụng giọng nói quá mức. Nhiều trường hợp có thể cải thiện khi tình trạng viêm hoặc kích thích giảm dần.

Nếu giọng nói đang hồi phục và không có dấu hiệu cảnh báo, người bệnh có thể theo dõi trong thời gian ngắn. Nên uống đủ nước, hạn chế nói to, tránh la hét và giảm tiếp xúc với khói thuốc.

Tuy nhiên, nếu xuất hiện khó thở, thở rít hoặc những dấu hiệu nghi ngờ bệnh lý nghiêm trọng, cần được đánh giá sớm dù mới khàn tiếng vài ngày.

Khàn tiếng dưới 2 tuần kèm khó thở, thở rít thì cần thăm khám sớm

Khàn tiếng từ 2 - 3 tuần

Khàn tiếng kéo dài bao lâu thì cần nội soi? Khoảng 2 - 3 tuần mà chưa cải thiện, người bệnh nên sắp xếp khám Tai Mũi Họng.

Bác sĩ sẽ khai thác thời điểm khởi phát, mức độ thay đổi giọng nói, tiền sử bệnh, thói quen sử dụng giọng và các triệu chứng liên quan. Tùy kết quả thăm khám, nội soi có thể được chỉ định để quan sát trực tiếp thanh quản.

Khàn tiếng 2 - 3 tuần không đồng nghĩa mọi trường hợp đều bắt buộc nội soi. Tuy nhiên, thăm khám ở giai đoạn này giúp hạn chế việc tự điều trị kéo dài khi chưa xác định được nguyên nhân.

Khàn tiếng không cải thiện sau 4 tuần

Theo hướng dẫn thực hành lâm sàng của Học viện Tai Mũi Họng - Phẫu thuật Đầu Cổ Hoa Kỳ (AAO-HNS), người bị khàn tiếng không hết hoặc không cải thiện trong vòng 4 tuần cần được nội soi thanh quản hoặc chuyển khám đến bác sĩ có thể thực hiện.

Nội soi giúp quan sát dây thanh, đánh giá chuyển động và nhận diện những tổn thương có thể ảnh hưởng đến giọng nói. Kết quả là cơ sở để bác sĩ định hướng những bước chẩn đoán và điều trị tiếp theo.

Mốc 4 tuần không phải thời gian tối thiểu bắt buộc phải chờ. Khi nghi ngờ nguyên nhân nghiêm trọng, bác sĩ có thể chỉ định nội soi sớm hơn.

Dấu hiệu nào cần khám và nội soi thanh quản sớm

Không chỉ thời gian kéo dài, những biểu hiện đi kèm khàn tiếng cũng có thể cho thấy người bệnh cần được kiểm tra sớm. Đặc biệt, cần phân biệt các triệu chứng có nguy cơ ảnh hưởng đường thở với những yếu tố cần đánh giá chuyên khoa.

Dấu hiệu cần đánh giá khẩn cấp

Người bị khàn tiếng cần được đánh giá y tế khẩn cấp nếu xuất hiện:

• Khó thở đáng kể hoặc khó thở tăng nhanh.
• Thở rít, đặc biệt khi hít vào.
• Sưng vùng họng hoặc cổ tiến triển nhanh, kèm khó thở hoặc khó nuốt nước bọt.

Những biểu hiện này có thể liên quan đến tình trạng ảnh hưởng đường thở. Người bệnh không nên tiếp tục tự theo dõi tại nhà hoặc chờ giọng nói hồi phục.

Dấu hiệu cần thăm khám và nội soi sớm

Những trường hợp nên khám sớm

Người bệnh nên khám Tai Mũi Họng sớm hơn nếu có các đặc điểm sau:

• Xuất hiện khối hoặc hạch cổ bất thường, không rõ nguyên nhân.
• Có tiền sử hút thuốc lá, đặc biệt khi khàn tiếng kéo dài không giải thích được.
• Khàn tiếng sau phẫu thuật vùng đầu, cổ, ngực hoặc sau đặt nội khí quản.
• Giọng nói ngày càng yếu, rè hoặc thay đổi rõ rệt.
• Khàn tiếng kèm khó nuốt, nuốt đau hoặc ho ra máu.
• Là người sử dụng giọng nói chuyên nghiệp và triệu chứng ảnh hưởng đáng kể đến công việc.

Theo hướng dẫn NICE của Anh, người từ 45 tuổi trở lên có khàn tiếng kéo dài không rõ nguyên nhân hoặc khối cổ không giải thích được cần được cân nhắc chuyển khám theo quy trình nghi ngờ ung thư thanh quản.

Điều này không đồng nghĩa người có những dấu hiệu trên chắc chắn mắc ung thư. Việc đánh giá sớm nhằm xác định nguyên nhân và tránh trì hoãn chẩn đoán.

Nguyên nhân gây khàn tiếng kéo dài

Khàn tiếng kéo dài có thể liên quan đến tình trạng viêm, tổn thương dây thanh, rối loạn vận động hoặc bệnh lý thanh quản. Các nguyên nhân này đôi khi có biểu hiện tương tự nhau nên không thể xác định chính xác chỉ dựa vào thời gian khàn tiếng.

Một số nguyên nhân thường được xem xét gồm:

• Viêm thanh quản: Tình trạng viêm khiến niêm mạc và dây thanh sưng nề, làm giọng nói trở nên rè hoặc yếu. Viêm có thể liên quan đến nhiễm virus hoặc các tác nhân kích thích.
• Hạt dây thanh: Tổn thương lành tính thường liên quan đến việc sử dụng giọng nói quá mức hoặc không phù hợp, ảnh hưởng khả năng rung của dây thanh.
• Polyp dây thanh: Có thể làm thay đổi sự rung và khép dây thanh, gây khàn tiếng kéo dài.
• Liệt dây thanh: Xảy ra khi một hoặc cả hai dây thanh giảm hoặc mất khả năng vận động bình thường, khiến giọng yếu, khàn và đôi khi ảnh hưởng chức năng nuốt.
• Rối loạn giọng nói do căng cơ: Sự phối hợp cơ không phù hợp khi phát âm có thể gây mệt giọng và thay đổi chất lượng giọng nói.
• Tổn thương nghi ngờ ác tính: Một số bệnh lý ung thư thanh quản có thể biểu hiện bằng khàn tiếng dai dẳng, đặc biệt ở người có yếu tố nguy cơ.

Trào ngược họng thanh quản cũng có thể được xem xét trong một số trường hợp. Tuy nhiên, không nên mặc định mọi tình trạng khàn tiếng kéo dài đều do trào ngược khi chưa được đánh giá phù hợp.

Nội soi thanh quản giúp bác sĩ quan sát tổn thương và chuyển động dây thanh để định hướng nguyên nhân. Nếu phát hiện tổn thương nghi ngờ ác tính, người bệnh có thể cần sinh thiết hoặc các thăm dò bổ sung để xác định chẩn đoán.

Những nguyên nhân gây khàn tiếng kéo dài

Những điều cần lưu ý khi nội soi thanh quản

Nội soi thanh quản là thủ thuật giúp bác sĩ quan sát trực tiếp cấu trúc và hoạt động của thanh quản, đặc biệt là dây thanh. Tùy mục đích thăm khám, bác sĩ có thể sử dụng ống nội soi mềm đưa qua mũi hoặc phương pháp quan sát khác.

Khi nội soi bằng ống mềm, người bệnh thường ngồi ở tư thế phù hợp. Bác sĩ đưa ống nội soi nhỏ qua mũi đến vùng phía trên thanh quản và có thể yêu cầu phát âm để đánh giá hoạt động dây thanh.

Thủ thuật có thể gây cảm giác vướng, khó chịu ở mũi hoặc họng, đôi khi kích thích ho hoặc buồn nôn nhẹ. Mức độ khó chịu khác nhau giữa từng người; thuốc gây tê tại chỗ có thể được sử dụng khi phù hợp.

Một số điều cần lưu ý gồm:

• Trước nội soi: Thông báo với bác sĩ về thuốc đang sử dụng, tiền sử dị ứng và các bệnh lý liên quan.
• Chuẩn bị thủ thuật: Tuân thủ hướng dẫn ăn uống và dùng thuốc của cơ sở y tế.
• Trong khi nội soi: Giữ tư thế phù hợp và phối hợp khi bác sĩ yêu cầu phát âm.
• Sau nội soi: Nếu được gây tê vùng họng, chỉ ăn uống trở lại theo hướng dẫn để hạn chế nguy cơ sặc.
• Theo dõi: Trao đổi với bác sĩ về kết quả, hướng xử trí và thời điểm tái khám. Nếu xuất hiện khó thở hoặc chảy máu nhiều sau thủ thuật, cần được đánh giá y tế ngay.

Nội soi có thể phát hiện những bất thường ở dây thanh và thanh quản nhưng không phải lúc nào cũng xác định được bản chất tổn thương. Bác sĩ có thể chỉ định sinh thiết hoặc các phương pháp kiểm tra khác khi cần.

Người bệnh cũng không nên tự sử dụng kháng sinh, corticoid hoặc thuốc chống trào ngược chỉ vì khàn tiếng. Theo AAO-HNS, không nên dùng kháng sinh thường quy cho khàn tiếng, không nên thường quy dùng corticoid trước khi quan sát thanh quản và không nên điều trị khàn tiếng đơn độc bằng thuốc chống trào ngược chỉ dựa trên triệu chứng.

Nên giữ tư thế phù hợp trong quá trình nội soi

Câu hỏi thường gặp về thời điểm cần nội soi thanh quản

Khàn tiếng kéo dài nhưng không đau họng có cần nội soi không?

Có thể cần. Không đau họng không loại trừ các bệnh lý dây thanh hoặc thanh quản. Nếu khàn tiếng không hết hoặc không cải thiện trong vòng 4 tuần, người bệnh cần được nội soi hoặc chuyển khám để nội soi. Trường hợp nghi ngờ bệnh nghiêm trọng cần được đánh giá sớm hơn.

Khàn tiếng kéo dài có phải ung thư thanh quản không?

Không nhất thiết. Khàn tiếng kéo dài có thể do viêm thanh quản, hạt dây thanh, polyp hoặc rối loạn vận động dây thanh. Tuy nhiên, đây cũng có thể là biểu hiện của ung thư thanh quản. Nội soi giúp phát hiện tổn thương nghi ngờ; chẩn đoán xác định ung thư thường cần xét nghiệm mô bệnh học.

Khàn tiếng uống thuốc không khỏi phải làm sao?

Nếu đã sử dụng thuốc nhưng giọng nói chưa cải thiện, người bệnh nên khám Tai Mũi Họng để xác định nguyên nhân thay vì tiếp tục tự đổi thuốc. Khi khàn tiếng không hết hoặc không cải thiện trong vòng 4 tuần, cần được đánh giá bằng nội soi thanh quản. Nếu có khó thở đáng kể hoặc thở rít, cần được đánh giá khẩn cấp.

Hình ảnh nội soi thanh quản

Với những thông tin được chia sẻ trong bài viết trên đây của Trung tâm Y khoa NeoMedic, mong rằng đã giúp bạn hiểu rõ khàn tiếng kéo dài bao lâu thì cần nội soi. Khàn tiếng không hết hoặc không cải thiện trong vòng 4 tuần là ngưỡng cần được nội soi thanh quản hoặc chuyển khám để nội soi theo khuyến cáo AAO-HNS. Tuy nhiên, nếu xuất hiện dấu hiệu nghi ngờ bệnh lý nghiêm trọng, người bệnh cần được đánh giá sớm hơn mà không chờ đủ thời gian này.

Tài liệu tham khảo:

• Stachler RJ, Francis DO, Schwartz SR, et al. Clinical Practice Guideline: Hoarseness (Dysphonia) (Update). Otolaryngology–Head and Neck Surgery. 2018;158(1_suppl)–S42. https://doi.org/10.1177/0194599817751030
• American Academy of Otolaryngology–Head and Neck Surgery. Clinical Practice Guideline: Hoarseness (Dysphonia) (Update). https://www.entnet.org/quality-practice/quality-products/clinical-practice-guidelines/hoarseness-dysphonia/
• National Institute for Health and Care Excellence. Suspected cancer: recognition and referral (NG12). https://www.nice.org.uk/guidance/ng12/chapter/recommendations-organised-by-site-of-cancer

Bài viết cung cấp thông tin sức khỏe chung, không thay thế việc thăm khám, chẩn đoán hoặc điều trị trực tiếp bởi bác sĩ.