Đau vú: Nguyên nhân, triệu chứng và các giải pháp khắc phục
Bác sĩ gọi tình trạng đau vú là “mastalgia.” Việc xác định nguyên nhân gây đau rất quan trọng. Đau và nhạy cảm ở vú có thể xảy ra vì nhiều lý do khác nhau.
Đau nhức, sưng tấy, cảm giác nặng nề, những cơn đau nhói hoặc bỏng rát, hay căng tức — dù là cảm giác gì, đau ngực luôn khiến bạn khó chịu. Nó cũng có thể gây lo lắng, đặc biệt khi bạn tự hỏi liệu đó có phải là dấu hiệu của ung thư vú hay không.
Bác sĩ gọi tình trạng đau vú là “mastalgia.” Việc xác định nguyên nhân gây đau rất quan trọng. Tuy nhiên, hãy yên tâm rằng đau ở một hoặc cả hai bên vú không phải là dấu hiệu chắc chắn của ung thư vú. Đau và nhạy cảm ở vú có thể xảy ra vì nhiều lý do khác nhau. Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ những nguyên nhân phổ biến nhất.
Hầu hết phụ nữ phải chịu một số dạng đau vú tại một số thời điểm trong đời
Đầu vú theo chu kỳ
Cơn đau vú của bạn có thể là đau theo chu kỳ, tức là liên quan đến chu kỳ sinh sản, nếu bạn có những dấu hiệu sau:
- Cảm giác đau nhức và nặng nề.
- Vú sưng lên hoặc có cảm giác cứng, nổi cục.
- Cả hai bên vú đều bị đau, chủ yếu ở khu vực trên và ngoài vú. Đôi khi, cơn đau có thể lan ra vùng nách.
- Bạn đang trong độ tuổi sinh sản (khoảng 20 đến 30 tuổi) hoặc đang bước vào giai đoạn tiền mãn kinh.
Để giảm cơn đau vú theo chu kỳ, bác sĩ có thể khuyên bạn sử dụng thuốc tránh thai hoặc điều chỉnh liều lượng thuốc bạn đang dùng. Ngoài ra, họ có thể gợi ý bạn giảm lượng caffeine hoặc thử dùng các thuốc giảm đau không cần kê đơn như acetaminophen, ibuprofen hoặc naproxen sodium.
Mức độ Hormone
Hầu hết các cơn đau vú liên quan đến mức độ của hai hormone – estrogen và progesterone – trong cơ thể bạn. Các bác sĩ vẫn chưa xác định rõ nguyên nhân gây đau vú, nhưng tình trạng này có thể xảy ra vào các thời điểm khác nhau trong cuộc sống sinh sản của bạn, chẳng hạn như:
- Dậy thì
- Kỳ kinh nguyệt hàng tháng hoặc khi bạn bị hội chứng tiền kinh nguyệt (PMS)
- Mang thai, thường là trong tam cá nguyệt đầu tiên
- Cho con bú. Đôi khi, một ống dẫn sữa bị tắc có thể bị nhiễm trùng, gây ra tình trạng đau đớn gọi là viêm vú (mastitis), cần được điều trị ngay lập tức, thường bằng kháng sinh.
- Mãn kinh
Đau nhũ hoa có thể là dấu hiệu báo trước kỳ kinh nguyệt của bạn. Cơn đau này, cùng với những cơn đau vú khác, thường sẽ giảm khi bạn có kỳ kinh. Mang thai cũng có thể làm nhũ hoa trở nên nhạy cảm và sưng lên.
Cho con bú
Việc cho con bú có thể khiến nhũ hoa đau đớn khi bé mút. Cảm giác này có thể giống như bị nhéo mạnh. Ngoài ra, nó cũng có thể làm nhũ hoa bị nứt nẻ và chảy máu. Để giảm bớt cơn đau, bạn có thể dùng kem bôi hoặc thậm chí xoa vài giọt sữa lên nhũ hoa để làm mềm trước khi bắt đầu cho con bú.
Thay đổi sợi bọc tuyến vú
Tình trạng này thường liên quan đến hormone. Các mô sợi (mô vú có dạng giống như sẹo hoặc thớ dài) và các u nang (túi chứa dịch) có thể hình thành trong vú. Nó có thể gây đau, nhưng đây là hiện tượng bình thường và thường không gây nguy hiểm.
Khoảng một nửa phụ nữ từ 20 đến 50 tuổi gặp phải tình trạng này. Bạn không cần điều trị trừ khi các triệu chứng trở nên nghiêm trọng.
Mất cân bằng axit béo
Axit béo có trong dầu thực vật và dầu động vật. Nếu có sự mất cân bằng trong các tế bào của bạn, vú có thể trở nên nhạy cảm hơn với hormone.
Để giảm triệu chứng, bạn có thể thử cắt giảm chất béo trong chế độ ăn. Bác sĩ cũng có thể khuyên bạn ăn nhiều thực phẩm giàu carbohydrate phức tạp.
Một số bác sĩ cho rằng việc sử dụng dầu hoa anh thảo vào buổi tối cũng có thể giúp điều chỉnh sự mất cân bằng axit béo.
Đau vú không theo chu kỳ
Đau vú cũng có thể xuất phát từ các nguyên nhân khác ngoài hormone. Cơn đau của bạn có thể liên quan đến một vấn đề khác nếu:
- Cảm giác đau như nhức, rát hoặc căng tức
- Đau kéo dài (hoặc khó đoán trước)
- Đau chỉ xảy ra ở một bên vú và tại một khu vực cụ thể
- Bạn đã trải qua giai đoạn mãn kinh
Đau vú ngoài (extramammary breast pain)
Cơn đau này có cảm giác như xuất phát từ vú của bạn, nhưng thực tế nó lại lan tỏa từ một khu vực khác, thường là từ thành ngực.
Thông thường, cơn đau sẽ giảm khi bạn nghỉ ngơi, dùng thuốc chống viêm không steroid (NSAIDs), và đôi khi có thể cần tiêm cortisone.
Nếu bạn làm căng cơ ngực lớn (pectoralis major, cơ nằm dưới và xung quanh vú), cảm giác đau cũng có thể giống như đến từ vú. Tình trạng này có thể xảy ra do các hoạt động như nâng vật nặng, cào lá, hay xúc đất.
Nhiễm trùng
Mặc dù viêm vú (mastitis) thường gặp ở những phụ nữ đang cho con bú, nó vẫn có thể xảy ra ở bất kỳ độ tuổi nào. Nếu quần áo của bạn cọ xát vào nhũ hoa, điều này có thể gây kích ứng và tạo cơ hội cho vi khuẩn xâm nhập, gây nhiễm trùng.
Nấm – một nhiễm trùng nấm men ở vú và nhũ hoa – có thể gây cảm giác như bị đâm, bắn hoặc bỏng rát ở nhũ hoa. Bạn cũng có thể thấy da vú bị đỏ, khô hoặc bong tróc.
Chấn thương
Chấn thương ở một khu vực cụ thể của vú, như do phẫu thuật hoặc đặt túi độn, có thể gây đau. Đôi khi, chấn thương có thể khiến các tĩnh mạch vú bị sưng và tạo thành cục máu đông. Mặc dù cơn đau có thể khó chịu, nhưng tình trạng này thường không nghiêm trọng.
Thuốc
Một số loại thuốc kê đơn, bao gồm thuốc tim mạch và thuốc tâm lý, cũng như thuốc hormone, có thể gây đau vú.
Vấn đề về da
Nếu bạn bị viêm da (dermatitis), có thể bạn sẽ thấy phát ban hoặc sưng xung quanh nhũ hoa. Viêm da bao gồm các tình trạng như eczema và viêm da tiếp xúc.
Hãy thảo luận với bác sĩ để hiểu rõ nguyên nhân gây ra các vấn đề về da này và cách điều trị hiệu quả.
Các giải pháp
Phụ nữ có ngực lớn và nặng có thể gặp phải đau do các dây chằng và mô vú bị căng ra. Cảm giác đau không chỉ xuất hiện ở vú mà còn có thể lan xuống lưng, cổ và vai. Phẫu thuật giảm kích thước ngực có thể là giải pháp, nhưng nếu mô vú bị tổn thương trong quá trình phẫu thuật, nó cũng có thể gây đau.
Một chiếc áo ngực hỗ trợ chắc chắn sẽ giúp ngực của bạn ổn định và giảm đau. Bên cạnh đó, mặc áo ngực thể thao khi đi ngủ hoặc khi tập thể dục cũng sẽ giúp giảm cảm giác khó chịu.
