Nhân tuyến giáp - Triệu chứng, chẩn đoán và cách điều trị

Nhân tuyến giáp có nghiêm trọng không?

Thông thường câu trả lời là không. Bạn thường không thể cảm nhận được nhân tuyến giáp. Mặc dù nhân hình thành do sự phát triển quá mức của các tế bào nhưng hầu hết các nhân tuyến giáp đều không phải là ung thư.

Các nốt u tuyến giáp thường rất nhỏ, nên bạn sẽ khó có thể cảm nhận được chúng

Khoảng 1 trong 10 nhân tuyến giáp trở thành ung thư. Những nhân tuyến giáp lành tính (không ung thư) là phổ biến. Rất nhiều người phát hiện có khối nhân tuyến giáp qua thăm khám sức khỏe định kỳ. Nếu khối nhân tuyến giáp không phải là ung thư thì có thể không cần điều trị. Những bác sĩ có thể chỉ theo dõi để đảm bảo nhân không tiếp tục phát triển hoặc bắt đầu gây ra các vấn đề sức khỏe khác.

Những loại nhân tuyến giáp

Có nhiều loại nhân tuyến giáp khác nhau không gây ung thư:

• Nhiễm độc giáp (Toxic nodules) tạo ra quá nhiều hormone tuyến giáp. Điều này có thể dẫn đến cường giáp, khiến quá trình trao đổi chất tăng lên.
• Bướu cổ đa nhân (Multinodular goiters) có nhiều nhân. Chúng cũng có thể tạo ra quá nhiều hormone tuyến giáp và có thể chèn ép sang các cơ quan khác.
• U nang tuyến giáp (Thyroid cysts) chứa đầy chất lỏng, đôi khi có các mảnh vụn khác. U nang có thể hình thành sau một chấn thương.

Triệu chứng của u tuyến giáp

Nhân tuyến giáp thường không có triệu chứng. Nếu nhân phát triển lớn lên, chúng có thể gây ra những triệu chứng như:

• Khó thở
• Khó nuốt
• Cổ họng khó chịu
• Khàn tiếng hoặc thay đổi giọng nói

Khi một khối nhân khiến tuyến giáp sản xuất quá nhiều hormone, điều này đôi khi được gọi là “nhân nóng”. Nhân này có thể gây ra triệu chứng như:

• Giảm cân
• Yếu cơ
• Không dung nạp nhiệt 
• Lo lắng
• Cáu gắt
• Nhịp tim không đều
• Xương yếu

Đôi khi những người có nhân tuyến giáp tạo ra quá ít hormone tuyến giáp. Điều này có thể gây ra các triệu chứng của bệnh suy giáp:

• Mệt mỏi
• Độ nhạy lạnh
• Táo bón
• Da khô
• Tăng cân
• Mặt sưng húp
• Khàn tiếng
• Yếu cơ
• Cholesterol cao
• Đau cơ hoặc cứng khớp
• Đau khớp, sưng hoặc cứng khớp
• Tóc mỏng
• Trầm cảm
• Mất trí nhớ

Đa số các nhân tuyến giáp là lành tính và không gây hại

Nguyên nhân của nhân tuyến giáp

Không phải lúc nào cũng có căn nguyên rõ ràng tại sao một người lại có các nhân tuyến giáp. Một số tình trạng y khoa có thể khiến nhân hình thành. Những tình trạng này bao gồm:

• Viêm tuyến giáp (Thyroiditis): Đây là tình trạng viêm mãn tính của tuyến giáp. Một loại viêm tuyến giáp được gọi là bệnh Hashimoto. Bệnh lý này liên quan đến suy giảm mức hoạt động tuyến giáp (hypothyroidism - suy giáp).
• Thiếu iốt: Chế độ ăn thiếu iốt có thể dẫn đến các nhân tuyến giáp. 
• U tuyến giáp (Thyroid adenoma): Đây là sự phát triển quá mức không rõ căn nguyên được của mô tuyến giáp. Hầu hết các u tuyến đều vô hại, nhưng một số khối u lại sản xuất hormone tuyến giáp. Điều này dẫn đến tuyến giáp hoạt động quá mức (hyperthyroidism - cường giáp).
• Ung thư tuyến giáp (Thyroid cancer): Hầu hết các nhân tuyến giáp không phải là ung thư, nhưng một số trường hợp có thể tiến triển thành ác tính.

Những yếu tố nguy cơ đối với nhân tuyến giáp

Nhân tuyến giáp thực sự khá phổ biến. Ở tuổi 60, một nửa dân số mắc bệnh này. Nhân thường rất nhỏ. Bạn có thể chỉ biết mình có nhân tuyến giáp khi bác sĩ phát hiện được nhân này khi thăm khám lâm sàng hoặc nếu bạn siêu âm tuyến giáp.

Tuy nhiên, một số điều có thể làm tăng nguy cơ phát triển nhân tuyến giáp. Nguy cơ này bao gồm:

• Chế độ ăn uống không bao gồm iốt
• Có tiền sử gia đình có nhân tuyến giáp
• Là nữ
• Lớn tuổi
• Có tiền sử tiếp xúc với bức xạ ở vùng đầu hoặc cổ

Chẩn đoán nhân tuyến giáp

Bạn có thể xác định được khối nhân tuyến giáp bằng cách nhìn vào gương. Đối diện với gương với cằm nâng lên một chút. Nuốt và quan sát tìm kiếm vết sưng ở hai bên khí quản tại vùng cổ. Đặt ngón tay nhẹ nhàng lên cổ tại vị trí này và cảm nhận xem có vết sưng tấy không. Nếu bạn tìm thấy khối nhân, hãy trao đổi với bác sĩ về điều này.

Khoảng 90% nhân tuyến giáp là lành tính (không ung thư).

Nếu bạn nhận thấy một khối nhân vùng cổ, hãy đến thăm khám với bác sĩ để kiểm tra. Đối với các vấn đề về tuyến giáp, bạn có thể muốn trao đổi với một chuyên gia gọi là bác sĩ nội tiết. Những bác sĩ nội tiết chuyên về các vấn đề sức khỏe liên quan đến các tuyến tạo ra hormone, bao gồm cả tuyến giáp. Bác sĩ sẽ khám sức khỏe và có thể yêu cầu thực hiện một trong các xét nghiệm sau để tìm hiểu xem khối nhân này có phải là ung thư hay không:

• Xét nghiệm máu tìm hormone tuyến giáp
• Siêu âm
• Sinh thiết kim nhỏ
• Chụp tuyến giáp

Với sinh thiết, bác sĩ sẽ đưa một cây kim rất mảnh vào nhân tuyến giáp để thu thập tế bào. Bác sĩ sẽ gửi mẫu bệnh phẩm đến phòng thí nghiệm để nghiên cứu thêm.

Những khối nhân tuyến giáp không phải ung thư vẫn có thể gây ảnh hưởng nếu chúng phát triển quá lớn và khiến bạn khó thở hoặc khó nuốt.

Điều trị nhân tuyến giáp

Khi một khối nhân không phải là ung thư, việc điều trị có thể bao gồm:

• Theo dõi thăm khám định kỳ
• Liệu pháp hormone tuyến giáp

Khi các nhân gây cường giáp, việc điều trị có thể bao gồm:

• Iod phóng xạ
• Thuốc kháng giáp
• Thuốc chặn beta
• Phẫu thuật

Bất kỳ khối u tuyến giáp là ung thư nào cũng cần được loại bỏ bằng phẫu thuật. Điều này cũng đúng với những nhân tuyến giáp bất thường đặc điểm lạ theo thời gian.

Bài viết được tham khảo từ nguồn: https://www.webmd.com/a-to-z-guides/what-are-thyroid-nodules