Tìm hiểu về ung thư biểu mô tế bào đáy

1. Ung thư biểu mô tế bào đáy là gì?

Ung thư biểu mô tế bào đáy là một loại ung thư phát triển trên các vùng da tiếp xúc nhiều với ánh nắng mặt trời. Khi bác sĩ chẩn đoán bạn mắc bệnh này, có thể bạn sẽ lo lắng, nhưng hãy yên tâm vì đây là loại ung thư da ít nguy hiểm nhất. Nếu được phát hiện sớm, bệnh có thể chữa khỏi hoàn toàn.

Khối u thường bắt đầu là những nốt nhỏ bóng, xuất hiện trên mũi hoặc các phần khác của khuôn mặt. Tuy nhiên, chúng cũng có thể xuất hiện ở bất kỳ vùng nào trên cơ thể, bao gồm ngực, chân và tay.

Loại ung thư này thường không lan sang các bộ phận khác của cơ thể, nhưng có thể xâm nhập vào xương hoặc các mô ngay dưới da. Có nhiều phương pháp điều trị có thể ngăn chặn điều này và loại bỏ ung thư.

U tế bào đáy thường bắt đầu dưới dạng một khối u mịn với các mạch máu nhỏ, thường xuất hiện trên mũi. Nó có thể xuất hiện khác nhau trên các màu da khác nhau. Đây là dạng ung thư da ít nguy hiểm nhất, nhưng việc điều trị rất quan trọng để ngăn ngừa sự lan rộng của nó

Ung thư biểu mô tế bào đáy thường phát triển rất chậm và có thể không xuất hiện cho đến nhiều năm sau khi tiếp xúc mạnh hoặc kéo dài với ánh nắng mặt trời. Bạn cũng có thể mắc phải khi còn trẻ nếu tiếp xúc nhiều với ánh nắng hoặc sử dụng giường tắm nắng. Những người có làn da sáng màu có nguy cơ mắc bệnh cao hơn.

So sánh melanoma và ung thư biểu mô tế bào đáy

Ung thư biểu mô tế bào đáy bắt đầu ở phần sâu nhất của lớp ngoài cùng của da, gọi là biểu bì. Trong khi đó, melanoma (u hắc tố) bắt đầu ở các tế bào gọi là melanocytes. Melanocytes tạo ra melanin, sắc tố mang lại màu sắc cho da. Melanin cũng là cơ chế bảo vệ tự nhiên của cơ thể chống lại tác hại của ánh nắng mặt trời lên các lớp sâu hơn của da. Melanoma ít phổ biến hơn ung thư biểu mô tế bào đáy nhưng có khả năng lan rộng cao hơn nếu không được điều trị kịp thời.

2. Triệu chứng của ung thư biểu mô tế bào đáy

Ung thư biểu mô tế bào đáy có thể xuất hiện dưới nhiều hình dạng khác nhau.

Dưới đây là năm dấu hiệu cảnh báo cần chú ý:

• Vết loét không lành: Vết loét có thể rỉ dịch, chảy máu hoặc đóng vảy. Nó có thể lành rồi lại tái phát.
• Mảng da đỏ, trông như bị kích ứng: Mảng da này thường xuất hiện trên mặt, ngực, vai, cánh tay hoặc chân. Có thể không gây khó chịu hoặc có thể gây ngứa và đóng vảy.
• Nốt bóng: Trên da sáng màu, nốt này có thể trông như ngọc trai, trong suốt, hồng, đỏ hoặc trắng. Trên da sẫm màu, nốt có thể có màu nâu, đen hoặc nâu vàng, dễ nhầm với nốt ruồi.
• Nốt màu hồng nhỏ với viền hơi nhô cao và lõm ở giữa có vảy: Bạn có thể thấy các mạch máu nhỏ trên bề mặt nốt này.
• Vùng da trông giống sẹo: Vùng này có thể có màu trắng, vàng hoặc bóng sáp. Da có thể trông bóng, căng và không có ranh giới rõ ràng.

Điều gì xảy ra nếu bạn gãi hoặc cạy vào u tế bào đáy?

Ung thư biểu mô tế bào đáy dễ tổn thương và có thể chảy máu nhanh chóng khi bị cạy.

3. Nguyên nhân gây ung thư biểu mô tế bào đáy

Tia cực tím (UV) từ ánh nắng mặt trời hoặc giường tắm nắng là nguyên nhân chủ yếu gây ung thư biểu mô tế bào đáy.

U tế bào đáy là dạng ung thư da phổ biến nhất, chiếm khoảng 90% các ca ung thư da tại Mỹ. Nó được gây ra bởi tổn thương do ánh nắng mặt trời. Loại u này gây ra những nốt nhỏ và đôi khi là vết loét trên da. U này phát triển chậm và nếu không được loại bỏ có thể lan vào các mô dưới da

Khi tia UV chiếu vào da trong thời gian dài, chúng có thể làm hỏng DNA trong các tế bào da. DNA giữ mã di truyền quy định cách các tế bào phát triển. Theo thời gian, tổn thương DNA này có thể dẫn đến ung thư. Quá trình này thường mất nhiều năm để hình thành.

4. Yếu tố nguy cơ gây ung thư biểu mô tế bào đáy

Biết được các yếu tố nguy cơ có thể giúp bạn phòng tránh hoặc phát hiện sớm ung thư biểu mô tế bào đáy. Một số yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh bao gồm:

• Tiếp xúc với tia UV: Từ ánh nắng mặt trời hoặc giường tắm nắng.
• Tiền sử ung thư da: Bao gồm các loại ung thư khác như ung thư biểu mô tế bào vảy và u hắc tố.
• Tuổi tác: Những người trên 50 tuổi có nguy cơ mắc ung thư biểu mô tế bào đáy cao hơn.
• Da sáng màu: Ai cũng có thể mắc ung thư biểu mô tế bào đáy, nhưng nguy cơ cao hơn nếu da của bạn dễ bị cháy nắng hoặc có nhiều tàn nhang.
• Giới tính: Nam giới hoặc người được xác định giới tính nam khi sinh có nguy cơ mắc bệnh cao hơn; nữ giới hoặc người được xác định giới tính nữ khi sinh có nguy cơ thấp hơn.
• Nhiễm trùng và viêm da mãn tính: Tình trạng nhiễm trùng hoặc viêm da kéo dài do bỏng, sẹo hoặc các vấn đề khác cũng có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh.

5. Chẩn đoán ung thư biểu mô tế bào đáy

Bác sĩ sẽ kiểm tra da của bạn để tìm các dấu hiệu bất thường. Bạn có thể cần trả lời một số câu hỏi như:

• Bạn có thường xuyên tiếp xúc với ánh nắng mặt trời khi còn nhỏ không?
• Bạn đã từng bị cháy nắng phồng rộp chưa?
• Bạn có thường dùng kem chống nắng không?
• Bạn đã từng sử dụng giường tắm nắng trong nhà chưa?
• Bạn có vết chảy máu bất thường trên da không lành lại không?

Bác sĩ sẽ lấy mẫu từ vùng da bất thường, gọi là sinh thiết. Điều này có nghĩa là bác sĩ sẽ gây tê khu vực đó và lấy một phần da nhỏ. Mẫu này sẽ được gửi đến phòng thí nghiệm để kiểm tra xem có tế bào ung thư hay không.

6. Điều trị ung thư biểu mô tế bào đáy

Mục tiêu điều trị là loại bỏ ung thư và để lại sẹo nhỏ nhất có thể. Để chọn phương pháp phù hợp, bác sĩ sẽ xem xét kích thước, vị trí khối u và thời gian bạn mắc bệnh. Tình trạng sức khỏe tổng thể của bạn cũng ảnh hưởng đến kế hoạch điều trị.

Dưới đây là một số phương pháp điều trị bác sĩ có thể đề xuất:

Cắt bỏ khối u: Bác sĩ sẽ gây tê vùng da xung quanh, sau đó cạo khối u bằng dụng cụ hình thìa và cắt bỏ khối u cùng một phần da xung quanh. Mẫu này sẽ được gửi đến phòng thí nghiệm. Nếu vẫn còn tế bào ung thư trong mẫu, bác sĩ có thể cần loại bỏ thêm da xung quanh.

Cạo và dùng điện để tiêu diệt tế bào ung thư: Gọi là "curettage và desiccation." Bác sĩ gây tê vùng da, dùng dụng cụ hình thìa để cạo khối u, sau đó dùng kim điện để kiểm soát chảy máu và tiêu diệt các tế bào ung thư còn lại.

Đông lạnh tế bào ung thư: Phương pháp "phẫu thuật lạnh" (cryosurgery) sử dụng nitơ lỏng để đông lạnh và tiêu diệt tế bào ung thư.

Xạ trị: Sử dụng tia X để tiêu diệt tế bào ung thư. Phương pháp này thường được thực hiện trong vài tuần.

Phẫu thuật Mohs: Bác sĩ sẽ loại bỏ khối u từng lớp một, kiểm tra từng lớp dưới kính hiển vi để xác định có còn tế bào ung thư hay không trước khi tiếp tục. Bác sĩ có thể đề nghị phẫu thuật Mohs nếu khối u:

• Lớn
• Ở vùng nhạy cảm trên cơ thể
• Đã tồn tại lâu
• Tái phát sau các phương pháp điều trị khác

Kem và thuốc uống: Bác sĩ có thể kê đơn thuốc bôi tại chỗ để điều trị, bao gồm:

• Fluorouracil (5-FU)
• Imiquimod

Bạn có thể cần bôi kem trong vài tuần và bác sĩ sẽ theo dõi hiệu quả thường xuyên. Ngoài ra, nếu ung thư biểu mô tế bào đáy đã lan sang các bộ phận khác, bác sĩ có thể kê thuốc uống như sonidegib (Odomzo) hoặc vismodegib (Erivedge). Các phương pháp khác bao gồm phẫu thuật laser hoặc liệu pháp quang động (photodynamic therapy).

7. Chăm sóc bản thân

Sau khi điều trị ung thư biểu mô tế bào đáy, bạn cần thực hiện một số biện pháp để giảm nguy cơ tái phát.

Kiểm tra da thường xuyên: Chú ý đến các dấu hiệu bất thường trên da. Một số dấu hiệu ung thư có thể bao gồm vùng da phát triển nhanh, thay đổi màu sắc hoặc chảy máu. Sử dụng gương cầm tay và gương toàn thân để kiểm tra mọi khu vực trên cơ thể một cách kỹ lưỡng.

Tránh nắng quá nhiều: Hạn chế ra ngoài từ 10 giờ sáng đến 2 giờ chiều, khi tia UVB từ mặt trời mạnh nhất.

Dùng kem chống nắng hàng ngày: Tia UVA có mặt suốt cả ngày, vì vậy hãy thoa kem chống nắng mỗi ngày. Chọn loại kem có ít nhất 6% kẽm oxit và chỉ số SPF 30 cho mọi vùng da không được quần áo che phủ. Khi ở ngoài trời, bôi lại kem sau mỗi 60 đến 80 phút.

Mặc quần áo bảo vệ: Đội mũ rộng vành và che phủ cơ thể càng nhiều càng tốt, như áo dài tay và quần dài, để bảo vệ da khỏi tác hại của ánh nắng.

8. Tiên lượng

Ung thư biểu mô tế bào đáy hiếm khi lan sang các bộ phận khác trong cơ thể, và việc điều trị hầu như luôn thành công, đặc biệt khi phát hiện sớm.

Tuy nhiên, đôi khi các khối u mới có thể xuất hiện, vì vậy, việc kiểm tra da thường xuyên để phát hiện bất kỳ dấu hiệu bất thường nào và gặp bác sĩ khi cần là rất quan trọng.

9. Tìm kiếm hỗ trợ

Bạn có thể tìm hiểu thêm về ung thư biểu mô tế bào đáy, bao gồm hình ảnh về các khối u da, trên trang web của Hiệp hội Ung thư Hoa Kỳ (ACS).

10. Điểm quan trọng cần nhớ

Ung thư biểu mô tế bào đáy là loại ung thư da phổ biến nhất. Nếu phát hiện sớm, việc điều trị thường rất hiệu quả. Tuy nhiên, bạn có thể vẫn có nguy cơ mắc ung thư da trong tương lai, vì vậy hãy bảo vệ da khỏi ánh nắng và thường xuyên theo dõi các thay đổi trên da.

11. Câu hỏi thường gặp về ung thư biểu mô tế bào đáy

Ung thư da biểu mô tế bào đáy có nghiêm trọng không?

Ung thư biểu mô tế bào đáy thường không lan ra ngoài vị trí ban đầu. Tuy nhiên, nếu không được điều trị, nó có thể lan rộng và xâm nhập sâu vào các lớp dưới da. Loại ung thư này có thể phá hủy mô và xương nếu không được chữa trị trong thời gian dài. Trì hoãn điều trị cũng có thể làm tăng nguy cơ mắc các loại ung thư da khác trong tương lai.

Ung thư biểu mô tế bào đáy có phải là ung thư không?

Ung thư biểu mô tế bào đáy chính là một loại ung thư. Nó hiếm khi lan sang các bộ phận khác của cơ thể (di căn), chẳng hạn như hạch bạch huyết hoặc xương. Nếu bạn mắc loại ung thư này thường xuyên, có thể bạn có nguy cơ cao hơn mắc các loại ung thư khác như ung thư vú, ung thư tuyến tiền liệt hoặc ung thư đại tràng. Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu vẫn chưa hiểu rõ hoàn toàn mối liên hệ này.

Ung thư biểu mô tế bào đáy thuộc giai đoạn nào?

Bác sĩ thường không xếp giai đoạn cho ung thư biểu mô tế bào đáy, vì việc xếp giai đoạn thường dành cho các loại ung thư có khả năng lan rộng, trong khi ung thư biểu mô tế bào đáy hiếm khi lan. Tuy nhiên, nếu khối u có độ dày bất thường hoặc đã lan sâu vào các lớp da, bác sĩ sẽ xếp giai đoạn dựa trên kích thước, vị trí và mức độ lan rộng của nó.

Nguồn: https://www.webmd.com/melanoma-skin-cancer/basal-cell-carcinoma