Dấu hiệu ung thư buồng trứng: 4 triệu chứng và khi nào cần khám?

Dấu hiệu ung thư buồng trứng thường không đặc hiệu, dễ nhầm với các vấn đề tiêu hóa hoặc phụ khoa thông thường. Người bệnh có thể gặp tình trạng chướng bụng kéo dài, đau vùng chậu, ăn nhanh no hoặc thay đổi thói quen tiểu tiện. Những biểu hiện này không đồng nghĩa với ung thư, nhưng cần được chú ý nếu xuất hiện thường xuyên hoặc ngày càng nghiêm trọng.

Để hiểu rõ các triệu chứng, hiểu thời điểm cần thăm khám và các phương pháp chẩn đoán, hãy cùng theo dõi bài viết được tham vấn bởi TS. BS Lê Trí Chinh đến từ Trung tâm Y khoa NeoMedic sẽ giúp chị em chủ động bảo vệ sức khỏe

Bốn triệu chứng thường gặp của ung thư buồng trứng gồm chướng bụng kéo dài, đau bụng hoặc vùng chậu, ăn nhanh no và tiểu nhiều lần hoặc buồn tiểu gấp. Những biểu hiện này có thể xuất hiện ngay cả ở giai đoạn sớm nhưng không đặc hiệu cho ung thư. Nếu triệu chứng mới xuất hiện, thường xuyên tái diễn hoặc kéo dài từ hai tuần trở lên, bạn nên đi khám để tìm nguyên nhân. Riêng chảy máu âm đạo bất thường cần được đánh giá sớm, đặc biệt sau mãn kinh.

Dấu hiệu ung thư buồng trứng thường gặp

Theo Hiệp hội Ung thư Hoa Kỳ (American Cancer Society - ACS), bốn nhóm triệu chứng thường gặp của ung thư buồng trứng gồm chướng bụng, đau bụng hoặc vùng chậu, khó ăn hoặc nhanh no và thay đổi thói quen tiểu tiện.

Những biểu hiện này cũng có thể xảy ra trong các bệnh lý lành tính. Vì vậy, bên cạnh việc nhận biết từng dấu hiệu, người bệnh cần quan tâm đến thời gian kéo dài, tần suất và mức độ thay đổi so với tình trạng sức khỏe bình thường.

Chướng bụng, đầy hơi kéo dài

Chướng bụng là một trong những biểu hiện thường được ghi nhận ở người mắc ung thư buồng trứng. Người bệnh có thể cảm thấy bụng căng tức, đầy hơi hoặc nhận thấy vòng bụng tăng kích thước mà chưa rõ nguyên nhân.

Một số biểu hiện đáng chú ý bao gồm:

• Cảm giác bụng căng tức thường xuyên: Người bệnh có thể nhận thấy bụng nặng, đầy hoặc khó chịu dù không ăn quá nhiều. Nếu cảm giác này xuất hiện trong nhiều ngày, thường xuyên tái diễn hoặc khác biệt rõ so với trước đây, cần chú ý đến thời gian và diễn biến triệu chứng.
• Vòng bụng tăng kích thước không rõ nguyên nhân: Một số người nhận thấy phần cạp quần trở nên chật hơn dù cân nặng không tăng tương ứng. Bụng tăng kích thước có thể do nhiều tình trạng khác nhau, bao gồm tích tụ dịch trong ổ bụng ở một số bệnh lý.
• Chướng bụng kéo dài hoặc tăng dần: Đầy hơi thoáng qua sau bữa ăn có thể tự cải thiện, nhưng cảm giác chướng bụng mới xuất hiện, thường xuyên tái diễn hoặc ngày càng rõ rệt cần được bác sĩ đánh giá.
• Chướng bụng kèm những triệu chứng khác: Nếu tình trạng căng tức bụng xuất hiện cùng đau vùng chậu, ăn nhanh no hoặc thay đổi thói quen tiểu tiện, người bệnh nên đi khám để xác định nguyên nhân thay vì mặc định chỉ là rối loạn tiêu hóa.

Đầy hơi là triệu chứng phổ biến và thường không liên quan đến ung thư. Tuy nhiên, những biểu hiện kéo dài hoặc thay đổi rõ so với bình thường không nên bị bỏ qua.

Chướng bụng, đầy hơi là một dấu hiệu ung thư buồng trứng

Đau bụng hoặc đau vùng chậu

Ung thư buồng trứng có thể gây đau hoặc cảm giác đè ép ở vùng bụng và vùng chậu. Triệu chứng không nhất thiết là cơn đau dữ dội mà đôi khi chỉ là cảm giác nặng, căng tức hoặc khó chịu âm ỉ ở vùng bụng dưới.

Những biểu hiện có thể gặp gồm:

• Đau âm ỉ vùng bụng dưới: Người bệnh có thể cảm thấy đau nhẹ, căng tức hoặc khó chịu ở vùng dưới rốn. Cơn đau đôi khi khó xác định vị trí và có thể xuất hiện nhiều lần.
• Cảm giác đè ép hoặc nặng vùng chậu: Một số người nhận thấy vùng chậu nặng hơn bình thường, đặc biệt khi triệu chứng kéo dài. Biểu hiện tương tự cũng có thể gặp trong u nang buồng trứng hoặc những bệnh phụ khoa khác.
• Đau kéo dài hoặc tăng mức độ: Nếu cảm giác đau xuất hiện thường xuyên hơn, kéo dài hoặc ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày, người bệnh nên được bác sĩ kiểm tra để tìm nguyên nhân.
• Đau đi kèm triệu chứng tiêu hóa hoặc tiết niệu: Khi đau vùng chậu xuất hiện đồng thời với chướng bụng, táo bón, nhanh no hoặc tiểu gấp, bác sĩ có thể cần đánh giá thêm những cơ quan liên quan.

Không thể dựa vào vị trí đau bên trái, bên phải hoặc giữa bụng để xác định ung thư buồng trứng. Các bệnh tiêu hóa, tiết niệu và phụ khoa cũng có thể gây triệu chứng tương tự.

Ăn nhanh no, giảm cảm giác thèm ăn

Ăn nhanh no là tình trạng cảm thấy no sau khi chỉ ăn một lượng thức ăn nhỏ hơn bình thường. Đây là một trong bốn nhóm triệu chứng chính được ACS đề cập khi nhận biết ung thư buồng trứng.

Các biểu hiện có thể bao gồm:

• Cảm giác no sớm trong bữa ăn: Người bệnh có thể không ăn hết khẩu phần thường ngày dù mới ăn một lượng nhỏ. Nếu tình trạng này thường xuyên lặp lại, cần theo dõi sự thay đổi trong ăn uống và những triệu chứng đi kèm.
• Giảm cảm giác thèm ăn: Một số người ít muốn ăn hơn trước hoặc cảm thấy khó chịu khi bắt đầu bữa ăn. Tuy nhiên, triệu chứng này cũng có thể liên quan đến bệnh dạ dày, rối loạn tiêu hóa hoặc các vấn đề sức khỏe khác.
• Đầy bụng sau khi ăn ít: Người bệnh có thể cảm thấy căng tức hoặc khó chịu ngay sau một bữa ăn nhỏ. Nếu biểu hiện kéo dài, đặc biệt khi kèm chướng bụng hoặc đau vùng chậu, nên đi khám để tìm nguyên nhân.
• Ăn uống giảm ảnh hưởng đến thể trạng: Khi nhanh no khiến người bệnh ăn ít kéo dài, mệt mỏi hoặc sụt cân không chủ ý, bác sĩ cần đánh giá toàn diện thay vì chỉ xem đây là thay đổi khẩu vị thông thường.

Ăn nhanh no không phải triệu chứng đặc hiệu của ung thư buồng trứng. Nhiều tình trạng tiêu hóa cũng có thể gây biểu hiện tương tự.

Gây giảm cảm giác thèm ăn

Tiểu nhiều lần hoặc buồn tiểu gấp

Thay đổi thói quen tiểu tiện là một nhóm triệu chứng khác có thể gặp ở người mắc ung thư buồng trứng. Người bệnh có thể nhận thấy số lần đi tiểu tăng lên hoặc thường xuyên xuất hiện cảm giác cần đi tiểu ngay.

Những thay đổi đáng chú ý gồm:

• Đi tiểu thường xuyên hơn trước: Người bệnh có thể nhận thấy số lần đi tiểu trong ngày tăng so với thói quen. Tuy nhiên, lượng nước uống, thuốc đang sử dụng hoặc những bệnh lý khác cũng có thể ảnh hưởng đến tần suất tiểu tiện.
• Buồn tiểu gấp: Cảm giác muốn đi tiểu có thể xuất hiện đột ngột và khó trì hoãn. Đây là triệu chứng thường gặp trong nhiều bệnh lý đường tiết niệu nên không thể dùng riêng để nhận biết ung thư buồng trứng.
• Thói quen tiểu tiện thay đổi kéo dài: Nếu tình trạng tiểu nhiều hoặc tiểu gấp mới xuất hiện, thường xuyên tái diễn và chưa rõ nguyên nhân, người bệnh nên được bác sĩ đánh giá.
• Triệu chứng tiết niệu kèm đau vùng chậu: Khi tiểu gấp xuất hiện cùng chướng bụng, đau bụng dưới hoặc nhanh no, bác sĩ có thể cần kiểm tra thêm nguyên nhân ở hệ tiết niệu và vùng chậu.

Nhiễm trùng đường tiết niệu, bàng quang tăng hoạt và nhiều vấn đề sức khỏe khác có thể gây các biểu hiện tương tự. Vì vậy, người bệnh không nên tự xác định nguyên nhân chỉ dựa trên thay đổi tiểu tiện.

Các triệu chứng khác có thể gặp

Ngoài bốn nhóm dấu hiệu chính, ung thư buồng trứng còn có thể liên quan đến một số biểu hiện khác. Tuy nhiên, những triệu chứng này thường không đặc hiệu và có thể xuất hiện trong nhiều bệnh lý lành tính.

• Mệt mỏi kéo dài: Người bệnh có thể cảm thấy giảm năng lượng, dễ mệt hoặc khó duy trì các hoạt động thường ngày. Mệt mỏi có nhiều nguyên nhân và nên được đánh giá nếu kéo dài hoặc ảnh hưởng đáng kể đến sức khỏe.
• Đau lưng: Một số người có cảm giác đau hoặc khó chịu vùng lưng. Đây là biểu hiện phổ biến trong các bệnh cơ xương khớp và nhiều tình trạng khác, không phải dấu hiệu riêng của ung thư buồng trứng.
• Táo bón hoặc thay đổi thói quen đại tiện: Người bệnh có thể nhận thấy số lần đại tiện, tính chất phân hoặc cảm giác đầy bụng thay đổi. Nếu tình trạng kéo dài, đặc biệt khi kèm chướng bụng và đau vùng chậu, nên trao đổi với bác sĩ.
• Đau khi quan hệ tình dục: Cảm giác đau hoặc khó chịu khi quan hệ có thể liên quan đến nhiều bệnh lý phụ khoa. Bác sĩ cần đánh giá tính chất đau, tiền sử và những triệu chứng đi kèm để xác định nguyên nhân.
• Thay đổi kinh nguyệt hoặc chảy máu âm đạo bất thường: Một số người có thể gặp tình trạng kinh nguyệt không đều hoặc lượng máu kinh thay đổi. Chảy máu sau mãn kinh cần được kiểm tra sớm vì có thể liên quan đến những bệnh lý phụ khoa nghiêm trọng.
• Bụng tăng kích thước kèm sụt cân không chủ ý: Tình trạng vòng bụng lớn hơn trong khi cân nặng giảm không rõ nguyên nhân cần được đánh giá, nhưng không đủ để xác định ung thư buồng trứng.

Nếu các biểu hiện mới xuất hiện, dai dẳng hoặc trở nên nghiêm trọng, người bệnh nên đi khám để xác định nguyên nhân thay vì tự chẩn đoán.

Dấu hiệu ung thư buồng trứng khác

Ung thư buồng trứng giai đoạn đầu có dấu hiệu không?

Ung thư buồng trứng giai đoạn đầu có thể gây triệu chứng, nhưng những biểu hiện ban đầu thường mơ hồ và dễ bị nhầm với các vấn đề tiêu hóa hoặc phụ khoa. Một số người không nhận thấy thay đổi sức khỏe rõ rệt, trong khi những người khác có thể gặp chướng bụng, đau vùng chậu, nhanh no hoặc thay đổi thói quen tiểu tiện.

Theo ACS, triệu chứng có khả năng xuất hiện nhiều hơn khi ung thư đã lan rộng, nhưng bệnh ở giai đoạn sớm vẫn có thể gây biểu hiện.

Những điểm cần hiểu đúng gồm:

• Bệnh có thể chưa gây triệu chứng rõ ràng: Một số trường hợp ung thư buồng trứng giai đoạn sớm không làm xuất hiện những thay đổi sức khỏe đáng chú ý. Vì vậy, không có triệu chứng không đủ để khẳng định chắc chắn không mắc bệnh.
• Triệu chứng ban đầu dễ nhầm với bệnh lý thông thường: Đầy hơi, đau vùng bụng dưới hoặc nhanh no có thể xuất hiện trong nhiều tình trạng tiêu hóa lành tính. Việc gặp một vài biểu hiện này không có nghĩa người bệnh đã mắc ung thư.
• Mức độ triệu chứng không phản ánh chính xác giai đoạn bệnh: Người mắc ung thư có thể chỉ cảm thấy khó chịu nhẹ hoặc xuất hiện nhiều biểu hiện cùng lúc. Không thể xác định giai đoạn ung thư dựa vào mức độ đau hay số lượng triệu chứng.
• Không phải ai cũng có đầy đủ bốn triệu chứng chính: Các biểu hiện có thể khác nhau giữa từng trường hợp. Do đó, không nên đợi xuất hiện tất cả dấu hiệu mới cân nhắc thăm khám.
• Cần chú ý đến sự thay đổi so với tình trạng bình thường: Những triệu chứng mới xuất hiện, thường xuyên tái diễn hoặc ngày càng nghiêm trọng là thông tin hữu ích giúp bác sĩ quyết định hướng đánh giá phù hợp.

Không thể nhận biết chắc chắn ung thư buồng trứng giai đoạn đầu chỉ bằng cách quan sát triệu chứng. Việc đánh giá cần kết hợp bệnh sử, thăm khám và những phương pháp kiểm tra khi có chỉ định.

Những đặc điểm triệu chứng ung thư buồng trứng cần lưu ý

Bên cạnh việc nhận biết từng dấu hiệu, thời gian kéo dài, tần suất xuất hiện và mức độ thay đổi của triệu chứng cũng là những yếu tố quan trọng.

ACS khuyến nghị người có các triệu chứng thường gặp của ung thư buồng trứng xuất hiện hơn 12 lần trong một tháng nên đi khám để xác định nguyên nhân. Đây là mốc tham khảo về tính thường xuyên, không phải tiêu chuẩn chẩn đoán hoặc ngưỡng an toàn để loại trừ bệnh.

Người bệnh có thể ghi lại thời điểm khởi phát, tần suất và mức độ triệu chứng để trao đổi với bác sĩ. Tuy nhiên, không nên trì hoãn thăm khám chỉ vì biểu hiện chưa kéo dài đủ hai tuần hoặc chưa xuất hiện hơn 12 lần trong tháng.

Dấu hiệu ung thư buồng trứng cần lưu ý

Các trường hợp cần đi khám sớm

Phần lớn những biểu hiện như đầy bụng, đau vùng chậu hoặc tiểu nhiều có thể do các nguyên nhân không phải ung thư. Dù vậy, những triệu chứng mới xuất hiện, kéo dài hoặc ngày càng nghiêm trọng vẫn cần được đánh giá.

Theo CDC, người có các triệu chứng bất thường như chướng bụng, đau vùng chậu, nhanh no hoặc thay đổi thói quen tiểu tiện kéo dài từ hai tuần trở lên nên đi khám. Riêng chảy máu âm đạo bất thường cần được kiểm tra sớm, đặc biệt sau mãn kinh.

Triệu chứng kéo dài hoặc tái diễn thường xuyên

Người bệnh nên chủ động sắp xếp thăm khám khi gặp những tình trạng sau:

• Chướng bụng hoặc đau vùng chậu kéo dài: Nếu cảm giác căng tức, đau âm ỉ hoặc khó chịu vùng bụng dưới không cải thiện, bác sĩ có thể cần đánh giá các nguyên nhân tiêu hóa, tiết niệu hoặc phụ khoa.
• Ăn nhanh no xuất hiện thường xuyên: Khi liên tục cảm thấy no sau khi ăn rất ít hoặc khó duy trì khẩu phần bình thường, việc kiểm tra sẽ giúp tìm hiểu những nguyên nhân có thể liên quan.
• Tiểu nhiều hoặc tiểu gấp chưa rõ nguyên nhân: Nếu thói quen tiểu tiện thay đổi kéo dài mà không giải thích được bằng lượng nước uống hoặc các yếu tố thông thường, người bệnh nên được bác sĩ đánh giá.
• Nhiều triệu chứng xuất hiện đồng thời: Chướng bụng kèm đau vùng chậu, nhanh no hoặc tiểu gấp là những thông tin cần trao đổi với bác sĩ, nhất là khi biểu hiện mới xuất hiện hoặc tăng mức độ.
• Triệu chứng ảnh hưởng đến sinh hoạt: Khó ăn, mất ngủ do đau hoặc phải thường xuyên thay đổi hoạt động hằng ngày là những lý do phù hợp để đi khám mà không cần chờ xuất hiện thêm triệu chứng.

Chảy máu âm đạo bất thường hoặc triệu chứng tiến triển

Một số biểu hiện cần được đánh giá sớm hơn thay vì tiếp tục tự theo dõi tại nhà:

• Chảy máu âm đạo sau mãn kinh: Đây là biểu hiện cần được bác sĩ kiểm tra sớm, ngay cả khi lượng máu ít hoặc chỉ xuất hiện một lần. Nguyên nhân có thể liên quan đến nhiều bệnh phụ khoa, trong đó có ung thư nội mạc tử cung, chứ không riêng ung thư buồng trứng.
• Xuất huyết âm đạo bất thường: Nếu chảy máu ngoài kỳ kinh, ra máu kéo dài hoặc lượng máu kinh thay đổi rõ rệt, người bệnh nên được kiểm tra để xác định nguyên nhân.
• Bụng tăng kích thước nhanh hoặc đau tăng dần: Những thay đổi tiến triển có thể liên quan đến nhiều tình trạng cần đánh giá, không nên mặc định chỉ là đầy hơi.
• Ăn uống giảm đáng kể hoặc sụt cân không chủ ý: Nếu thường xuyên nhanh no, khó ăn và giảm cân không rõ nguyên nhân, người bệnh cần được đánh giá toàn diện.

Chảy máu âm đạo bất thường

Những dấu hiệu cần được cấp cứu

Một số triệu chứng có thể liên quan đến tình trạng cấp tính ở vùng bụng hoặc vùng chậu và cần được kiểm tra ngay tại cơ sở cấp cứu:

• Đau bụng hoặc đau vùng chậu dữ dội, xuất hiện đột ngột: Tình trạng này có thể gặp trong xoắn phần phụ, xuất huyết hoặc các bệnh lý bụng cấp khác. Người bệnh không nên chỉ tự dùng thuốc và tiếp tục theo dõi tại nhà.
• Ngất hoặc cảm giác sắp ngất kèm đau bụng: Biểu hiện choáng, yếu lả hoặc mất ý thức có thể liên quan đến rối loạn tuần hoàn hoặc mất máu và cần được đánh giá ngay.
• Chảy máu nhiều kèm chóng mặt, mệt lả: Xuất huyết đi kèm dấu hiệu suy giảm sức khỏe rõ rệt có thể là tình trạng cần xử trí cấp cứu.
• Khó thở nghiêm trọng hoặc đau bụng kèm nôn liên tục: Đây có thể là dấu hiệu của những tình trạng nghiêm trọng cần được xử trí kịp thời, không phải biểu hiện đặc hiệu của ung thư buồng trứng.

Chuẩn bị gì trước khi thăm khám

Người bệnh nên chuẩn bị thông tin về triệu chứng và tiền sử sức khỏe để hỗ trợ bác sĩ đánh giá:

• Thời điểm bắt đầu xuất hiện triệu chứng: Ghi lại biểu hiện khởi phát từ khi nào, liên tục hay từng đợt giúp bác sĩ hiểu rõ diễn biến.
• Tần suất và mức độ khó chịu: Nên mô tả triệu chứng xuất hiện bao nhiêu lần, kéo dài bao lâu và có ảnh hưởng đến ăn uống, giấc ngủ hoặc sinh hoạt không.
• Thay đổi về kinh nguyệt và thói quen cơ thể: Các thông tin về chu kỳ kinh, đại tiện, tiểu tiện hoặc cân nặng có thể hữu ích khi tìm nguyên nhân.
• Tiền sử bệnh và thuốc đang sử dụng: Những bệnh lý phụ khoa, tiêu hóa, tiết niệu hoặc thuốc đang dùng có thể liên quan đến tình trạng hiện tại.
• Tiền sử gia đình mắc bệnh ung thư: Nếu người thân từng mắc ung thư buồng trứng, ung thư vú hoặc những loại ung thư liên quan đến hội chứng di truyền, cần trao đổi với bác sĩ.

Người có triệu chứng nghi ngờ có thể bắt đầu thăm khám tại chuyên khoa sản phụ khoa hoặc cơ sở y tế có khả năng đánh giá bệnh lý vùng chậu. Nếu có phát hiện đáng nghi, bác sĩ có thể giới thiệu đến chuyên khoa ung bướu phụ khoa.

Thăm khám phụ khoa

Phân biệt các bệnh lý dễ nhầm lẫn với ung thư buồng trứng

Nhiều triệu chứng của ung thư buồng trứng cũng xuất hiện trong các bệnh lý tiêu hóa, tiết niệu và phụ khoa. Do đó, không thể chỉ dựa vào đầy hơi, đau bụng dưới hoặc tiểu nhiều để xác định nguyên nhân.

Theo NICE, người từ 50 tuổi trở lên có buồng trứng và mới xuất hiện triệu chứng giống hội chứng ruột kích thích trong vòng 12 tháng gần đây cần được đánh giá phù hợp về khả năng ung thư buồng trứng, vì IBS ít khi khởi phát lần đầu ở nhóm tuổi này.

U nang buồng trứng không đồng nghĩa với ung thư buồng trứng. Khi phát hiện khối bất thường, bác sĩ sẽ xem xét đặc điểm khối, triệu chứng và các yếu tố liên quan trước khi lựa chọn hướng xử trí.

Chẩn đoán ung thư buồng trứng

Khi có dấu hiệu nghi ngờ ung thư buồng trứng, bác sĩ có thể kết hợp thăm khám, siêu âm, xét nghiệm và các phương pháp đánh giá khác để tìm nguyên nhân.

Không có một triệu chứng hay xét nghiệm đơn lẻ nào luôn đủ để xác định hoặc loại trừ bệnh. Quy trình kiểm tra cần được lựa chọn dựa trên tuổi, biểu hiện, yếu tố nguy cơ và những kết quả ban đầu.

Khám lâm sàng và khám vùng chậu

Thăm khám ban đầu giúp bác sĩ xác định đặc điểm triệu chứng và những yếu tố liên quan đến nguy cơ.

Các bước có thể bao gồm:

• Khai thác bệnh sử: Bác sĩ tìm hiểu thời điểm khởi phát, tần suất và mức độ chướng bụng, đau vùng chậu, nhanh no hoặc thay đổi tiểu tiện.
• Đánh giá tiền sử cá nhân và gia đình: Thông tin về bệnh phụ khoa, ung thư buồng trứng, ung thư vú hoặc hội chứng di truyền giúp xác định nhu cầu đánh giá chuyên sâu.
• Khám bụng và vùng chậu: Khi phù hợp và có sự đồng ý của người bệnh, bác sĩ có thể kiểm tra những dấu hiệu bất thường như đau, căng tức hoặc khối nghi ngờ.
• Lựa chọn kiểm tra bổ sung: Kết quả thăm khám giúp bác sĩ quyết định có cần siêu âm, xét nghiệm hoặc chuyển khám chuyên khoa hay không.

Khám lâm sàng giúp định hướng chẩn đoán nhưng không thể tự xác định hoặc loại trừ ung thư buồng trứng.

Khám lâm sàng và kiểm tra vùng chậu

Siêu âm vùng chậu

Siêu âm là một phương pháp chẩn đoán hình ảnh giúp bác sĩ quan sát buồng trứng, tử cung và những cấu trúc liên quan.

Tùy trường hợp, bác sĩ có thể lựa chọn:

• Siêu âm qua thành bụng: Đầu dò được đặt trên thành bụng để quan sát các cơ quan vùng chậu. Phương pháp này có thể giúp phát hiện một số thay đổi về kích thước hoặc cấu trúc.
• Siêu âm đầu dò âm đạo: Khi phù hợp và có sự đồng ý của người bệnh, phương pháp này có thể giúp quan sát chi tiết hơn buồng trứng và các cấu trúc vùng chậu.
• Đánh giá thêm khi phát hiện bất thường: Nếu siêu âm phát hiện khối hoặc dấu hiệu đáng nghi, bác sĩ có thể cân nhắc các phương pháp kiểm tra bổ sung để xác định tính chất tổn thương.

Không phải mọi khối bất thường ở buồng trứng đều là ung thư. Ngược lại, siêu âm bình thường cũng không loại trừ hoàn toàn ung thư trong mọi trường hợp, đặc biệt nếu triệu chứng vẫn kéo dài hoặc nghiêm trọng hơn.

Xét nghiệm CA-125

CA-125 là chất chỉ điểm trong máu có thể hỗ trợ đánh giá ở một số người có triệu chứng nghi ngờ ung thư buồng trứng.

Tuy nhiên, xét nghiệm này có những giới hạn quan trọng:

• CA-125 có thể tăng trong ung thư buồng trứng: Một số người mắc bệnh có nồng độ CA-125 cao hơn giới hạn tham chiếu, nhưng kết quả tăng không đủ để kết luận có ung thư.
• CA-125 cũng có thể tăng trong tình trạng không phải ung thư: Lạc nội mạc tử cung, kinh nguyệt và một số bệnh lý khác có thể ảnh hưởng đến chỉ số này.
• CA-125 bình thường không loại trừ bệnh: Một số trường hợp ung thư buồng trứng, đặc biệt ở giai đoạn sớm hoặc thuộc một số loại mô bệnh học, có thể không gây tăng CA-125 rõ rệt.
• Kết quả cần được diễn giải theo bối cảnh lâm sàng: Bác sĩ phải kết hợp tuổi, triệu chứng, tiền sử và các kết quả kiểm tra khác, thay vì chỉ dựa vào một con số.

Theo NICE NG12 cập nhật ngày 15/04/2026, ở người từ 39 tuổi trở xuống có triệu chứng dai dẳng nghi ngờ ung thư buồng trứng, không nên sử dụng CA-125 đơn độc để đưa ra quyết định và có thể cân nhắc siêu âm bụng, vùng chậu khẩn. Với người từ 40 tuổi trở lên, NICE khuyến nghị sử dụng CA-125 trong đánh giá ban đầu và áp dụng các ngưỡng theo nhóm tuổi để quyết định nhu cầu siêu âm khẩn.

Đây là hướng dẫn thực hành tại Anh, không phải quy trình bắt buộc áp dụng giống nhau tại tất cả cơ sở y tế Việt Nam. Việc chỉ định và diễn giải xét nghiệm cần do bác sĩ thực hiện theo tình trạng lâm sàng và hướng dẫn chuyên môn phù hợp.

Xét nghiệm CA-125

Các phương pháp đánh giá chuyên sâu khi cần

Nếu kết quả thăm khám, siêu âm hoặc xét nghiệm phát hiện dấu hiệu đáng nghi, bác sĩ có thể chỉ định đánh giá chuyên sâu.

• Chụp CT hoặc MRI khi có chỉ định: Những phương pháp này có thể giúp đánh giá chi tiết hơn đặc điểm và phạm vi tổn thương trong các trường hợp phù hợp.
• Khám chuyên khoa ung bướu phụ khoa: Người có khối buồng trứng nghi ngờ ác tính có thể được chuyển đến bác sĩ chuyên khoa để xác định kế hoạch chẩn đoán và xử trí.
• Xét nghiệm mô bệnh học: Chẩn đoán xác định ung thư thường cần đánh giá mẫu mô phù hợp. Phương pháp lấy mẫu phụ thuộc vào tình trạng người bệnh; không phải tất cả khối buồng trứng nghi ngờ đều được sinh thiết bằng kim trước phẫu thuật.

Không phải người có triệu chứng nghi ngờ nào cũng cần thực hiện toàn bộ các kiểm tra trên. Bác sĩ sẽ lựa chọn phương pháp phù hợp với từng trường hợp.

Phân biệt chẩn đoán với sàng lọc ung thư

Sàng lọc là việc kiểm tra nhằm tìm bệnh ở người chưa có triệu chứng. Trong khi đó, đánh giá chẩn đoán được thực hiện khi người bệnh đã có triệu chứng hoặc phát hiện bất thường cần xác định nguyên nhân.

Một số vấn đề cần hiểu đúng gồm:

• Xét nghiệm Pap không dùng để sàng lọc ung thư buồng trứng: Pap được sử dụng trong sàng lọc ung thư cổ tử cung. Kết quả Pap bình thường không có nghĩa đã loại trừ ung thư buồng trứng.
• CA-125 không phải xét nghiệm sàng lọc thường quy đáng tin cậy ở người nguy cơ trung bình, không có triệu chứng: Việc sử dụng rộng rãi có thể dẫn đến kết quả dương tính giả và những kiểm tra không cần thiết.
• Siêu âm không bảo đảm phát hiện sớm mọi trường hợp ung thư buồng trứng: Đây là phương pháp hữu ích để đánh giá bất thường vùng chậu nhưng không phải công cụ sàng lọc thường quy đáng tin cậy khi sử dụng đơn độc ở người không triệu chứng, nguy cơ trung bình.
• Người có nguy cơ di truyền cao cần được tư vấn riêng: Những người mang biến thể gen gây bệnh hoặc có tiền sử gia đình đáng chú ý nên trao đổi với bác sĩ về chiến lược quản lý và giảm nguy cơ phù hợp.

Theo CDC, hiện chưa có phương pháp sàng lọc ung thư buồng trứng đáng tin cậy dành cho người không có triệu chứng trong cộng đồng nói chung. Khi đã xuất hiện biểu hiện bất thường, thăm khám và đánh giá tìm nguyên nhân là hướng tiếp cận phù hợp.

Đối tượng có nguy cơ ung thư buồng trứng cao

Ung thư buồng trứng có thể xảy ra ở nhiều độ tuổi, nhưng nguy cơ mắc bệnh không giống nhau ở tất cả mọi người. Tuổi, tiền sử gia đình và một số yếu tố di truyền có thể làm tăng nguy cơ.

Những nhóm cần lưu ý gồm:

• Người lớn tuổi: Nguy cơ mắc nhiều loại ung thư buồng trứng, đặc biệt ung thư biểu mô, tăng theo tuổi. Tuy nhiên, người trẻ vẫn có thể mắc một số loại ung thư buồng trứng nên không thể loại trừ bệnh chỉ dựa vào độ tuổi.
• Người có tiền sử gia đình mắc ung thư buồng trứng: Nếu mẹ, chị em gái hoặc người thân khác từng mắc bệnh, nguy cơ cá nhân có thể cao hơn. Bác sĩ sẽ xem xét đặc điểm tiền sử gia đình để đánh giá nhu cầu tư vấn di truyền.
• Người mang biến thể gen BRCA1 hoặc BRCA2 gây bệnh: Những biến thể này có liên quan đến nguy cơ ung thư buồng trứng và ung thư vú cao hơn. Người mang biến thể cần được tư vấn chiến lược quản lý nguy cơ phù hợp, không chỉ dựa trên việc theo dõi triệu chứng.
• Người mắc hội chứng Lynch: Đây là hội chứng di truyền có thể làm tăng nguy cơ một số bệnh ung thư, trong đó có ung thư buồng trứng. Việc đánh giá và quản lý nguy cơ cần được cá thể hóa với sự hỗ trợ của chuyên gia.
• Người có tiền sử gia đình gợi ý hội chứng ung thư di truyền: Nếu gia đình có nhiều người mắc ung thư buồng trứng, ung thư vú hoặc những loại ung thư liên quan, bác sĩ có thể cân nhắc tư vấn và xét nghiệm di truyền khi phù hợp.

Có yếu tố nguy cơ không đồng nghĩa chắc chắn mắc ung thư. Ngược lại, không có tiền sử gia đình hoặc chưa biết có biến thể gen liên quan cũng không bảo đảm không mắc bệnh.

Người bệnh nên chú ý đến các triệu chứng bất thường và trao đổi với bác sĩ về nguy cơ cá nhân nếu có tiền sử gia đình đáng quan tâm.

Đối tượng có nguy cơ ung thư buồng trứng cao

Câu hỏi thường gặp về ung thư buồng trứng

Ung thư buồng trứng có thể không có triệu chứng không?

Có. Một số trường hợp ung thư buồng trứng, đặc biệt ở giai đoạn sớm, có thể chưa gây triệu chứng rõ ràng. Ở những người khác, chướng bụng, đau vùng chậu hoặc nhanh no có thể xuất hiện nhưng dễ nhầm với bệnh thông thường. Không có triệu chứng không đủ để loại trừ bệnh.

Phụ nữ trẻ tuổi có thể mắc ung thư buồng trứng không?

Có. Mặc dù nguy cơ của nhiều loại ung thư buồng trứng tăng theo tuổi, phụ nữ trẻ vẫn có thể mắc bệnh. Nếu triệu chứng bất thường kéo dài, tái diễn hoặc tăng mức độ, người bệnh nên đi khám thay vì loại trừ khả năng có bệnh lý cần điều trị chỉ vì còn trẻ.

Ung thư buồng trứng có gây rối loạn kinh nguyệt không?

Có thể. Một số người có thay đổi chu kỳ kinh nguyệt hoặc chảy máu âm đạo bất thường. Tuy nhiên, đây không phải biểu hiện đặc hiệu của ung thư buồng trứng và có thể do nhiều nguyên nhân phụ khoa khác. Chảy máu âm đạo sau mãn kinh cần được thăm khám sớm.

Xét nghiệm CA-125 bình thường có loại trừ ung thư buồng trứng không?

Không. Một số người mắc ung thư buồng trứng vẫn có CA-125 trong giới hạn tham chiếu. Vì vậy, nếu triệu chứng kéo dài hoặc có phát hiện bất thường đáng nghi, bác sĩ cần kết hợp bệnh sử, thăm khám và các phương pháp kiểm tra khác.

Siêu âm bình thường có chắc không mắc ung thư buồng trứng không?

Không. Siêu âm giúp đánh giá cấu trúc vùng chậu và phát hiện một số bất thường, nhưng không loại trừ hoàn toàn ung thư trong mọi trường hợp. Người bệnh nên tái khám nếu triệu chứng tiếp diễn, xuất hiện thường xuyên hơn hoặc trở nên nghiêm trọng.

Siêu âm bình thường không phát hiện mắc ung thư buồng trứng

Các dấu hiệu ung thư buồng trứng như chướng bụng kéo dài, đau bụng hoặc vùng chậu, ăn nhanh no và thay đổi thói quen tiểu tiện. Đây đều là những triệu chứng không đặc hiệu và có thể xuất hiện trong nhiều bệnh lý lành tính. Tuy nhiên, nếu chúng mới xuất hiện, kéo dài, thường xuyên tái diễn hoặc ngày càng nghiêm trọng, người bệnh nên đi khám để tìm nguyên nhân. Để thăm khám và chẩn đoán các vấn đề về phụ khoa hoặc nghi ngờ ung thư buồng trứng, hãy liên hệ Trung tâm Y khoa NeoMedic để được thăm khám.

Bài viết nhằm cung cấp kiến thức sức khỏe, không thay thế việc thăm khám, chẩn đoán hoặc điều trị.

Tài liệu tham khảo:

1. American Cancer Society. Signs and Symptoms of Ovarian Cancer. Cập nhật 08/08/2025. https://www.cancer.org/cancer/types/ovarian-cancer/detection-diagnosis-staging/signs-and-symptoms.html
2. Centers for Disease Control and Prevention (CDC). Symptoms of Ovarian Cancer. Cập nhật 26/02/2025. https://www.cdc.gov/ovarian-cancer/symptoms/index.html
3. National Institute for Health and Care Excellence (NICE). Suspected Cancer: Recognition and Referral – NG12. Cập nhật 15/04/2026. https://www.nice.org.uk/guidance/ng12/chapter/Recommendations-organised-by-site-of-cancer
4. American Cancer Society. Ovarian Cancer Early Detection, Diagnosis, and Staging. https://www.cancer.org/cancer/types/ovarian-cancer/detection-diagnosis-staging.html
5. Centers for Disease Control and Prevention (CDC). Screening for Ovarian Cancer. https://www.cdc.gov/ovarian-cancer/screening/index.html
6. Trung tâm Y khoa NeoMedic. Thông tin liên hệ. https://www.neomedic.vn/lien-he
7. Trung tâm Y khoa NeoMedic. Hồ sơ TS.BS Lê Trí Chinh. https://neomedic.vn/danh-sach-bac-si/NEO0035