Đau cơ xơ hóa là gì?

Đau cơ xơ hóa khiến toàn thân đau nhức và trở nên nhạy cảm với mọi tác động. Bên cạnh đó, người bệnh thường cảm thấy mệt mỏi kéo dài và khó ngủ. Vì các triệu chứng khá mơ hồ, nên bệnh thường bị nhầm lẫn với nhiều căn bệnh khác.

Hiện nay, chưa có phương pháp chữa khỏi hoàn toàn bệnh đau cơ xơ hóa. Tuy nhiên, bằng cách kết hợp điều trị bằng thuốc, tập luyện thường xuyên, quản lý căng thẳng và duy trì lối sống lành mạnh, người bệnh có thể kiểm soát tốt các triệu chứng và sống một cuộc sống bình thường, năng động.

Nguyên nhân gây ra cơn đau của bệnh đau xơ cơ chưa được xác định rõ, nhưng có thể liên quan đến cách cơ thể truyền và tiếp nhận các tín hiệu đau.

Nguyên nhân gây đau cơ xơ hóa

Các bác sĩ vẫn chưa tìm ra nguyên nhân chính xác gây ra bệnh đau cơ xơ hóa. Tuy nhiên, người bệnh thường nhạy cảm hơn với cơn đau so với người bình thường. Một số nghiên cứu cho thấy có thể có sự thay đổi trong cách bộ não và hệ thần kinh xử lý các tín hiệu đau.

Gen di truyền cũng đóng một vai trò nhất định trong việc gây ra bệnh đau cơ xơ hóa. Tuy nhiên, các nhà khoa học vẫn chưa xác định được gen nào cụ thể gây ra bệnh. Đau cơ xơ hóa là một bệnh phức tạp, và nguyên nhân gây bệnh có thể là sự kết hợp của nhiều yếu tố khác nhau.

Ví dụ, bạn có nguy cơ mắc đau cơ xơ hóa cao hơn nếu:

• Bạn là phụ nữ
• Người trung niên và cao tuổi
• Những người mắc các bệnh như lo âu, trầm cảm hoặc rối loạn căng thẳng sau sang chấn (PTSD)
• Người ít vận động
• Nếu trong gia đình có người mắc bệnh, bạn cũng có nguy cơ cao hơn.

Nguy cơ mắc đau cơ xơ hóa sẽ tăng lên nếu bạn đang gặp phải các vấn đề sức khỏe mãn tính khác, chẳng hạn như:

• Viêm khớp dạng thấp hoặc viêm xương khớp
• Lupus ban đỏ hệ thống (thường được gọi là lupus)
• Viêm cột sống dính khớp
• Đau lưng mãn tính
• Hội chứng ruột kích thích (IBS)

Triệu chứng của bệnh đau cơ xơ hóa

Người mắc bệnh đau cơ xơ hóa thường cảm thấy đau nhức ở nhiều nơi trên cơ thể. Một số triệu chứng dễ gặp nhất bao gồm:

• Đau cơ, cảm giác đau nhức, nóng rát, tê bì hoặc co cứng ở các cơ
• Đau ở các khớp, đặc biệt là các khớp lớn như vai, hông, đầu gối
• Cảm thấy kiệt sức và mệt mỏi kéo dài, ngay cả sau khi nghỉ ngơi
• Ngưỡng chịu đau thấp hoặc cảm giác nhạy cảm khi bị chạm vào
• Khó tập trung, khó nhớ, cảm giác như "sương mù" bao phủ đầu óc
• Khó ngủ, ngủ không sâu giấc hoặc tỉnh giấc giữa đêm
• Cảm thấy lo lắng, trầm cảm hoặc cáu gắt

Mặc dù các triệu chứng đau có thể tương tự như viêm khớp, viêm bao hoạt dịch hay viêm gân, nhưng đau cơ xơ hóa đặc trưng bởi cơn đau lan tỏa khắp cơ thể thay vì tập trung ở một khớp hoặc nhóm cơ cụ thể.

Ngoài ra, bệnh nhân còn có thể gặp phải các triệu chứng khác như”

• Đau bụng, đầy hơi, buồn nôn, táo bón và tiêu chảy (hội chứng ruột kích thích)
• Đau đầu thường xuyên, bao gồm cả đau nửa đầu
• Khô miệng, mũi và mắt
• Nhạy cảm với lạnh, nhiệt độ, ánh sáng hoặc âm thanh
• Đi tiểu thường xuyên
• Cảm giác tê, ngứa ran, hoặc như có thứ gì đó bò trong tay và chân
• Cứng cơ hoặc khớp
• Đau ở bàng quang
• Đau ở vùng xương chậu
• Khó di chuyển hàm hoặc nghe tiếng lách cách khi mở và đóng miệng
• Đau ở cơ hoặc khớp hàm gần hoặc trong tai
• Ngưng thở khi ngủ
• Hội chứng chân không nghỉ (Restless Legs Syndrome)
• Kích ứng mắt
• Nhìn mờ

Các yếu tố kích hoạt đau cơ xơ hóa

Nguyên nhân chính xác của bệnh đau cơ xơ hóa vẫn chưa được xác định rõ ràng, do đó, các yếu tố khiến bệnh trở nên tồi tệ hơn cũng rất đa dạng. Mỗi người sẽ có những yếu tố kích hoạt khác nhau, nhưng nhìn chung, những thay đổi và căng thẳng trong cuộc sống có thể làm cho bệnh tình trở nên trầm trọng hơn. Đôi khi, điều này được gọi là đợt bùng phát đau cơ xơ hóa. Các yếu tố kích hoạt của bạn có thể bao gồm:

• Căng thẳng cảm xúc
• Những thay đổi lớn trong cuộc sống làm thay đổi thói quen của bạn
• Thay đổi trong chế độ ăn uống
• Dinh dưỡng kém
• Thay đổi hormone
• Ngủ không đủ giấc hoặc thiếu ngủ 
• Thay đổi thời tiết, khí hậu
• Các bệnh khác hoặc nhiễm trùng
• Bắt đầu sử dụng thuốc mới cho một tình trạng khác
• Thay đổi chế độ điều trị đau cơ xơ hóa

Để kiểm soát tốt hơn bệnh tình, bạn nên theo dõi kỹ các yếu tố có thể làm bệnh trở nặng và tìm cách tránh chúng. Việc ghi nhật ký các triệu chứng và các yếu tố có thể liên quan sẽ giúp bạn xác định rõ hơn những gì đang tác động đến sức khỏe của mình.

Đau cơ xơ hóa không phải do tổn thương cơ học mà là do sự căng thẳng hoặc kích thích không bình thường trong các mô cơ, dẫn đến cảm giác đau đớn

Chẩn đoán bệnh đau cơ xơ hóa

Để chẩn đoán bệnh đau cơ xơ hóa, bác sĩ sẽ tiến hành khám sức khỏe tổng quát và hỏi bạn về các triệu chứng, tiền sử bệnh của bản thân và gia đình.

Không có xét nghiệm nào có thể xác định chắc chắn rằng bạn mắc đau cơ xơ hóa. Thay vào đó, do các triệu chứng khá giống với nhiều bệnh khác, vì vậy bác sĩ sẽ cần loại trừ một số bệnh như:

• Viêm khớp
• Lupus
• Viêm cột sống dính khớp
• Đau cơ dạng thấp (polymyalgia rheumatica)
• Hội chứng Sjogren
• Suy giáp
• Rối loạn nội tiết
• Bệnh mô liên kết
• Các vấn đề về thần kinh
• Viêm hoặc bệnh lý về cơ

Bạn có thể được chỉ định làm các xét nghiệm máu để kiểm tra các chỉ số viêm, hormone và các vấn đề khác, trong khi bác sĩ tìm nguyên nhân. Để chẩn đoán chính thức, bác sĩ sẽ sử dụng một hệ thống điểm đặc biệt để đánh giá mức độ nghiêm trọng của bệnh dựa trên các triệu chứng mà bạn đang gặp phải. Họ cũng sẽ xem xét các triệu chứng khác của bạn, bao gồm:

• Vấn đề về giấc ngủ từ trung bình đến nghiêm trọng
• Mệt mỏi
• Khó tập trung tư duy
• Các vấn đề khác như đau đầu hoặc vấn đề về đường ruột

Dựa trên tất cả các thông tin và kết quả xét nghiệm, bạn và bác sĩ sẽ cùng lên kế hoạch để quản lý tình trạng này.

Điều trị bệnh đau cơ xơ hóa

Việc điều trị bệnh đau cơ xơ hóa thường kết hợp nhiều phương pháp khác nhau và có sự tham gia của nhiều chuyên gia. Bên cạnh bác sĩ, bạn có thể cần đến sự hỗ trợ của chuyên gia vật lý trị liệu và chuyên gia tâm lý.

Thuốc điều trị đau cơ xơ hóa

Tùy theo triệu chứng của bạn, bác sĩ có thể kê toa thuốc giảm đau, thuốc chống trầm cảm, thuốc giãn cơ, thuốc chống co giật và các loại thuốc hỗ trợ giấc ngủ.

Các loại thuốc đã được chấp thuận đặc biệt cho cơn đau do đau cơ xơ hóa là:

• Duloxetine (Cymbalta)
• Milnacipran (Savella)
• Pregabalin (Lyrica)

Bác sĩ có thể kê các loại thuốc khác “ngoài nhãn”, tức là chúng có thể hữu ích nhưng chưa được chấp thuận đặc biệt cho đau cơ xơ hóa. Các thuốc giảm đau không theo hướng dẫn trên nhãn như acetaminophen cũng có thể có ích. Tuy nhiên, các thuốc chống viêm không theo chỉ định thường không giúp ích do đau cơ xơ hóa không liên quan đến viêm.

Thuốc giảm đau mạnh như opioid thường không mang lại hiệu quả lâu dài trong việc điều trị đau cơ xơ hóa. Thậm chí, việc sử dụng loại thuốc này còn có thể khiến tình trạng bệnh trở nên nghiêm trọng hơn. Ngoài ra, opioid cũng gây ra nhiều tác dụng phụ nghiêm trọng và có nguy cơ gây nghiện.

Một số người mắc bệnh đau cơ xơ hóa cho rằng cần sa hoặc cannabidiol (CBD) có thể giúp giảm các triệu chứng. Tuy nhiên, hiệu quả của các chất này trong việc điều trị bệnh vẫn chưa được nghiên cứu đầy đủ.

Tự chăm sóc khi bị đau cơ xơ hóa

Tập thể dục đều đặn là 'bài thuốc vàng' cho người bị đau cơ xơ hóa. Những bài tập nhẹ nhàng như yoga, thái cực quyền, Pilates hay đơn giản chỉ là đi bộ đều đặn sẽ giúp bạn tăng cường sức khỏe, cải thiện khả năng vận động và giảm đau hiệu quả. Không chỉ vậy, tập luyện còn giúp cơ thể sản sinh endorphin - một loại hormone có tác dụng giảm đau tự nhiên, giúp bạn cảm thấy vui vẻ và ngủ ngon hơn.

Bên cạnh đó, bạn có thể khám phá thêm các liệu pháp hỗ trợ như massage, châm cứu và nắn chỉnh xương để giảm đau nhức và thư giãn cơ thể

Chia sẻ với một chuyên gia tư vấn, nhà trị liệu hoặc tham gia nhóm hỗ trợ sẽ giúp bạn tìm thấy sự đồng cảm, được lắng nghe và có những góc nhìn mới để đối diện với những cảm xúc phức tạp.

Nói chung, bạn nên nhớ rằng:

• Đau cơ xơ hóa là một căn bệnh thực sự, và những cơn đau bạn đang trải qua là hoàn toàn có thật.
• Dù không đe dọa tính mạng, đau cơ xơ hóa vẫn gây ra những khó khăn đáng kể, ảnh hưởng sâu sắc đến chất lượng cuộc sống.
• Với những phương pháp điều trị phù hợp và chế độ chăm sóc bản thân đúng đắn, bạn hoàn toàn có thể cải thiện đáng kể cơn đau, giấc ngủ và tâm trạng.
• Tìm hiểu về đau cơ xơ hóa và chấp nhận thực tế rằng y học vẫn đang khám phá về căn bệnh này sẽ giúp bạn chủ động hơn trong việc quản lý sức khỏe.

Chế độ ăn cho người bị đau cơ xơ hóa

Chế độ ăn cho người bị đau cơ xơ hóa hợp lý có thể giúp giảm triệu chứng và cải thiện chất lượng cuộc sống

Mặc dù chưa có chế độ ăn cụ thể nào phù hợp với tất cả mọi người mắc bệnh đau cơ xơ hóa, nhưng dinh dưỡng đóng vai trò quan trọng trong việc quản lý các triệu chứng. Nhiều người tìm đến các thực phẩm bổ sung để hỗ trợ sức khỏe, tuy nhiên, việc sử dụng chúng cần được tham khảo ý kiến của bác sĩ. Bên cạnh đó, việc thiếu hụt một số vitamin và khoáng chất như:

• Vitamin D
• Vitamin C
• Vitamin E
• Magie hoặc các khoáng chất khác

Nếu bạn lo lắng về việc thiếu hụt dinh dưỡng, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ để được tư vấn cụ thể về chế độ ăn uống và việc sử dụng thực phẩm bổ sung. Ngoài ra, một số nghiên cứu cho thấy vi khuẩn đường ruột có thể liên quan đến bệnh đau cơ xơ hóa. Hãy hỏi bác sĩ về liệu pháp men vi sinh để xem liệu chúng có phù hợp với bạn hay không.

Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng chế độ ăn uống có thể ảnh hưởng đến triệu chứng của đau cơ xơ hóa. Ví dụ, dầu ô liu nguyên chất và lúa mì Khorasan được cho là có lợi. Ngoài ra, việc loại bỏ một số chất như MSG hoặc gluten cũng có thể giúp cải thiện tình trạng bệnh ở một số người.

Trong một nghiên cứu kéo dài 4 tuần, các nhà khoa học phát hiện rằng chế độ ăn kiêng FODMAP thấp có khả năng cải thiện triệu chứng của người bệnh. Chế độ ăn này thường được áp dụng cho hội chứng ruột kích thích (IBS), và nhiều người mắc bệnh đau cơ xơ hóa cũng có triệu chứng liên quan đến IBS hoặc các vấn đề về đường ruột. FODMAP là viết tắt của oligosaccharides, disaccharides, monosaccharides và polyols có khả năng lên men. Đây là những loại carbohydrate chuỗi ngắn mà cơ thể gặp khó khăn trong việc hấp thụ, bao gồm:

• Lactose
• Fructose tự do
• Polyols
• Fructans
• Galacto-oligosaccharide

Các chế độ ăn khác mà bạn có thể thử hoặc hỏi ý kiến bác sĩ bao gồm:

• Chế độ ăn ít calo
• Chế độ ăn chay
• Chế độ ăn Địa Trung Hải

Tuy nhiên, cần lưu ý rằng hầu hết các nghiên cứu về chế độ ăn uống và đau cơ xơ hóa đều có quy mô tương đối nhỏ. Các nghiên cứu này cũng không thể loại trừ những yếu tố giải thích khác hoặc đảm bảo rằng người tham gia thực sự tuân thủ chế độ ăn kiêng được khảo sát. Hiện vẫn chưa rõ liệu việc tuân thủ chế độ ăn đặc biệt trong thời gian dài có mang lại lợi ích hay không, bởi vì phần lớn các nghiên cứu chỉ kéo dài trong vài tuần. Thay đổi tích cực trong chế độ ăn uống có thể giúp bạn cảm thấy tốt hơn, nhưng vẫn chưa có đủ thông tin để khẳng định chế độ ăn uống hoặc dinh dưỡng có thể giúp giảm đau cơ xơ hóa và các triệu chứng khác đến mức độ nào.

Câu hỏi cho bác sĩ của bạn

Nếu bạn đã được chẩn đoán mắc bệnh đau cơ xơ hóa, hãy nghĩ đến những điều bạn muốn bác sĩ giải thích, chẳng hạn như:

• Làm thế nào bác sĩ biết tôi bị đau cơ xơ hóa?
• Có thuốc nào tôi có thể dùng không? Chúng có tác dụng phụ nào không?
• Có loại thuốc, thực phẩm hay hoạt động nào tôi nên tránh không?
• Tôi có thể thực hiện những bài tập thể dục nào để giảm bớt triệu chứng?
• Có liệu pháp thay thế nào có thể giúp tôi không?
• Tôi nên giải thích tình trạng của mình với bạn bè, gia đình và đồng nghiệp như thế nào?
• Có kỹ thuật quản lý căng thẳng nào (thiền, yoga, xoa bóp) có thể giúp không?
• Bác sĩ có khuyến nghị liệu pháp tâm lý không?
• Bác sĩ có thể giới thiệu một nhóm hỗ trợ hoặc cộng đồng trực tuyến nào mà tôi có thể tham gia không?

Lời kết

Đau cơ xơ hóa là một căn bệnh mãn tính khiến bạn cảm thấy mệt mỏi, đau nhức khắp cơ thể và ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống. Mặc dù chưa có thuốc chữa khỏi hoàn toàn, nhưng các phương pháp điều trị kết hợp như thuốc, chế độ ăn uống lành mạnh và tập luyện phù hợp có thể giúp bạn kiểm soát các triệu chứng và cải thiện cuộc sống hàng ngày. Nếu bạn nghi ngờ mình mắc bệnh, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.

Câu hỏi thường gặp về đau cơ xơ hóa

Tuổi thọ của người bị đau cơ xơ hóa là bao nhiêu?

Mặc dù đau cơ xơ hóa không trực tiếp đe dọa tính mạng, các nghiên cứu cho thấy người bệnh có thể đối mặt với nguy cơ cao hơn về các vấn đề sức khỏe khác, như tai nạn hoặc các vấn đề về sức khỏe tâm thần. Vì vậy, việc theo dõi sức khỏe tổng quát và điều trị các vấn đề liên quan là rất quan trọng. Hãy thường xuyên khám sức khỏe và chia sẻ với bác sĩ về mọi lo lắng của bạn.

Đau cơ xơ hóa hay gặp nhất ở lứa tuổi nào?

Đau cơ xơ hóa thường xuất hiện nhiều nhất ở những người từ 40 tuổi trở lên.

Cơn đau đặc trưng của bệnh đau cơ xơ hóa là gì?

Mỗi người bệnh đau cơ xơ hóa lại có những trải nghiệm cảm giác đau khác nhau, có thể là cảm giác nóng rát, kim châm chích hoặc đau nhức âm ỉ.

Những yếu tố nào làm trầm trọng thêm tình trạng đau cơ xơ hóa?

Mặc dù nguyên nhân gây bệnh vẫn chưa được hiểu rõ, nhưng các yếu tố gây căng thẳng có thể làm trầm trọng thêm các triệu chứng.

Đau cơ xơ hóa có phải là bệnh di truyền không?

Có bằng chứng cho thấy bệnh này có liên quan đến yếu tố di truyền, vì nó thường xuất hiện trong cùng một gia đình. Điều này cho thấy các gen di truyền có thể là một trong những yếu tố nguy cơ.

Đau đầu do đau cơ xơ hóa là gì?

Đau cổ vai do đau cơ xơ hóa thường đi kèm với các cơn đau đầu, từ đau đầu nhẹ đến các cơn đau nửa đầu migraine nghiêm trọng.

Nguồn: https://www.webmd.com/fibromyalgia/what-is-fibromyalgia